کاهش قدرت خرید، مصرف مرغ را نشانه گرفت!

مرغ که سال‌ها به عنوان اصلی‌ترین منبع پروتئین در سفره خانواده‌های ایرانی شناخته می‌شد، این روزها تحت فشار افزایش قیمت، جای خود را آرام‌آرام از دست می‌دهد. طبق آمارهای رسمی، حدود ۹۷ درصد سبد گوشت خانوار به مرغ اختصاص دارد و مصرف آن در کشور، سه برابر گوشت قرمز برآورد شده است؛ با این حال، گرانی‌های پی‌درپی نشانه‌های روشنی از افت مصرف را نشان می‌دهد. بررسی داده‌ها حاکی از آن است که سرانه مصرف مرغ از حدود ۳۲ کیلوگرم در سال ۱۳۹۹ به نزدیک ۲۴ کیلوگرم در سال ۱۴۰۴ رسیده است. برخی تشکل‌های صنفی حتی این رقم را پایین‌تر می‌دانند و معتقدند مصرف واقعی به کمتر از ۲۱ کیلوگرم هم رسیده؛ یعنی در فاصله شش سال، کاهش بیش از ۲۵ درصدی ثبت شده است. همزمان با حذف ارز ترجیحی در سال ۱۴۰۴، بازار مرغ با جهش قابل‌توجهی روبه‌رو شد. قیمت هر کیلو مرغ که به طور میانگین حدود ۱۰۰ هزار تومان بود، از مرز ۲۷۰ هزار تومان عبور کرد و این روند در سال ۱۴۰۵ هم ادامه یافت تا جایی که قیمت‌ها به حوالی ۳۶۰ هزار تومان رسید. به این ترتیب، فقط از ابتدای ۱۴۰۴ تا امروز، بهای هر کیلو مرغ حدود ۲۶۰ هزار تومان بالا رفته و رشدی نزدیک به ۳۵۰ درصد را رقم زده است. مقایسه چندساله بازار هم نشان می‌دهد قیمت مرغ از سال ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ بیش از ۵.۵ برابر شده، در حالی که سرانه مصرف آن بیش از ۱۰ کیلوگرم کاهش یافته است. در سال ۱۳۹۹ مصرف سرانه بیش از ۳۲ کیلوگرم بود، اما این رقم تا سال ۱۴۰۱ با افتی حدود ۶ درصدی به ۲۹ کیلوگرم رسید. از سال ۱۴۰۲ شیب کاهش تندتر شد و مصرف به ۲۷ کیلوگرم رسید. در ادامه، با حذف ارز ترجیحی، دو برابر شدن نرخ دلار برای واردات نهاده‌های دامی، جهش چندبرابری قیمت نهاده‌ها، قطعی‌های مکرر برق و افزایش چشمگیر هزینه تولید، این روند نزولی در سال ۱۴۰۵ هم ادامه پیدا کرد و افت بیش از ۱۱ کیلوگرمی را به ثبت رساند. از سوی دیگر، قیمت مرغ نیز مسیر صعودی شدیدی را طی کرده است؛ از حدود ۲۰ هزار تومان برای هر کیلو در سال ۱۳۹۹ به بیش از ۳۱ هزار تومان در سال ۱۴۰۰ رسید و در همان سال رشد ۵۵ درصدی را تجربه کرد. در سال ۱۴۰۱ هم قیمت‌ها نزدیک به ۹۵ درصد بالا رفت و به حدود ۶۰ هزار تومان رسید. در مجموع، از سال ۱۳۹۹ تا ابتدای ۱۴۰۴، قیمت هر کیلو مرغ از ۲۰ هزار تومان به ۱۱۲ هزار تومان افزایش یافت؛ یعنی رشدی حدود ۴۶۰ درصد. با وجود پرداخت کالابرگ برای خرید مرغ در سال ۱۴۰۵، کاهش مصرف متوقف نشد. گزارش‌های صنفی نشان می‌دهد سرانه مصرف بین ۲۵ تا ۳۰ درصد افت کرده و توازن عرضه و تقاضا در بازار به هم خورده است. آمار کشتارگاه‌های رسمی هم این وضعیت را تأیید می‌کند. طبق این داده‌ها، در اردیبهشت ۱۴۰۵ میزان عرضه گوشت مرغ ۱۵۷ هزار و ۳۴ تن بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، حدود ۳۵ درصد کاهش داشته است.