اولین روز گرانی جدید نان در تهران؛ مردم از افزایش قیمت‌ها عصبانی‌اند

هم‌زمان با اعلام نرخ‌های تازه نان از ششم تیر، پای حرف مردم در نقاط مختلف تهران نشستیم تا ببینیم این تغییر قیمت چه اثری بر زندگی روزمره‌شان گذاشته است. نان، که همیشه یکی از ثابت‌ترین اقلام سفره ایرانی بوده، این روزها دوباره به یکی از بحث‌های داغ میان شهروندان تبدیل شده است؛ از نگرانی برای هزینه‌های خانه گرفته تا گلایه از کیفیت و نحوه عرضه. بر اساس نرخ‌های جدید، قیمت نان لواش ۲۷۰۰ تومان، بربری ۱۰ هزار تومان و سنگک ۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام شده است. در کنار این ارقام، آنچه در خیابان‌ها و صف‌های نانوایی بیشتر به چشم می‌آید، نگرانی و گلایه مردم از موج تازه گرانی است. ### نان و سفره‌ای که هر روز کوچک‌تر می‌شود در خیابان ستارخان، مردی میانسال که برای مراسم نذری از قبل نان سفارش داده بود، از یک اتفاق ساده اما سنگین حرف می‌زند: «قبلاً برای همان تعداد نان، حدود ۴ میلیون تومان می‌دادیم، اما این بار نانوا ۶ میلیون تومان حساب کرد.» او می‌گوید این اختلاف قیمت برایش شوک‌آور بوده و برنامه‌ریزی قبلی‌اش را به‌هم زده است. در همان محدوده، یک نانوایی قدیمی هنوز با نرخ‌های گذشته نان می‌فروخت، اما مشتریان از او هم درباره گرانی می‌پرسیدند. یکی از زنان سالخورده پس از خرید نان، با تعجب برگشت و گفت: «یعنی واقعاً هنوز گرون نشده؟» نانوا هم با لبخند جواب داد که در نانوایی او فعلاً خبری از نرخ‌های جدید نیست. در میان جمعیت، پیرمردی با عصا توجه همه را جلب می‌کرد؛ بازنشسته‌ای که سال‌ها کار کرده و حالا با حقوقی محدود روزگار می‌گذراند. او با ناراحتی گفت: «نان تنها چیزی بود که می‌شد برای سفره خانه تهیه کرد.» بعد هم با صدایی گرفته افزود: «حقوقم به هیچ‌چیز نمی‌رسد؛ اجاره، دوا و دکتر، حالا هم نان. دیگر نمی‌دانم آخر ماه را چطور باید جمع کنم.» ### گلایه نانواها از هزینه‌های پشت پرده در افسریه، نانواها هم روایت خودشان را داشتند. یکی از نانوایان سنگک که زیر گرما و کار مداوم خسته به نظر می‌رسید، می‌گفت مردم فکر می‌کنند همه درآمد نان به جیب نانوا می‌رود، در حالی که هزینه‌های واقعی چیز دیگری است. به گفته او، افزایش قیمت آرد، سوخت، برق، روغن و دستمزد کارگر باعث شده ادامه کار برای بسیاری از واحدها دشوار شود. او گفت: «وقتی قیمت نان بالا می‌رود، اعتراض مردم هم مستقیم به سمت ماست. در حالی که ما هم جزئی از همین فشار اقتصادی هستیم.» این نانوا می‌گوید خیلی وقت‌ها فرصت توضیح‌دادن هم ندارند، چون صف طولانی و خستگی مشتری‌ها اجازه گفت‌وگو نمی‌دهد. در همان حوالی، زنی ۳۵ ساله و مادر دو دانش‌آموز، نگرانی اصلی‌اش را نه فقط نان، بلکه کل مخارج خانه می‌داند. او می‌گوید: «نان غذای اصلی بچه‌هاست. وقتی گران می‌شود، باید از چیز دیگری بزنم؛ از گوشت، مرغ، میوه یا سبزی.» این زن مستأجر است و می‌گوید هر ماه بخش بزرگی از درآمد خانواده صرف اجاره می‌شود. به گفته او، با این حجم از افزایش هزینه‌ها، حفظ تعادل در دخل‌وخرج خانه تقریباً ناممکن شده است. ### کارمندان و حساب‌وکتابی که دیگر جواب نمی‌دهد در محدوده مطهری، یکی از کارمندان می‌گوید هر روز قبل از رفتن به محل کار نان می‌خرد و بالا رفتن دوباره قیمت‌ها برایش آزاردهنده شده است. او معتقد است در حالی که قیمت ارز و طلا مدام بالا و پایین می‌شود، کالاهای اساسی مردم هم از این نوسان‌ها در امان نمانده‌اند. شهروند دیگری که در یک شرکت خصوصی کار می‌کند، از نبود نظارت و بی‌نظمی در برخی نانوایی‌ها گلایه دارد. او می‌گوید بعضی نانواها رسید نمی‌دهند و قیمت‌ها هم گاهی شفاف نیست. به اعتقاد او، مردم کم‌درآمد نباید قربانی بی‌نظمی و افزایش‌های بی‌قاعده شوند. یکی از نانواهای بربری نیز در دفاع از صنف خود می‌گوید: «هزینه مغازه، کارگر و مواد جانبی هر روز بالا می‌رود. اگر نانواها قیمت را اصلاح نکنند، دوام نمی‌آورند.» او معتقد است نانواها هم مانند بسیاری از مردم، زیر فشار تورم قرار دارند و نباید همه تقصیرها گردن آن‌ها بیفتد. ### صف‌های شلوغ، کیفیت پایین و نارضایتی بیشتر در جنوب تهران، شلوغی نانوایی‌ها بیش از قبل به چشم می‌آید. بعضی مشتری‌ها می‌گویند نه‌فقط قیمت، بلکه کیفیت نان هم افت کرده است. یکی از زنان سالخورده که برای خرید نان تافتون آمده بود، از اینکه نمی‌توانست تنها یک نان بخرد، گلایه داشت و می‌گفت: «من تنها زندگی می‌کنم. اگر بیشتر بگیرم، خراب می‌شود و دور ریختن هم درست نیست.» در همان نانوایی، مشتری‌ها از نان‌های خشک و بی‌کیفیت هم شکایت داشتند. برخی حتی می‌گفتند نان‌های بهتری زیر پیشخوان نگه داشته می‌شود و چیزی که به دست مشتری می‌رسد، همیشه از بهترین نوع نیست. در یکی از صف‌ها هم زنی دیگر گفت هرچه قیمت‌ها بالاتر می‌رود، اندازه و کیفیت نان کمتر می‌شود. به گفته او، مشکل فقط گرانی نیست؛ بی‌نظمی، رعایت‌نشدن بهداشت، برخورد نامناسب برخی نانوایان و نبود پاسخ روشن از سوی مسئولان هم به نارضایتی‌ها اضافه کرده است. ### حتی در شمال شهر هم بی‌تفاوتی کامل نیست در مناطق بالاتر شهر هم برخی شهروندان می‌گویند شاید قیمت نان به‌تنهایی عدد بزرگی نباشد، اما در مجموعِ هزینه‌های رو به افزایش، همین تغییرهای کوچک هم برای خانواده‌ها مهم است. یکی از آن‌ها می‌گوید نان همیشه جزو خرید روزانه است و هر تغییری در قیمتش، مستقیم در حساب‌وکتاب خانه دیده می‌شود. او در عین حال اشاره می‌کند که برخی نانوایی‌ها با افزودن کنجد، تخمه یا سبزیجات، نان را گران‌تر به مشتری می‌فروشند، در حالی که نان ساده ندارند یا به‌سختی عرضه می‌کنند. به گفته او، این مسئله باعث شده اعتماد مردم هم کمتر شود. ### نان؛ کالایی ساده با اثر بزرگ روایت مردم در نقاط مختلف تهران نشان می‌دهد نان هنوز هم فقط یک خوراکی معمولی نیست؛ کالایی است که هر تغییر در قیمتش، بلافاصله در زندگی روزمره دیده می‌شود. برای برخی، این افزایش فقط چند هزار تومان بیشتر است، اما برای خانواده‌هایی که هر روز با اجاره خانه، هزینه درمان، شهریه مدرسه و مخارج خوراک دست‌وپنجه نرم می‌کنند، همین چند هزار تومان هم اهمیت دارد. در نهایت، آنچه از گفت‌وگو با شهروندان و نانوایان به دست می‌آید این است که مسئله نان، فقط به قیمت محدود نمی‌شود؛ بلکه پای کیفیت، نظارت، انصاف و توان خرید مردم هم در میان است. نانی که روزی ساده‌ترین بخش سفره بود، حالا برای خیلی‌ها تبدیل به یکی از مهم‌ترین نشانه‌های فشار اقتصادی شده است.