پشت‌پرده بازار میلیاردی پلاک‌های رند/ وقتی قیمت پلاک از خودرو بیشتر می‌شود

در روزهای گذشته ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی پخش شد که یک پژو ۲۰۶ سفید با پلاک رند را در حال حرکت در خیابان نشان می‌داد؛ کسی که این ویدئو را منتشر کرده بود، مدعی شده بود ارزش خودِ پلاک از قیمت خودرو هم بالاتر است. همین ویدئو دوباره بحث بازار خرید و فروش پلاک‌های رند را داغ کرد؛ بازاری که به‌نظر می‌رسد در فضای مجازی و به شکل غیررسمی حسابی فعال است. با وجود محدودیت‌های قانونی، رقم‌های قابل توجهی در این معاملات جابه‌جا می‌شود و برخی خریداران حاضرند فقط برای داشتن یک پلاک خاص، هزینه‌هایی هم‌سطح با قیمت خودروهای چند میلیاردی بپردازند. ### سفارش یک پلاک خاص از آنجا که خرید و فروش رسمی پلاک خودرو امکان‌پذیر نیست، این نوع معامله‌ها بیشتر در بستر اینترنت و با روش‌های وکالتی انجام می‌شود. نگاهی به پلتفرم‌های فروش خودرو نشان می‌دهد تعداد خودروهای دارای پلاک رند زیاد نیست، اما بعضی فروشنده‌ها همین ویژگی را به‌عنوان امتیازی ویژه روی قیمت خودرو می‌کشند و چند صد میلیون تا چند میلیارد تومان روی مبلغ نهایی می‌گذارند. یکی از فروشنده‌ها که خودروی پلاک‌رندش را آگهی کرده، می‌گوید: «فقط پلاک ماشینم دست‌کم ۳ میلیارد تومان می‌ارزد. خیلی‌ها فقط به خاطر همین پلاک، حاضرند دو برابر قیمت خودرو پول بدهند.» در بعضی صفحه‌های اینستاگرامی هم که برای علاقه‌مندان به پلاک‌های خاص راه افتاده، ظاهراً نوشته‌اند خرید و فروش پلاک انجام نمی‌شود؛ اما با چند پیام ساده در دایرکت، ماجرا رنگ دیگری پیدا می‌کند. یکی از این پیام‌ها چنین پیشنهادی را نشان می‌دهد: «پلاک تهران رند دارم، در محضر وکالتی به نامت می‌کنم، ۲ میلیارد تومان، هزینه محضر هم با خودت.» این در حالی است که فروشنده، برای خودِ خودرو چندان قیمت بالایی در نظر نگرفته است. ### قانون، دست واسطه‌ها را بسته همه نمایشگاه‌داران حاضر نیستند وارد چنین معامله‌هایی شوند. بعضی‌ها می‌گویند دردسرش بیشتر از سودش است. یکی از نمایشگاه‌داران درباره این محدودیت‌ها توضیح می‌دهد که پلاک‌های رند نه از طریق مزایده و نه با ثبت رسمی معامله نمی‌شوند و تنها راه، انتقال وکالتی است؛ روشی که از نظر قانونی هم بی‌حاشیه نیست. او می‌گوید برخی همکارانش خودروهای ارزان‌قیمتی را که پلاک رند دارند، کمی بالاتر از قیمت واقعی می‌خرند و بعد همان پلاک را با دریافت مبالغ سنگین، به صاحبان خودروهای گران‌تر واگذار می‌کنند. به گفته او، این کار چند سال پیش در بسیاری از نمایشگاه‌ها به‌صورت عادی انجام می‌شد، اما بعد از غیرقانونی اعلام شدن آن، به شکل پنهانی و غیررسمی ادامه پیدا کرده است. در مقابل، همه هم دنبال پلاک رند نیستند. بعضی مشتری‌ها ترجیح می‌دهند پلاک ماشین‌شان ساده باشد تا کمتر در چشم پلیس بیفتند و دردسر کمتری داشته باشند. ### چه پلاک‌هایی رند حساب می‌شوند؟ پلاک‌هایی که اعداد تکراری یا پشت‌سرهم دارند، مثل ۱۱۱۱۱ یا ۱۲۳۴۵، معمولاً در دسته پلاک‌های رند و پرطرفدار قرار می‌گیرند. شماره‌های آینه‌ای مثل ۲۳۳۲ یا ۳۴۴۳ هم مشتری‌های خودشان را دارند، هرچند شاید ارزششان از مدل‌های بسیار خاص کمتر باشد. پلاک‌های قدیمی یا تاریخی هم بیشتر نظر کلکسیونرها را جلب می‌کنند و کمتر در خیابان دیده می‌شوند. ### آنچه قانون می‌گوید پلاک‌گذاری خودرو در اختیار پلیس راهور است و این پلاک‌ها نه در نمایشگاه‌ها و نه در دفترخانه‌ها به‌طور رسمی قابل خرید و فروش نیستند. طبق اعلام پلیس، معامله پلاک‌های رند غیرقانونی است. در عین حال، اختصاص این پلاک‌ها به خودروهای لوکس یا معمولی به‌صورت تصادفی انجام می‌شود و شانس همه مالکان برای دریافت شماره‌های خاص تقریباً یکسان است. به همین دلیل، داشتن پلاک رند بیشتر به شانس بستگی دارد تا ارزش خودرو.