به گزارش ایران اکونومیست؛ سناریوی گسترش معادله هرمز به بابالمندب و فاجعه برای جهان و شیخنشینان
سناریوی احتمال بستهشدن تنگه بابالمندب کشورهای جهان از جمله شیخنشینان خلیج فارس را به وحشت انداخته است.
تسنیم، در سایه گزارشهای منتشرشده در رسانههای منطقهای و غربی در مورد تهدید یمن برای بستن تنگه بابالمندب، وبسایت قطری العربی الجدید در مقالهای تحت عنوان «آتش، دریاها را شعلهور میکند: تهدید بابالمندب، جایگزینهای خلیج فارس را مختل میکند»، نوشت: نگرانیهای بینالمللی در مورد گسترش احتمالی جنگ به تنگه بابالمندب، دروازه جنوبی دریای سرخ و تنها ورودی کانال سوئز، در حال افزایش است، در حالی که تنگه هرمز در بحبوحه درگیری مداوم بین ایران و ایالات متحده با فلج تقریباً کامل روبهروست.
پیامدهای سنگین گسترش درگیری به تنگه بابالمندب
پیامدهای گسترش درگیری به بابالمندب بسیار فراتر از افزایش هزینههای کشتیرانی و بیمه است و بر تورم و رشد اقتصادی جهانی تأثیر میگذارد. طبق تخمینی که توسط بنیاد آبزرور منتشر شده است، تخمینها نشان میدهد که اختلال ترکیبی تنگه هرمز و بابالمندب، علاوه بر مسدود کردن تقریباً یکچهارم از عرضه نفت و گاز جهان، روزانه تقریباً 10 میلیارد دلار از تجارت جهانی را به خطر میاندازد،
طبق همین تخمین، مجبور کردن کشتیها به اجتناب از دریای سرخ و طی کردن مسیر دماغه امید نیک، بار لجستیکی قابلتوجهی را بههمراه دارد، این مسیر جایگزین، 10 تا 14 روز به زمان حملونقل و هزینههای سوخت از 1.2 میلیون تا 1.8 میلیون دلار در هر سفر دریایی اضافه میکند.
با وجود تلاشهای کشورهای خلیج فارس برای توسعه مسیرهای جایگزین پس از اختلالات در تنگه هرمز، تنگه بابالمندب همچنان یک شریان حیاتی و ضروری است، بهویژه برای صادرات به بازارهای آسیایی که تشنه انرژی هستند، این بدان معناست که بسته شدن احتمالی این تنگه، مزیت استراتژیک بنادر دریای سرخ برای کشورهای خلیج فارس را تضعیف میکند.
اهمیت تجاری تنگه بابالمندب
طبق گزارشی که توسط پلتفرم تحقیقاتی هاپتور منتشر شده است، "بهخلاف تنگه هرمز که تا حدی توسط خط لوله شرق ـ غرب عربستان سعودی با نرخ 5 میلیون بشکه در روز کاهش مییابد، هیچ مسیر زمینی جایگزین مناسبی برای کالاهایی که در غیر این صورت باید از دریای سرخ خارج شوند، وجود ندارد."
تأثیر این شکاف مستقیماً به فروش انرژی گسترش مییابد؛ هر تانکری که از بندر غربی ینبع در عربستان سعودی بهمقصد آسیا خارج میشود، باید از بابالمندب عبور کند و تخمین زده میشود که 70 تا 75 درصد از صادرات ینبع مستقیماً در معرض اختلال قرار دارد، بنابراین، طبق همین گزارش، یک مسیر زمینی بهسمت غرب مشکل را حل نمیکند، بلکه گلوگاه را به کریدور جنوبی دریای سرخ منتقل میکند.
تنگه بابالمندب بسته شد؟
کشورهای خلیج فارس جایگزین مناسبی برای تنگه بابالمندب ندارند
اقدامات لجستیکی خلیج فارس با هدف افزایش تابآوری و سازگاری با اختلالات دوگانه دریایی از طریق توسعه شبکههای حملونقل زمینی و چندوجهی در حال تسریع است. پروژههای اتصال ریلی، مانند راهآهن متصلکننده امارات متحده عربی و عمان برای اتصال بنادر عمانی خارج از تنگههای بسته به شبکه ریلی خلیج فارس، در این زمینه برجسته هستند.
کنار این، کریدورهای تجاری انعطافپذیر مانند کریدور شارجه ـ عربستان سعودی، که یک ارتباط مستقیم با ادغام حملونقل زمینی و دریایی برای تسهیل جریان کالا از طریق یک کریدور لجستیکی یکپارچه ارائه میدهد، نیز در حال فعال شدن هستند، با این حال، بر اساس ارزیابی منتشرشده توسط شورای آتلانتیک، این طرحها برای تطبیق با حجم عظیم حملونقل از طریق خطوط دریایی بسته کافی نیستند و نیاز به گسترش کریدورهای شبکه یکپارچه بهعنوان جایگزین مسیرهای سنتی را تقویت میکنند.
در این زمینه حسام عایش، کارشناس اقتصادی، به العربی الجدید گفت که گسترش بحران از تنگه هرمز به تنگه بابالمندب، چه تنگهها کاملاً بسته باشند و چه با خطرات جدی برای تردد از طریق آنها مواجه باشند، نشاندهنده افزایش قابلتوجه بحران انرژی، تجارت و لجستیک است. با توجه به اهمیت حیاتی این آبراه، این امر یک مشکل جهانی دیگر ایجاد میکند.
وی افزود: بابالمندب شاهد عبور بین 12 تا 15 درصد از تجارت اروپا، آمریکا و آسیا و حدود 25 درصد از نیازهای گاز طبیعی اروپا با نرخی بین 55 تا 60 کشتی در روز یا حدود 20 تا 21 هزار کشتی در سال با محمولههایی بهارزش بیش از 700 میلیارد دلار است، بنابراین هرگونه اختلال در این مسیر ضربهای شدید به شریان تجارت جهانی است.
این کارشناس اقتصادی منطقه تأکید کرد: تغییر مسیر محمولههای نفتی، زمان حملونقل در خارج از دریای سرخ را دو تا سه هفته یا در صورت حملونقل از طریق دماغه امید نیک بین آسیا و اروپا، 31 تا 41 روز افزایش میدهد.