بهزیستی در مسیر تحول با محور توانمندسازی و خانواده‌محوری

به مناسبت چهل و ششمین سالگرد تأسیس سازمان بهزیستی و هفته بهزیستی، معاون وزیر و رئیس این سازمان پیامی صادر کرده است. در این پیام آمده است که هفته بهزیستی فرصتی است برای بازنگری در آینده حکمرانی اجتماعی و تعریف مجدد مسئولیت‌های مشترک میان دولت و مردم در جهت ساختن جامعه‌ای عادلانه‌تر و دارای کرامت انسانی. امسال آغاز این هفته با روزهای دشوار ملت ایران به دلیل شهادت برخی از فرماندهان و هموطنان در حملات اخیر آمریکایی‌ها و رژیم صهیونیستی همزمان شده است. یاد و خاطره آن شهیدان گرامی داشته می‌شود و بر این اساس، ادامه مسیر خدمت به مردم باید بر پایه‌های استواری که آنان بنا کرده‌اند، باشد. سازمان بهزیستی اکنون بیش از هر زمان دیگری به نگاهی نوآورانه و تحول‌نما در حکمرانی اجتماعی نیاز دارد که از الگوهای سنتی فاصله گرفته و با تکیه بر دانش، مشارکت‌های مردمی و فناوری‌های جدید، بهینه‌سازی رفاه و کیفیت زندگی را هدف قرار دهد. سیاست‌های دولت فعلی نیز بر پایه عدالت‌محوری و محوریت مردم و محله‌ها استوار است و سازمان بهزیستی خود را هماهنگ با این رویکرد می‌داند. در همین راستا، نقشه تحول سازمان با ۱۳ چرخش راهبردی طراحی شده است که از این تعداد، هشت مورد به بسته‌های اجرایی تبدیل شده و مسیر اصلاح ساختاری را ترسیم کرده‌اند. برنامه‌هایی از قبیل خانواده‌محوری، فراهم‌سازی فرصت‌ها و تحول دیجیتال در راستای این اهداف قرار دارند. از مهم‌ترین تحولاتی که در این راستا در نظر گرفته شده، تغییر از سیاست‌های مستمری‌پردازی به توانمندسازی افراد است. بر این باوریم که حمایت مالی از مددجویان ضروری است، اما هدف اصلی ما توانمندسازی خانواده‌ها و فراهم آوردن فرصت‌های اجتماعی و اقتصادی برای آن‌ها به منظور کاهش وابستگی است. برای تحقق این هدف، عدالت به معنای واقعی آن که فراتر از توزیع سهم‌هاست، اهمیت دارد. توجه ویژه به افرادی که به دلایل مختلف از فرصت‌های برابر محروم شده‌اند، از جمله افراد دارای معلولیت، زنان سرپرست خانوار و کودکان نیازمند، از نکات کلیدی برنامه‌های بهزیستی است. سازمان با هدف ایجاد عدالت اجتماعی، شرایطی را فراهم می‌آورد تا فرصت‌های متنوعی برای مشارکت اجتماعی و توسعه باشند. تجربیات نشان داده‌اند که این کار تنها با ابزارهای اقتصادی انجام نمی‌شود، بلکه نیازمند همکاری‌های فرهنگی و اجتماعی نیز هستیم. لذا بهزیستی بر این باور است که دولت به تنهایی نمی‌تواند مسائل اجتماعی را حل کند و به همین دلیل، ایجاد زیست‌بوم جامع مشارکت را در دستور کار قرار داده است. سیاست محله‌محوری نیز از نقاط قوت دولت فعلی و سازمان بهزیستی به شمار می‌آید. در این راستا، تجارب گروه‌های اجتماع‌محور بهزیستی ارزشمند است و ما بر این باوریم که پیشگیری و توانمندسازی باید از درون محله‌ها آغاز شود. یکی دیگر از تحولات اساسی، انتقال از رویکرد مؤسسه‌محور به خانواده‌محوری است. تقویت خانواده به عنوان بستر اصلی نگهداری و تربیت، به کاهش نیاز به مداخلات پرهزینه مؤسسات کمک خواهد کرد. تحول در بهزیستی همچنین بدون بهره‌مندی از فناوری‌های نوین امکان‌پذیر نیست. لذا حرکت به سمت حکمرانی هوشمند و استفاده از هوش مصنوعی برای بهبود کیفیت خدمات، یکی از اولویت‌های اصلی سازمان است. طراحی داشبورد مدیریتی مبتنی بر هوش مصنوعی نیز به منظور ارتقای کیفیت خدمات‌رسانی و سیاست‌گذاری در دستور کار قرار دارد. هفته بهزیستی باید فرصتی برای نزدیک‌تر کردن جامعه به فلسفه وجودی این سازمان و تشویق به مشارکت همگانی باشد. سازمان بهزیستی بر این باور است که آینده رفاه اجتماعی در ایران متکی بر توانمندسازی افراد، تقویت خانواده‌ها، فعال‌سازی ظرفیت‌های محله‌ها و استقرار عدالت اجتماعی خواهد بود و متعهد به ایجاد جامعه‌ای عادلانه و با کرامت برای همه خواهد بود.