رسانه‌ها به جای حاشیه، آنچه در کشور جریان دارد را درک کنند

بهروز بهزادی، روزنامه‌نگار پیشکسوت درباره نقش و وظیفه ذاتی رسانه‌ها در پوشش رویدادهای بزرگ ملی با اشاره به مراسم تشییع رهبر شهید اظهار کرد: هم رسانه‌های خارجی و هم رسانه‌های داخلی در این مراسم حضور دارند و هر یک بر اساس ذات کاری خود، به فعالیت می‌پردازند. روزنامه‌های چاپی بیشتر به دنبال تحلیل و بررسی ابعاد تاریخی و چگونگی رفتارهای مشابه در گذشته هستند، درحالی‌که خبرگزاری‌ها و پایگاه‌های خبری ترجیح می‌دهند آنچه را که اتفاق می‌افتد برای مخاطبان خود بازگو کنند. این امر در ذات رسانه نهفته است.

او درباره وظیفه رسانه در انعکاس حال و هوای مردم و لزوم پاسخگویی به نیاز اطلاع رسانی مخاطبان، اظهار کرد: رسانه باید به گونه‌ای عمل کند که مردمی که در متن جامعه حضور دارند و حتی مردمی که در دورترین نقاط دنیا هستند، بتوانند آنچه را که امروز در کشور جریان دارد، درک کنند و ببینند چه اتفاقی در حال رخ دادن است. اگر رسانه این کار را انجام دهد، موفق خواهد بود؛ اما اگر به حاشیه‌هایی بپردازد که عمق ندارند و تمام اقشار جامعه را در بر نمی‌گیرند، موفقیت‌ها بسیار محدود خواهد شد.

بهزادی همچنین اظهار کرد: بسیاری از رسانه‌ها را مشاهده می‌کنم که صرفاً به کار گروهی می‌پردازند و فقط دیدگاه وابسته به گروه خود را منتقل می‌کنند. درحالی‌که اگر رسانه‌ها به وظیفه ذاتی خود بپردازند و از این عقیده دست بردارند که باید وابسته به جایی باشند، رسانه‌های ایران به سرعت ترقی خواهند کرد و می‌توانند ارتباطات خود را با داخل و خارج از کشور حفظ کنند. رسانه‌های وابسته در همان خط سابق باقی می‌مانند و مطلب قابل توجهی از آنها به دست نمی آید. این اصل موضوعی است که من همواره مطرح کرده‌ام، نه فقط در این رویداد، بلکه در رویدادهای دیگری مانند جنگ نیز قابل تعمیم است.

مسئول روزنامه اعتماد درباره لزوم برنامه‌ریزی در کار رسانه‌ای اظهار کرد: اگر برنامه‌ریزی نداشته باشیم، کارمان به همان وضعیت رسانه‌هایی تبدیل می‌شود که تیراژ ندارند و مخاطب جذب نمی‌کنند. مردم از رسانه، انتظار کار حرفه‌ای و رسانه‌ای دارند.

بهزادی همچنین درباره استراتژی روزنامه اعتماد در پوشش مراسم تشییع رهبر شهید اظهار کرد: کاری که خودمان در رسانه خود انجام دادیم، این بود که عظمت و هر آنچه اتفاق افتاده را مانند آینه برای مردم منعکس کنیم و در کنار آن، به مسائل جانبی اشاره کنیم تا خواننده را برای مطالعه خبر اصلی جذب کنیم. اولین چیزی که در این رویداد مشاهده کردیم، حجم عظیم جمعیت بود؛ بنابراین در روزنامه قاعدتاً باید از عکس بیشتر استفاده می‌کردیم که چنین کردیم و صفحه اول را با یک عکس بسیار بزرگ که تمام صفحه را می‌گرفت، همراه با یک تیتر طراحی کردیم.

این روزنامه‌نگار پیشکسوت درباره ضرورت روایت چندوجهی از رویدادها به رسانه‌های داخلی توصیه کرد: انتظار داشتم روزنامه‌های کاغذی و نشریات خبری ـ چه در نسخه چاپی و چه اینترنتی ـ اخبار را از زاویه‌های مختلف ببینند. وقتی شهری مملو از جمعیت می‌شود، می‌توانیم در بخش‌های مختلف شهر خبرنگار و عکاس داشته باشیم و صحنه‌های زیبای این رویداد را که باید در تاریخ این کشور ثبت و ماندگار شود، نگه داریم.

بهزادی درباره نقش رسانه‌ها در تاریخ‌سازی اظهار کرد: باید واقعاً دقت کنیم که رسانه‌ها در حال تاریخ‌سازی هستند. اگر کسی ۳۰، ۴۰ یا ۵۰ سال دیگر بخواهد تاریخ این مملکت را بخواند، قطعاً از موادی استفاده خواهد کرد که امروز تولید می‌شود. اگر این اتفاق بیفتد، تاریخ به راحتی و با روشنی پیش می‌رود و اگر نیفتد، تاریخی خواهیم داشت که هرکس به فراخور خود در آن دخالت کرده و تاریخ اصلی کشور رقم نخواهد خورد.

بهزادی با نقدی بر نادیده‌گرفتن رسانه‌های داخلی توسط صداوسیما، در این زمینه تصریح کرد: من یک نقد به رادیو و تلویزیون، به‌ویژه رادیو، داشتم. زمانی که رانندگی می‌کردم و اخبار مربوط به مراسم تشییع را می‌شنیدم، بیش از اینکه به مطبوعات و رسانه‌های داخلی بپردازد، به رسانه‌های خارج از کشور اشاره می‌کرد و از آنها مطلب منتشر می‌کرد. جالب اینجاست که فکر می‌کردم رسانه‌های ما مورد توجه بزرگترین رسانه کشور قرار دارند، درحالی‌که چنین نبود.

مدیرمسئول روزنامه اعتماد با انتقاد از انعکاس اخبار رسانه‌های خارجی در رادیو اظهار کرد: اگر من در رسانه ملی بودم، اول از همه خوراکی را که رسانه‌های داخل تهیه می‌کردند، منعکس می‌کردم و به مطبوعات داخلی اشاره می‌کردم و آنها را در صف اول قرار می‌دادم و اگر فرصتی باقی می‌ماند، به سراغ رسانه‌های خارجی می‌رفتم. متأسفانه محتویات دو روز گذشته روزنامه‌های اسرائیلی در رادیوی ما منتشر می‌شد و این یک علامت سوال بزرگ است.

بهزادی درباره ضرورت تولید محتوای ماندگار توسط خبرنگاران میدانی اظهار کرد: من معتقدم رسانه‌ها هرکدام باید یک گوشه از ماجرا را بگیرند و بنویسند. روزنامه‌نگاران زیادی داریم؛ یکی یادداشت بنویسد، دیگری گزارشی کوتاه از یک نقطه از شهر تهیه کند، با افرادی که در مراسم حضور دارند گفت‌وگو گرفته شود. اینها چیزهایی است که می‌ماند و وظیفه رسانه نیز همین است. عکاسان ما نیز از گوشه و کنار تصاویر را ثبت کنند؛ همه اینها را در آینده می‌توان جمع‌آوری کرد و گزارش کاملی در قالب یک کتاب، برنامه تلویزیونی یا فیلم منتشر کرد.

این روزنامه‌نگار پیشکسوت خاطره خود از تیتر مرتبط با رحلت امام خمینی (ره) در روزنامه اطلاعات را بازگو کرد و یادآور شد: من در زمان رحلت امام خمینی (ره) نیز در رسانه بودم و حتی تیتر رحلت ایشان را خودم در روزنامه اطلاعات زدم؛ تیتری شبیه به «امام به لقاءالله پیوست». در آن زمان چنین تیترهایی رایج بود. با توجه به فضای ادبی و شرایط هر زمان، می‌توان تیترها و مطالب مختلفی را جمع‌آوری کرد.