تحلیلی تفاهم‌نامه ۱۷ ژوئن

به گزارش ایران اکونومیست؛ تفاهم‌نامه ۱۷ ژوئن ثابت کرد که کارزار نظامی و تحریم اقتصادی توان تسلیم کردن ایران را ندارد.

باشگاه خبرنگاران - براساس گزارش تحلیلی وب‌سایت بین‌المللی The Conversation، تفاهم‌نامه ۱۷ ژوئن (۲۷ خرداد ۱۴۰۵) میان ایالات متحده و ایران، خط بطلانی قطعی بر بلندپروازی‌های جنون‌آمیز ائتلاف واشنگتن و تل‌آویو کشید و به عنوان یک چرخش ژئوپلیتیک بی‌سابقه در تاریخ معاصر ثبت شد. این رسانه برجسته دانشگاهی تاکید می‌کند که تهاجم نظامی همه‌جانبه علیه ایران با هدف نابودی کامل برنامه‌های هسته‌ای و موشکی، قطع پشتیبانی از شبکه‌های منطقه‌ای نظیر حزب‌الله، حوثی‌ها و حماس، و در نهایت تغییر رژیم آغاز شده بود. اما پایداری ساختار دفاعی ایران و حفظ عمق استراتژیک آن، این کارزار پرهزینه را برای دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو به یک فاجعه استراتژیک تبدیل کرد. واقعیت‌های میدانی و حملات تلافی‌جویانه پهپادی و موشکی کوبنده ایران در سراسر منطقه، به سرعت ادعا‌های غرب مبنی بر درهم‌شکستن ماشین نظامی ایران را رسوا ساخت و ثابت کرد که راهکار نظامی توهمی مرگبار بیش نیست.

در بعد دیپلماتیک و حقوقی، تحلیلگران The Conversation معتقدند مفاد این تفاهم‌نامه نشان‌دهنده عقب‌نشینی آشکار واشنگتن و پذیرش ایران به عنوان یک قدرت مستقل، مقتدر و برابر در عرصه بین‌المللی است. چارچوب تعهدآور این سند، ایالات متحده را ملزم به احترام مطلق به تمامیت ارضی ایران و پرهیز از هرگونه مداخله داخلی می‌کند؛ یک پذیرش حقوقی و رسمی از بقای دائمی جمهوری اسلامی که یادآور توافقنامه تاریخی ۱۹۸۱ الجزایر است. این عقب‌نشینی تا جایی پیش رفت که ترامپ در نشست گروه هفت با چرخشی آشکار اعلام کرد هرگز به دنبال تغییر رژیم در تهران نبوده و تیم مذاکره‌کنندگان ایرانی را قدرتمند، هوشمند و منطقی توصیف کرد؛ اعترافی که ابعاد عمیق این تسلیم دیپلماتیک را آشکارتر می‌سازد.

این گزارش در بررسی موازنه اقتصادی و منطقه‌ای، دستاورد‌های بازدارندگی ایران را بی‌سابقه می‌داند. اعطای امتیازات کلانی، چون لغو فوری محاصره دریایی، صدور معافیت‌های خزانه‌داری برای صادرات نفت خام، آزادسازی یکصد میلیارد دلار دارایی‌های مسدودشده و تاسیس صندوق بازسازی سیصد میلیارد دلاری، تایید می‌کند که دکترین محاصره و فشار‌های اقتصادی در برابر استراتژی بازدارندگی نامتقارن تهران و تهدید فلج‌کننده انسداد تنگه هرمز کاملاً شکست خورده است.

The Conversation در پایان تصریح می‌کند که حیرت‌انگیزترین جنبه این توافق، نادیده گرفته شدن محدودیت‌های کلیدی علیه تهران است؛ چرا که هیچ الزام قانونی برای برچیدن برنامه موشک‌های بالستیک ایران یا قطع روابط استراتژیک با گروه‌های نیابتی در آن وجود ندارد. بعلاوه، تسری این آتش‌بس به تمامی جبهه‌ها و توقف کامل درگیری‌ها در لبنان، برنامه‌های امنیتی نتانیاهو را با چالشی ویرانگر مواجه کرده است. این رویداد تاریخی محدودیت‌های عریان قدرت عملیاتی آمریکا و اسرائیل را اثبات کرد و نشان داد نظم جهانی با سرعتی چشمگیر در حال گذار به یک سیستم چندقطبی و پساغربی است؛ عصری که در آن لفاظی‌های پوشالی ابرقدرت‌ها چاره‌ای جز تسلیم در برابر ضرورت‌های سازش دیپلماتیک ندارند.