بسیاری از «بیکارشدگان جنگ» آه در بساط ندارند!

در روزهای اخیر، گروه بزرگی از بیکاران متقاضی دریافت مقرری بیمه بیکاری که در دو ماه اسفند و فروردین با انجام کامل مراحل اداری پیامک تأیید پرونده‌شان را نیز دریافت کرده‌اند، انتظار داشتند که بتوانند تا امروز مقرری خود را دریافت کنند، اما هنوز این انتظار به سر نیامده است. در هفته‌های گذشته اخبار مربوط به تأخیر در پرداخت مقرری بیمه بیکاری به نگرانی‌های جامعه کارگری، به‌ویژه بین متقاضیان این مقرری دامن زده است؛ افرادی که بر اساس برخی آمار تعداد آن‌ها بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ هزار نفر تخمین زده می‌شود. هنوز از سوی مقامات سازمان تأمین اجتماعی و دولت پاسخی به این نگرانی‌ها داده نشده؛ اما گواهی‌ها و شواهد در میادین نشان می‌دهد که فاصله معناداری میان زمان ثبت‌نام و دریافت مقرری وجود دارد. همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است که بیکارشدگان اسفندماه هنوز مبلغی دریافت نکرده‌اند. تعدادی از آنان پیامک نهایی را در فروردین یا اوایل اردیبهشت دریافت کرده‌اند. در این وضعیت، به نظر می‌رسد که امید به آغاز تدریجی پرداخت‌ها از نیمه تابستان شکل گرفته که نشان از تأخیر بیش از سه ماهه در این روند دارد. مجید رحمتی، عضو هیأت مدیره کانون شورا‌های اسلامی کار تهران، در خصوص شایعات پیرامون نپرداختن مقرری بیمه بیکاری بیان داشت که مدیران استانی تأمین اجتماعی و ادارات کار در شهرستان‌ها اطلاعات کافی درباره وضعیت پرداخت مقرری ندارند و شاید به همین دلیل در ارائه اطلاعات احتیاط می‌کنند. به گفته او، فقط مدیران ستادی در پایتخت از آمار کلی متقاضیان و دریافت‌کنندگان مقرری بهره‌مندند و آنان موظف به اطلاع‌رسانی در این خصوص هستند. رحمتی تصریح کرد که اطلاعاتی که فعالان کارگری در تماس با کارگران بیکار دارند، محدود بوده و به‌طور مشخص، بیکارانی که در اسفند و فروردین ثبت‌نام کرده‌اند، هنوز بعد از گذشت سه ماه هیچ مقرری دریافت نکرده‌اند. این معضل در دیگر استان‌ها نیز مشهود است. عیدعلی کریمی، دبیر اجرایی خانه کارگر تبریز، اذعان کرد که در این دوره هیچ یک از متقاضیان بیمه بیکاری موفق به دریافت کمک‌های مالی نشده‌اند، هرچند مدیرکل تأمین اجتماعی استان اعلام کرده که از بین ۴ هزار متقاضی جدید بیمه بیکاری در قزوین، حدود نیمی در حال دریافت مقرری هستند. این مقامات کارگری افزودند که بین آمار بیکاران و آمار متقاضیان بیمه بیکاری اختلافات جدی وجود دارد و دریافت‌کنندگان کمک‌های بیمه بیکاری درصد کمی از کل بیکاران را شامل می‌شوند. در سایر استان‌ها نیز شرایط مشابه است. مجتبی حاجی‌زاده، دبیر اجرایی خانه کارگر آران و بیدگل، گفت که در منطقه خود هیچ موردی که در اسفند و فروردین برای دریافت مقرری ثبت‌نام کرده باشد، و مقرری‌اش برقرار شده باشد، ندیده است. او تأکید می‌کند که تأخیر در پرداخت مقرری در تمامی مناطق و استان‌ها مشاهده می‌شود و اگر مقام مسئولی نظر دیگری دارد، باید آن را شفاف‌سازی کند. وی همچنین گفت که برخی واحدهای تولیدی که پیش‌تر کارگران خود را از بیمه بیکاری حذف کرده بودند، اکنون در حال از دست دادن منابع هستند و به تدریج کارگران خود را به بیمه بیکاری معرفی می‌کنند، که ممکن است تعداد متقاضیان این بیمه را به یک میلیون نفر برساند. در انتها، این فعال کارگری خاطرنشان کرد که اطلاعات غیررسمی وجود دارد مبنی بر اینکه پرداخت‌های اولیه متقاضیان اسفند و فروردین در پایان تیرماه آغاز خواهد شد. اما مشاهده می‌شود که فرآیند ثبت‌نام همواره بین نهادهای دولتی و سامانه‌های مربوطه پاس‌کاری می‌شود که این امر خود نشان‌دهنده بحران منابع و کمبود تأمین‌های صندوق بیمه بیکاری است. در این میان، در برخی مناطق متقاضی‌های بیمه بیکاری موفق به دریافت مقرری‌های خود شده‌اند. غلامرضا طالبا، دبیر اجرایی خانه کارگر استان گلستان، با اشاره به اینکه استان‌شان صدمات مستقیمی از جنگ نداشته و تنها به‌طور غیرمستقیم تحت تأثیر صنایع فولادی و پتروشیمی قرار گرفته است، گفت که بعضی از واحدها با کمک دولت توانسته‌اند دوباره فعالیت خود را شروع کنند و تعدادی از بیکاران به چرخه کار بازگشتند. وی همچنین اشاره کرد که در استان گلستان موارد سوء استفاده از شرایط جنگی و اخراج نیروی کار که به معرفی کارگران به بیمه بیکاری انجامیده، افزایش یافته و این امر موجب تأخیر در رسیدگی به پرونده‌ها شده است. تا به امروز ۱۵۰۰ پرونده بیمه بیکاری در این استان پذیرفته شده لیکن اکثر آن‌ها در مراحل اداری به سر می‌برند. استان لرستان نیز به عنوان یکی از مناطق پرمراجعه به بیمه بیکاری، با وضعیتی مشابه مواجه است و مقامات کارگری از عدم ارائه اطلاعات دقیق از سوی مسئولان ابراز نارضایتی می‌کنند. به نظر می‌رسد یکی از مسائلی که نیازمند توجه فوری است، تأخیرات چند ماهه در پرداخت مقرری بیمه بیکاری است. در این وضعیت، به نظر می‌رسد که دولت باید هر چه سریع‌تر به تأمین منابع صندوق بیمه بیکاری بپردازد تا کارگرانی که به‌طور ناخواسته بیکار شده‌اند، تحت فشار مالی کمتری قرار گیرند.