کارگران از خط تولید تا صف بیکاری

 به گزارش ایران اکونومیست به نقل از اکونگار بر اساس آخرین گزارش‌های منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری کشور زمستان ۱۴۰۴ حدود ۷.۶ درصد اعلام شده است. همچنین نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله حدود ۲۰.۱ درصد بوده که نشان می‌دهد جوانان همچنان بیشترین سهم را از بیکاری دارند.

گزارش‌های مرکز آمار نشان می‌دهد که در بهار ۱۴۰۴ نرخ بیکاری به ۷.۳ درصد رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۰.۴ واحد درصد کاهش نشان می‌هد،اما این نرخ در بهار ۱۴۰۵ تحت تاثیر جنگ با رشد فزاینده همراه شده است.بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود ۳میلیون نفر در بهار ۱۴۰۵ تحت تاثیر جنگ در صف بیکاری قرار گرفته‌اند. 

گزارش‌های غیر رسمی حکایت از نابودی یک میلیون شغل و بیکاری صدها هزار کارگر دارد که در بلند مدت می‌تواند تبعات اقتصادی- اجتماعی داشته باشد.

تبعات اقتصادی بیکاری کارگران چیست؟

بررسی وضعیت موقعیت شغلی کارگران نشان می‌دهد که این گروه در یکسال اخیر با تهدید جدی امنیت شغلی رو به رو بودند که عمده دلیل آن کاهش مشارکت اقتصادی، قراردادهای موقت، تعدیل نیرو در برخی واحدهای تولیدی و خروج بخشی از افراد از بازار کار بوده است.

موج بیکاری کارگران برای هر اقتصادی پیامدهای سنگین و حتی غیرقابل جبران دارد هرچه میزان بیکاری کارگران بیشتر شود درآمد و قدرت خرید خانوار هم کاهش می‌یابد. همچنین بیکاری کارگران منجر به افزایش فقر و نابرابری اقتصادی،دشواری تأمین هزینه‌های مسکن، درمان و آموزش،افزایش بدهی خانوارها و کاهش پس‌انداز و کاهش تقاضا در بازار و رکود فعالیت‌های اقتصادی می‌شود.

بحران‌های اجتماعی بیکاری کارگران

تداوم روند بیکاری کارگران علاوه بر پیامدهای اقتصادی در کوتاه مدت بر جامعه هم تاثیر‌گذار است. هرچه سطح بیکاری کارگران افزایش می‌یابد، روند آسیب‌های اجتماعی هم رو به افزایش خواهد بود. همچنین بیکاری کارگران منجر به کاهش امنیت و ثبات خانوادگی، افزایش احتمال ترک تحصیل فرزندان به دلیل مشکلات مالی، کاهش مشارکت اجتماعی و احساس تعلق به جامعه و تشدید مهاجرت نیروی کار به مناطق دیگر می‌شود.

کارگران چقدر مستمری بیکاری دریافت می‌کنند؟

درحالی که برخی کارگران پس از بیکاری مشمول قانون تامین اجتماعی و دریافت بیمه بیکاری می‌شوند، اما این حقوق کفاف تمام هزینه‌های خانوار را نمی‌دهد. بر اساس قانون مقرری بیمه بیکاری معمولاً معادل ۵۵ درصد متوسط مزد یا حقوق سه ماه آخر اشتغال است و با توجه به شرایط خانوادگی و تعداد افراد تحت تکفل می‌تواند افزایش یابد. همچنین مبلغ پرداختی نباید از حداقل حقوق مصوب کمتر باشد.

 بر اساس آخرین اطلاعات اعلام شده توسط وزارت کار تا پایان اردیبهشت نزدیک به ۲۰۰ هزار نفر از کارگرانی که طی دو ماه گذشته و در مدت جنگ بیکار شده‌اند، ثبت‌نام کرده‌اند. 

همچنین طبق اعلام فعالان کارگری، در فضای مجازی و پلتفرم‌های اینترنتی، به دلیل عدم ساماندهی پیشین، آمار دقیقی در دست نیست، اما تخمین زده می‌شود که نزدیک به ۱.۵ میلیون نفر به صورت مستقیم در این بخش‌ها شغل خود را از دست داده‌اند.

تصویر زیر بخشی از وضعیت بیکاری کارگران در جامعه را نشان می‌دهد.