میدانی تازه پیش روی سفارتخانه‌ها

به گزارش ایران اکونومسیت به نقل از مشرق، مهدی خالدی فعال رسانه در تلگرام نوشت:

در جنگ‌های نوین، موشک‌ها بدون پیوست رسانه‌ای به هدف نخواهند خورد. اهمیت این جمله، به بازتاب و تبیین درست دستاوردهای میدانی بازمی‌گردد. در بحبوحه جنگ، با این نگاه هر پدیده می‌تواند کارکرد رسانه‌ای خاص پیدا کند؛ کافی است آن را پیدا کرده و از بالقوه به بالفعل برسانیم.

منظور البته صرفاً کانال‌های ارتباطی معمول مانند تلویزیون، رادیو، روزنامه و... نیست؛ که فعال و به‌روز بودن آن‌ها هم با طیف زیادی از مخاطب که دارند، بسیار مهم است.

تعریف از رسانه در جمله بالا، استفاده از هر فضا و موقعیتی است که می‌تواند کارکرد انتقال پیام را به‌درستی انجام دهد. چنین رسالتی را گاهی می‌توان در «دیوارنگاره میدان انقلاب» تهران دید و گاهی در ساخت «انیمیشن‌های لگویی» کوتاه و بامزه یک استودیو کوچک که تا حالا اسمش را هم نشنیده‌ایم ولی جهان به پای دیدن برنامه آن نشسته است.این روزها که جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشورمان به مرحله حساس رسیده، چنین رویکرد و رسالتی را به‌وضوح از سوی سفارتخانه‌های ایران در کشورهای مختلف جهان می‌توان دید.

به گزاره‌های زیر توجه کنید: سفارت ایران در آلمان به مناسبت روز دختر، با انتشار عکس کیفی آغشته به خون، یاد دختران شهید مدرسه شجره طیبه میناب را گرامی می‌دارد (۳۰ فروردین)/ سفارت ایران در تایلند با انتشار تصویری طنز که افراد بومی با پوشش عشایر لر در تعقیب خلبانی هستند، به ساقط‌شدن جنگنده آمریکایی واکنش نشان داد (۱۴ فروردین)/ صفحه سفارت ایران در اتریش با اشاره به استفاده از یک واژه مجعول در بیانیه وزارت دفاع ایالات متحده نوشت: توصیه ما به هگست، هر صبح ۱۰ بار تکرار کن «خلیج‌فارس» (۲۳ فروردین)/ سفارت ایران در سیرالئون با انتشار فیلمی تهیه شده با هوش مصنوعی با تیتر «دیپلماسی آماتوری! » نوع رفتار هیجانی مقامات آمریکا در مذاکره با ایران را به سخره می‌گیرد (۲۵ فروردین)/ حساب سفارت ایران در افغانستان با انتشار تصویری ماهواره‌ای از فضای ابری کشور نوشت: پس از نابودی مرکز پنهان بارورسازی ابر و تغییر آب و هوا در امارات توسط ایران، همه چیز یک‌شبه تغییر کرد.

عراق و ایران اکنون بارش‌های هفتگی سنگین و کاهش ۵ درجه‌ای دما را تجربه می‌کنند (۱ اردیبهشت).

موارد گفته شده بخشی از واکنش مراکز دیپلماتیک ایران به تحولات پیرامونی جنگ است که بازخوردهای فراوانی هم داشته است؛ اتفاقی که می‌توان از آن به جنگ پنهان سفارت‌های ایران تعبیر کرد. داده‌های شبکه اجتماعی ایکس نشان می‌دهد از ۹ اسفند تا ۲۷ فروردین، یعنی طی ۴۸ روز، ۹۲ اکانت وابسته به سفارت‌های ایران با انتشار ۸هزارو۶۲۱ توییت بیش از ۳۸۵میلیون بازدید بدست آورده‌اند.

رکورددار، سفارت ایران در آفریقای جنوبی است که ۹میلیون بازدید و ۲۱۶هزار لایک برای یک توییت دریافت کرده است. تعریف چنین کارکردی، در مسیر آگاهی‌بخشی رسانه‌ای از سوی نهادهای دیپلماتیک جمهوری اسلامی که به‌طور معمول باید در حال رتق و فتق امور ایرانیان مقیم کشور دیگر باشند از سه نظر مهم است.

نخست به سبب آگاهی کادر دیپلماتیک از فرهنگ کشور میزبان، رویکرد انتخابی می‌تواند سبب انتقال آسان‌تر مفاهیم به مخاطب شود. به‌طور نمونه، معمول است که می‌گویند ایالات متحده در حوزه نفوذ در افکار عمومی جهان عرب ناکام مانده، چرا که نتوانسته القای مفاهیم را به زبان و فرهنگ آن‌ها انجام دهد و این در حالی است که کشور کوچک قطر با آگاهی از این مسئله و ایجاد شبکه تلویزیونی الجزیره توانسته این خلأ را پر و این رسانه را به بازیگری مؤثر در سپهر رسانه‌ای جهان تبدیل کند.

در شرایطی که ما در زمینه انتقال مفاهیم خود به جوامع غیرانگلیسی‌زبان کم‌کاری کرده و با موانع جدی روبه‌رو هستیم، به نظر می‌رسد سفارتخانه‌ها که از زبان و فرهنگ میزبان آگاه‌تر هستند، می‌توانند چنین نقیصه‌ای را جبران کرده و در انتقال مفاهیم، مؤثر باشند؛ همان‌گونه که در مقطع جنگی اخیر چنین رسالتی یافته‌اند.

از سویی چنین بازیگری‌هایی وقتی مهم‌تر به نظر می‌رسد که به تلاش آمریکا و رژیم صهیونیستی برای خفه کردن هرگونه صدایی که درصدد بازتاب واقعیت‌های جنگ به نفع تهران هستند توجه کنیم. حذف برخی برنامه‌های تلویزیونی ایران از شبکه‌های ماهواره‌ای و بستن اکانت‌های تحلیلگران و فعالان رسانه‌ای که به شخصیت‌های سیاسی مهم از جمله شهید علی لاریجانی و سیدعباس عراقچی هم رسید، گواه جنگی سازمان یافته است. در چنین فضای خط کشی‌شده و محدود برای عرض اندام، آن هم در فضای زیر سلطه لابی‌های غربی و عبری، سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی که به سبب مصونیت‌های دیپلماتیک از برخی تعرض و سانسورها درامان هستند، می‌توانند به عنوان کانال و گلوگاه انتقال صدای ایرانیان به جوامع و دنیای بیرون بسیار مؤثر باشند.

باید اذعان کرد در جهان محاصره‌شده با انواع رسانه‌های ارتباطی، گاه انتشار یک عکس، فیلم یا توییت کوتاه به روش درست و از مجاری مناسب، تأثیراتش از بیانیه‌های معمول و محتواهایی از آن دست، به‌مراتب بیشتر است.

این نوعی دیپلماسی عمومی است. توییت‌های ترامپ در رسانه او تروث سوشال بحق یا ناحق، خود امروز به یک منبع و کارزار مهم اطلاعاتی تبدیل شده است. همان‌گونه که رئیس جمهور آمریکا، شبکه اجتماعی خود را به یک میدان عملیات روانی و رسانه‌ای تبدیل کرده، در سطح پایین‌تر، به گفته کارشناسان، سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی در دوران جنگ، شکلی تازه از «دیپلماسی عمومی دیجیتال» را فعال کرده‌اند که می‌تواند مخاطبان زیادی داشته و به حوزه‌های دیگر تسری یابد.