یک ماه مانده تا انتقال کارت سوخت به کارت‌های بانکی و سکوت میزبان!

موضوع "انتقال سهمیه سوخت از کارت‌های هوشمند به کارت‌های بانکی" در روزهای اخیر دوباره بر سر زبان‌ها افتاده است. در همین راستا، رئیس سازمان یارانه و بودجه، سید حمید پورمحمدی، به این نکته اشاره کرده که قانونی برای انتقال سهمیه سوخت به کارت‌های بانکی افراد در نظر گرفته شده و قرار است که این طرح در سال آینده به طور کامل اجرایی شود. این پیشنهاد در راستای مدیریت مصرف سوخت و بر اساس سیاست‌های مرتبط با بودجه سال آینده مطرح شده و هدف آن، تسهیل در فرآیند سوخت‌گیری و استفاده از قابلیت‌های شبکه بانکی کشور به شمار می‌آید. بر اساس برخی مصوبات مربوط به بودجه، دستگاه‌های اجرایی موظف شده‌اند که امکان انتقال سهمیه بنزین خودروها به کارت‌های بانکی مالکان را بررسی و زیرساخت‌های لازم را فراهم کنند. با اجرایی شدن این طرح، سهمیه بنزین به جای اینکه به صورت فیزیکی در کارت سوخت ذخیره شود، به کارت بانکی افراد منتقل خواهد شد و عملیات سوخت‌گیری نیز از طریق شبکه‌های پرداخت انجام می‌پذیرد. اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که اجرای چنین طرحی نیازمند اتصال کامل سامانه‌های سوخت به شبکه بانکی بوده و همچنین نیاز به ایجاد یک سوئیچ مرکزی برای مدیریت سهمیه و اطمینان از امنیت اطلاعات و تراکنش‌ها دارد. تمامی این مسائل در حالی مطرح می‌شود که در حال حاضر بانک مرکزی درباره نحوه اجرای طرح هیچ اظهار نظری نداشته و هنوز زمان‌بندی مشخصی برای اجرای کامل آن ارائه نشده است. رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت، به تازگی گفته است که یک سوئیچ سوخت با همکاری بانک مرکزی و دستگاه‌های مربوطه ایجاد خواهد شد که می‌تواند یارانه سوخت را در لحظه پرداخت برای هر مالک خودرو محاسبه کند. در سطح بین‌المللی نیز تجربیات متفاوتی وجود دارد. در برخی کشورها مانند برزیل، یارانه‌های سوخت به صورت مستقیم به حساب‌های بانکی واریز می‌شوند، اما به کارت‌های بانکی متصل نیستند. در همین حال، کشورهایی مانند هند نیز در زمینه یارانه گاز خانگی، پرداخت‌های یارانه را به حساب بانکی خانوار انجام می‌دهند، و مصرف‌کننده باید هزینه را پرداخت کند سپس مابه‌التفاوت یارانه را دریافت نماید. از نظر امکانات موجود، ایران در سال‌های اخیر تجربه‌های نسبتا موفقی در زمینه اجرای سامانه هوشمند سوخت و توسعه شبکه پرداخت الکترونیک داشته که اکنون تقریباً تمامی جایگاه‌های سوخت به این سیستم‌ها متصل هستند. با این حال، برای ادغام کامل این دو سامانه، نیاز به پیشرفت‌های نرم‌افزاری، هماهنگی بیشتر و ایجاد لایه‌های امنیتی جدید وجود دارد. رضا نواز با تأکید بر این که هنوز امکان سوخت‌گیری و محاسبه مقدار بنزین با کارت سوخت همچنان وجود دارد، اضافه کرد که اجرای این آیین‌نامه به معنای حذف کارت سوخت نیست و تنها پس از فراهم کردن زیرساخت‌های لازم، به مرحله آزمایشی خواهد رسید. به نظر می‌رسد که با وجود زیرساخت‌های موجود، برای پیاده‌سازی عملیاتی این طرح، نیاز به هماهنگی میان نهادهای مختلف و تأمین امنیت سایبری وجود دارد. تا زمانی که اطلاعات دقیق‌تری درباره جزئیات اجرایی و زمان‌بندی انتشار یابد، به نظر می‌رسد که انتقال سهمیه سوخت به کارت‌های بانکی همچنان در روند بررسی و طراحی قرار دارد.