
به گزارش ایران اکونومیست؛ وعدههای اتصال اینترنت بینالملل و بازگشت به وضعیت پیش از ۱۸ دیماه ۱۴۰۴، کاربران را همراه با ناامیدی از امروز به فردا میکشاند. در این مطلب ابتدا وضعیت اینترنت طی یک هفته گذشته را براساس دادههای رادار کلودفلر بررسی میکنیم و سپس به مجموعه شایعاتی میپردازیم که پیرامون دلایل عدم اتصال اینترنت مطرح شده است.
از دسترسی پراکنده به سوی اینترنت قطرهچکانی
براساس آنچه دادههای رادار کلودفلر نشان میدهد بالاخره بعد از دو هفته خاموشی، در پایان روز چهارشنبه ۱ بهمنماه و آغاز پنجشنبه ۲ بهمنماه یک گشایش پراکنده در اینترنت بینالملل ایجاد شد. این دسترسی وسیع و عمومی نبود و در نقطه اوجش به میزان ۲۴.۶ درصد از بیشینه سطح درخواستها میرسد. اما این دسترسی پراکنده در ساعاتی با پهنای باندی نزدیک به وضعیت عادی همراه شده. یعنی برای حدود ۲۴ ساعت، اقلیتی از کاربران اینترنتی با پهنای باند نسبتا عادی داشتهاند و اکثریت کاربران به اینترنت دسترسی نداشتهاند.
روز جمعه وضعیت به همان خاموشی پیشین بازمیگردد و اکثریت کاربران امکان اتصال و دریافت و ارسال داده ندارند و نهایتا روز شنبه و یکشنبه سطح درخواستها افزایش پیدا میکند (با نوسان) در حالی که پهنای باند در حداقلیترین حالت ممکن قرار دارد یعنی اینترنت قطرهچکانی بینالملل برای اکثریت.
چرا اینترنت وصل نمیشود؟
همین ابتدا اشاره کنیم که این سوال طی روزهای اخیر جواب روشنی دریافت نکرده است. اخبار ضد و نقیض بوده و به شکل مداوم با سراب مواجه شدهایم. هفته گذشته با خبر احتمالی اتصال در روز سهشنبه طی شد. وعده بعدی پنجشنبه یا جمعه بود. شب جمعه خبرگزاریها از اتصال قطعی در روز شنبه پیش رو خبر دادند و شنبه هم وعده امروز و فردا داده شد. امروز یکشنبه ۵ بهمنماه فعلا خبری از اتصال پایدار اینترنت بینالملل نیست و وعدههای فردا و فرداها ادامه دارد. اما مشکل کجاست؟
۱. فرضیه اول را خبرگزاری فارس مطرح کرده است: مشکلات فنی. فارس میگوید اتصال مجدد اینترنت بینالملل پس از تصویب در شورای عالی امنیت ملی، به وزارت ارتباطات ابلاغ شده است و توسط شرکت ارتباطات زیرساخت و سازمان تنظیم مقررات این وزارتخانه در دست پیگیری است اما مشکلات فنی کار را به تاخیر انداخته است. اینکه پیچیدگیهای فنی دقیقا به چه عواملی اشاره دارند هم چندان روشن نیست. عدهای میگویند مساله ساختار فیلترینگ است. طی روزهای گذشته گاهی که اینترنت بینالملل در دسترس قرار گرفته لزوما از همان ساختار فیلترینگ مالوف پیروی نکرده است. این واقعیت برخی را به این نتیجه رسانده که با از دست رفتن ساختار قبلی فیلترینگ ممکن است به زمان بیشتری برای تنظیم فیلترینگ و برگرداندن آن به حالت سابق نیاز باشد. عدهای دیگر هم معتقدند ممکن است مشکلات فنی در رابطه با تنظیمات اپراتورها و تأمینکنندگان اینترنت مد نظر باشد. بر این اساس ممکن است تنظیمات یک اپراتور سریعتر بهروز شود، در حالی که اپراتور دیگر هنوز در حال کلنجار رفتن با پروتکلهای جدید باشد. با این وجود کماکان این سوال مطرح است که موارد فوق دقیقا قرار است چقدر طول بکشند؟ سوالی که در روزهای اخیر پاسخی دریافت نکرده است.
۲. فرضیه دوم به گروهی مرتبط است که طی روزهای اخیر مطالبی با کلیدواژه اینترنت طبقاتی و لیست سفید منتشر میکنند. براساس این فرضیه دلیل طول کشیدن وصلشدن اینترنت بینالملل نوعی دستکاری جدید اینترنت است تا اساسا اینترنت اینبار با یک ساختار جدید در اختیار کاربران قرار بگیرد. ساختاری که در آن «گروپ پالیسی» اعمال میشود؛ یعنی سیاستهای مختلف دسترسی بر گروههای مختلف کاربران اعمال شده و سایتهایی که برای چندهزار نفر باز است برای چندهزار نفر دیگر بسته خواهد بود؛ همان اینترنت طبقاتی که پیشتر هم طرحها و بحثهایی دربارهش مطرح شده بود.
۳. فرضیه سوم را هم خیلی مختصر بیان میکنیم: عدهای معتقدند مساله نه پیچیدگیهای فنی زمانبر و نه اینترنت طبقاتی است بلکه صرفا اینترنت قرار نیست به این زودی وصل شود و وعدههای امروز و فردا صرفا ناامیدی و شرایط روانی کاربران را مدیریت میکند. این فرضیه در شرایطی منطقی به نظر میرسد که امروز وزارت ارتباطات اعلام کرده برخلاف ادعای خبرگزاری فارس اساسا دستوری برای اتصال اینترنت وجود نداشته است. وزارت ارتباطات اعلام کرده «به دنبال انتشار گزارشی از سوی خبرگزاری فارس مبنی بر ابلاغ آزادسازی اینترنت بینالملل به وزارت ارتباطات از سوی شورای عالی امنیت ملی، اعلام می دارد که این مطلب صحت ندارد.» با این اوصاف هر روز یکی از مسئولین میتواند وعده فردا را بدهد و به همین طریق اینترنت بینالملل مدت بیشتری قطع بماند.