برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در گابُن

به گزارش روز شنبه ایران اکونومیست، در حدود ۹۲۰ هزار رای‌دهنده از جمله ۲۸ هزار نفر در خارج کشور گابن برای شرکت در انتخابات روز شنبه ثبت نام کرده‌اند. انتخابات روز شنبه رویداد مهمی در این کشور ۲.۳ میلیون نفری آفریقای مرکزی در ساحل اقیانوس اطلس به شمار می‌رود؛ کشوری که با وجود ثروت نفتی حدود یک سوم جمعیت آن با فقر دست به گریبان هستند. انتخابات ریاست جمهوری گابن ساعت ۷ صبح شنبه شروع شده و تا ساعت ۱۸ به وقت محلی ( ۲۰ و ۳۰ دقیقه به وقت تهران) ادامه خواهد داشت و انتظار می‌رود نتایج انتخابات روز یکشنبه اعلام شود. ۲۳ نفر برای تصدی مقام ریاست جمهوری گابن ثبت نام کردند که دادگاه قانون اساسی این کشور در نهایت صلاحت ۸ نفر را برای نامزدی تایید کرد.

ژنرال «بریس اولیگی انگوئما» حدود یک سال و نیم پیش در شهریور ۱۴۰۲ به حکومت طولانی مدت خاندان «بونگو» در گابن پایان داد و اکنون امیدوار است با انتخابات روز شنبه برای یک دوره ۷ ساله مقام ریاست جمهوری را با رای مردم به دست آورد. انگوئما با اقداماتی مانند برخورد با فساد زمامداران قدیمی کشور، خود را به عنوان یک عامل تغییر مطرح کرده است. انگوئما ۵۰ ساله در جریان مبارزات انتخابات با یک کلاه «بیس‌بال» و با شعار «با هم می‌سازیم» به مناطق مختلف کشور گابن سفر کرده و وعده متنوع‌سازی اقتصاد متکی به نفت و ترویج کشاورزی، صنعت و گردشگری را داده است. نتایج نظرسنجی‌ها حاکی است که انگوئما از رقیبان خود پیشی گرفته است.

«آلن کلود بیلی بای‌انزی» که پیش از کودتای شهریور ۱۴۰۲ نخست وزیر گابن بود، رقیب اصلی انگوئما در انتخابات به شمار می‌رود. بای‌انزی ۵۷ ساله ضمن تلاش برای فاصله گرفتن از خاندان بونگو، توانایی ژنرال انگوئما برای اداره کشور را مورد تردید قرار داده و گفته که «نظامیان باید به پادگان‌ها بازگردند.»

انتخابات روز شنبه در حالی برگزار می‌شود که اقتصاد گابن بنا بر آمار «بانک جهانی» در سال گذشته میلادی ۲.۹ درصد رشد کرد که نسبت به سال پیش از آن ۰.۵ درصد افزایش داشته است. اما بسیاری از رای دهندگان ضمن شکایت از قطعی برق در پایتخت، به رویترز گفته‌اند که بیشتر نگران خدمات اساسی هستند.

به گزارش ایران اکونومیست، شورای وزیران گابن بهمن ماه سال گذشته اعلام کرد انتخابات ریاست جمهوری این کشور روز شنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۴ (۱۲ آوریل) برگزار می‌شود و به این ترتیب حکومت نظامی در این کشور مرکز آفریقا در پی کودتای شهریور ۱۴۰۲ (اوت ۲۰۲۳) به پایان خواهد رسید.

مردم گابن اواخر آبان سال گذشته (نوامبر ۲۰۲۴) در یک همه‌پرسی به قانون اساسی جدید این کشور رای موافق دادند و رهبران کودتای نظامی وعده انجام اقدامات لازم برای احیای حکومت مطابق با قانون اساسی در این کشور را دادند. قانون اساسی جدید امکان تصدی ریاست جمهوری برای حداکثر دو دوره ۷ ساله را فراهم می‌کند ضمن اینکه پست نخست‌وزیری وجود ندارد و امکان انتقال دودمانی و خانوادگی قدرت وجود نخواهد داشت. با این حال، برخی از ناظران ابراز نگرانی کرده‌اند که حکومت نظامی گابن ممکن است از فرایند انتخاباتی برای باقی ماندن در قدرت استفاده کند.

کودتای گابن هشتمین مورد کودتا در آفریقای غربی و مرکزی بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ بود که به حکومت طولانی‌مدت «علی بونگو» و خاندان او در این کشور غنی‌ از نفت اما فقیر پایان داد. علی بونگو و پدرش عمر بونگو از سال ۱۹۶۷ تا ۲۰۲۳ به مدت ۵۵ سال قدرت را در گابن در دست داشتند. علی بونگو که پس از مرگ پدرش در سال ۲۰۰۹ به قدرت رسیده بود، سال ۲۰۲۳ پس از اعلام پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری توسط نظامیان برکنار شد. مخالفان حکومت سابق و رهبران کودتای نظامی، حکومت بونگو را به فساد گسترده و حکمرانی ضعیف متهم کرده بودند.