در حاشیه اجلاس جنبش عدم تعهد مشتریانی که به گرمی پذیرایی میشوند

به گزارش تابناک، درحالی که هفته آینده قرار است تهران میزبان روسا و مقامات کشورهای مختلف از سراسر جهان در اجلاس غیر متعهدها باشد، شاید هیچ کس به اندازه نخست وزیر هندوستان در تهران مورد استقبال گرم قرار نگیرد. در جایی که کشور به دنبال کم کردن و رد کردن فشار مضاعف غرب در تحریم های مالی و نفتی است، شاید هیچ کشوری به اندازه مشتریان آسیایی ایران ارجحیت و اولویت ندارند.

نخست وزیر هند، منموهان سینگ، اولین نخست وزیری است که تقریبا در بیش از یک دهه گذشته از ایران بازدید میکند و این بهترین فرصت برای کشور است تا در این میان با کاربست استراتژی های مناسب اقدام به کاهش فشارهای واشنگتن و اروپا کند.

هرچند با وجود ادامه واردات نفت کشورهایی همچون، هند، چین کره جنوبی و ژاپن، هنوز هم صادرات نفت ایران به اندازه دوره قبل از تحریم ها نخواهد بود اما، همین میزان صادرات نفت از ایران به سوی مشتریان آسیایی نیز به معنی ادامه کسب درآمدهای نفتی و کم کردن فشار تحریم ها از سوی غرب است.

ایالات متحده برای همگام ساختن مشتریان آسیایی ایران با تحریم ها از قدت اقتصادی و اجباری خود سود برد و البته با اعطای یک فرصت شش ماهه به این کشورها توانست آنان را مجاب به کاهش واردات نفت از ایران کند. اما صنایع وابسته به نفت این کشورها، در کنار عدم توان برای جایگزینی نفت ایران در کوتاه مدت منجر به آن شد که پس از مدتی این کشورها اقدام به از سر گیری واردات نفت از ایران کنند. تا جایی که گزارشهاحاکی از آن است که طی ماه آینده میزان صادرات نفت ایران به کشورهای آسیایی معادل میزان صادرات قبل از تحریم ها خواهد بود.

این امر نشان دهنده آن است که در جایی که اقتصاد جهانی در حال بازپروری است، فشارهای ایالات متحده نتوانسته است این کشورها را مجاب به خطر انداختن صنایع وابسته به نفت کند. از این روی است که تحلیلگران معتقدند که علیرغم تحریم های غرب، چین، ژاپن و همچنین هند به عنوان بزرگترین مشتریان نفتی ایران باقی خواهند ماند.

این درحالی است که اطمینان از اثر بخش بودن تحریم ها علیه ایران در راستای توقف برنامه هسته ای، موضوعی است که روز به روز بیشتر محل اختلاف اسرائیل، آمریکا و کشورهای اروپایی میشود. آمریکا با اطمینان به اثر بخش بودن تحریم ها همچنان خواهان ادامه آنها و دادن زمان بیشتری برای نتیجه بخش شدن آنها است. این درحالی است که برخی از مقامات تندروی رژیم صهیونیستی اخیرا اظهار کرده اند که در صورتی که جامعه بین الملل نتواند جلوی برنامه هسته ای ایران را بگیرد، حمله نظامی محتمل است.

اما در این میان استراتژی ایران طی این مدت ز گذشت تحریم ها، تمرکز و اصرار بر فروش نفت به مشتریان آسیایی بوده است. این امر ناشی از این واقعیت است که کشورهایی همچون هند و چین بیش از همیشه نیازمند تغذیه صنایع خود هستند. هرچند در این میان این اصرار ایران شاید یک معامله نابرابر را رقم زده باشد، اما این استراتژی است که ایران بر روی آن و برای نشان دادن به تاثیر بودن تحریم ا پافشاری میکند.

از این روی اجلاس عدم تعهد برای ایران، یک فرصت برای نمایش قدرت دیپلماسی است. این اجلاس میتواند با یک تغییر دستور کار از سیاسی به اقتصادی که مسلما تهران جهت دهنده و تعیین کننده آن خواهد بود، فضا و مفهوم عدم تعهد را به نفع شرایط فعلی تغییر داده و با درنظر آوردن ظرفیت های موجود در میان کشورهای شرکت کننده در اجلاس بهترین و مهمترین گزینه را برای ائتلاف در نظر آورد.

این امر در نظر بسیار ساده و قابل حصول است اما در عمل، و با توجه به شرایط تحریمی ایران، نیازمند یک دیپلماسی خلاق و هوشمندانه است. اولین قدم در این راه همانطور که ذکر شد، تغییر مفهوم عدم تعهد، از یک کارویژه سیاسی که در شرایط امروز جهانی چندان مفهومی ندارد، به یک مضمون اقتصادی است. در این میان حضور کشورهایی چون چین و هند اولین برگ برنده ایران است که تهران میتواند از آن و در راستای تغییر شرایط تحریمی استفاده کند.