طرح تحول زمین‌شناسی و اکتشاف ذخایر معدنی کشور در دولت سیزدهم

طرح تحول زمین‌شناسی و اکتشاف ذخایر معدنی در بخش علوم زمین و معدن کشور در دولت سیزدهم به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم اقتصادی و اشتغال‌زایی اجرایی شد که دستاوردهای خوبی به همراه داشت.

کد خبر: ۶۸۵۱۴۵

به گزارش ایران اکونومیست، طرح تحول زمین‌شناسی و اکتشاف ذخایر معدنی در راستای منویات رهبر معظم انقلاب اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی درباره لزوم رسیدن به اقتصادی مستقل، بهره‌گیری مناسب از منابع طبیعی و انسانی کشور و توزیع عادلانه آن رقم خورد.

این طرح همچنین در جهت تأکید رئیس‌جمهور و وزیر صنعت، معدن و تجارت بر ضرورت ایجاد تحول بنیادین در بخش علوم زمین و معدن کشور به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم اقتصادی، اشتغال‌زایی و توسعه‌ای از سوی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور در قالب توافقنامه و برنامه‌ای مشارکتی با سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) به ثمر نشست.

این سازمان پس از ماه‌ها بررسی و تحلیل فنی در کمیته راهبردی مشترک معدنی کشور با حضور مدیران و متخصصان این بخش، استان خراسان جنوبی را به‌عنوان نخستین هدف اجرای این برنامه در سال ۱۴۰۰ معرفی و برنامه‌ریزی اجرای پروژه تحول زمین‌شناسی و اکتشاف ذخایرمعدنی برای آن طراحی و اجرا شد.

با اجرای موفقیت‌آمیز این طرح در استان خراسان جنوبی، برنامه‌ریزی برای اجرای هدفمند و منظم طرح از ابتدای سال ۱۴۰۱ به‌صورت رسمی آغاز شد که طی آن استان‌های هدف که شامل ۴۲۰ سلول اطلاعاتی در مقیاس یک پنجاه هزارم بودند انتخاب شدند.

تولید اطلاعات زمین‌شناسی و اکتشافی

در این زمینه رییس سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور در گفت و گوی اختصاصی با ایران اکونومیست اظهار داشت: در فاز نخست مقرر است تا سه لایه زمین‌شناسی، زمین‌شناسی اقتصادی و اکتشافات ژئوشیمیایی در مقیاس یک‌پنجاه‌هزارم تهیه شود که با احتساب تهیه این سه لایه تعداد یک‌هزار و ۲۶۰ پروژه زمین‌شناسی و اکتشافی طی پنج سال و با پشتیبانی و تامین منابع هدفمند و مناسب اجرا خواهد شد که موجب تحولی چشمگیر در حوزه تولید اطلاعات پایه کشور و کاهش مخاطرات سرمایه‌گذاری در حوزه عمران، معدن و زیرساختهای کشور خواهد شد.

"علیرضا شهیدی" ادامه‌داد: توسعه مناطق کم‌برخوردار و در راستای رونق بخش معدن، تولید اشتغال مولد با نگرش ویژه بر نیروی انسانی بومی، آمایش سرزمین در قالب کشف ذخایر جدید معدنی، افزایش بازدهی و کاهش موثر زمان تبدیل کانسار به معدن و تربیت نیروی انسانی متخصص بخش معدن (زمین‌شناسی و اکتشاف) از جمله اهداف مدنظر در مناطق هدف پروژه تحول بود.

وی بیان‌داشت: این طرح دارای دستاوردهایی کلانی در حوزه زمین شناسی بود که شامل شناسایی ۱۲ محدوده طلا، ۶۰ محدوده مس، ۲۵ محدوده نیکل، ۹ محدوده منیزیت و ۶ محدوده ورودی سرب بود.

رییس سازمان زمین‌شناسی، با اشاره به اجرای این طرح در استان های کردستان، قم، مرکزی و یزد گفت: نقشه مناطق اولویت دار اجرای طرح تحول زمین‌شناسی و اکتشاف ذخایر معدنی تدوین شد.

"نقشه مناطق اولویت دار اجرای طرح تحول زمین‌شناسی و اکتشاف ذخایرمعدنی"

عملیات اکتشاف به روش ژئوفیزیک هوابرد و طرح تحول زمین‌شناسی دریایی

وی با اشاره به اجرای فاز عملیات اکتشاف به روش ژئوفیزیک هوابرد، گفت: در این فاز که هم‌زمان با شروع طرح تحول زمین‌شناسی و اکتشاف ذخایرمعدنی کشور و در دور جدید فعالیت‌های سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور در حوزه ژئوفیزیک هوابرد طراحی شده‌است، یک‌میلیون و ۵۰۰ هزار کیلومتر خطی از مساحت کشور مورد پیمایش و شناسایی اکتشافی قرار می‌گیرد. این روش برای شناسایی ذخایر پنهان و عمقی معدنی به کار می‌رود که تا کنون نیز منجر به اکتشاف کانسارهای خوبی در سطح کشور شده‌ است.

رییس سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور عنوان کرد: اهداف کلان این فاز شامل اکتشاف ذخایر پنهان و عمیق، شناسایی ساختارهای زمین‌شناسی و شناسایی آب‌های نامتعارف و ژرف (آب کارستی)، تکمیل عملیات اکتشاف ژئوفیزیک هوایی در بلوک ‏دیواندره استان کردستان و اجرای عملیات اکتشاف ژئوفیزیک هوایی در منطقه ‏بردسکن استان خراسان رضوی شد.

وی، فاز سوم را طرح تحول زمین‌شناسی دریایی عنوان کرد و گفت: این طرح با هدف تولید اطلاعات پایه در حوزه سواحل و محیط‌های آبی کشور اجرا خواهد شد که شامل سه لایه رسوب‌شناسی، ژئومورفولوژی و ژئوشیمی زیست محیطی خواهد بود.

به گفته شهیدی، اهداف کلان این فاز، تحقق سیاست‌های کلی آمایش سرزمین با توجه به مزیت‌های بالفعل و بالقوه و اجرایی کردن موارد برجسته آن با توجه ویژه بر دریا، سواحل، بنادر و آب‌های مرزی" بر اساس بند ۱۱ از سیاست‌های ابلاغی برنامه پنج ساله توسعه هفتم، دستیابی به منابع و ذخایر طبیعی و معدنی در پهنه‌های آبی و انجام مطالعات پایه زمین‌شناسی دریایی و سایر موارد شد.

نقشه اولویت تولید اطلاعات پایه زمین‌شناسی دریایی طرح تحول زمین‌شناسی و اکتشاف ذخایرمعدنی کشور

پایگاه جامع دادههای علوم زمین کشور/ تقویت همکاری های بین المللی

وی با اشاره به پایگاه جامع داده‌های علوم زمین کشور گفت: این طرح با هدف تجمیع، استانداردسازی و انتشار همه داده های علوم زمین کشور (زمین شناسی و اکتشافی) مطابق با اسناد و قوانین بالادستی با مشارکت سایر مولفه ها دولتی بخش معدن در حال پیگیری و اجراست.

معاون وزیر صمت عنوان کرد: از اهداف این طرح ایجاد هم افزایی و تسهیل در نظام تبادل اطلاعات مورد نیاز فعالیت‌های معدنی، عمرانی و زیرساختی کشور در حوزه اطلاعات پایه زمین شناسی و اکتشافی است.

وی بر توسعه ظرفیت‌های آزمایشگاهی زمین‌شناسی و اکتشاف (آنالیز مواد معدنی) اشاره کرد و گفت: با توجه به نیاز کشور به افزایش ظرفیت آزمایشگاه‌های بخش دولتی و خصوصی در حوزه آنالیز نمونه های زمین‌شناسی و اکتشافی، این طرح با هدف ایجاد تحرک در بخش خصوصی عهده دار خدمت در این حوزه و همچنین ظرفیت سازی مناسب در بخش دولتی به اجرا درآمده است.

شهیدی بیان‌داشت: از اهداف این طرح افزایش ظرفیت آنالیز نمونه های زمین شناسی و اکتشافی کشور (حاصل از اجرای طرح‌های تحولی) از ۲۰ هزار نمونه در سال به بیش از ۱۵۰ هزار نمونه در سال است. در این طرح که از سال ۱۴۰۰ به اجرا در آمده است در سال ۱۴۰۱ میزان آنالیز نمونه ها به ۴۵ هزار نمونه در سال و در سال جاری به ۷۰ هزار نمونه رسیده است و انتظار می رود این میزان طی برنامه هفتم پیشرفت به بیش از ۱۵۰ هزار نمونه در سال برسد.

وی با اشاره به همکاری‌های بین المللی، عنوان کرد: با توجه به نیاز بخش زمین شناسی و اکتشاف ذخایرمعدنی کشور مبنی بر به‌کارگیری فناوری ها و تبادلات فنی- مهندسی، همکاری‌های بین المللی در این حوزه با کشورهای هدف تعریف شد که در گام نخست و با توجه به اعلام آمادگی مجموعه های مورد فراخوان، همکاری با روسیه در حوزه ورود خدمات فنی- مهندسی در حوزه تولید اطلاعات پایه زمین شناسی و اکتشاف ذخایر معدنی در دستور کار قرار گرفته است.

رییس سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور ابراز داشت: این همکاری بر اساس توافقنامه سه جانبه بخش معدن کشور میان (معاونت معادن و فرآوری مواد وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور و سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی (ایمیدرو)) طراحی شده و اجرا خواهد شد، ضمن اینکه رایزنی و همکاری با دیگر کشورها از جمله چین در حوزه ورود خدمات فنی و مهندسی در جال انجام است.

وی درباره شناسایی و پتانسیل یابی ژئوپارک‌ها در کشور گفت: با توجه به وظیفه حاکمیتی این سازمان در شناسایی و پتانسیل یابی ژئوپارک‌ها به عنوان مقاصد گردشگری مبتنی بر پدیده های زمین شناختی و در راستای ارتقای معیشت و مشارکت جوامع محلی، این سازمان با نزدیک به سه دهه فعالیت در این حوزه از سال ۱۴۰۰ تاکنون اقدام به پتانسیل یابی مناطق مختلفی برای ثبت و معرفی ژئوپارک‌های ملی و جهانی کرده است که همکاری در راستای جهانی شدن ژئوپارک قشم، ارس و طبس از جمله این فعالیت‌هاست که در حال حاضر نیز اجرا می‌شود.