برچسب ها
هر شب با قرآن/حُسن و قُبح، امری عقلی است
بر آنیم تا در این مجال، قطعاتی کوتاه و بلند از کتاب وحی را با نگاهی به انعکاس آن در ادبیات پارسی، پیشکش طالبان حق و جوینگان حقیقت کنیم تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.
آیه ۱۰۸ سوره یوسف
قُلْ هَذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ أَنَاْ وَمَنِ اتَّبَعَنِي وَسُبْحَانَ اللّهِ وَمَا أَنَاْ مِنَ الْمُشْرِكِين
بگو اين است راه من كه من و هر كس پيروىام كرد با بينايى به سوى خدا دعوت مىكنيم و منزه استخدا و من از مشركان نيستمعجبا از اشاعره که: اینهمه بحث عقل و تفکر و استدلال که در قرآن آمده است و باآنکه حدیث «العقل رسول من داخل و الرسول عقل من خارج» یعنی «عقل، رسول درون آدمی است و رسول، عقل بیرونِ او»، باز بدین نتیجه رسیدهاند که حسن و قبح امری شرعی است.
از نگاه اینان ضرورتی ندارد که باعقل هم آهنگ باشد و اشکالی ندارد که چیزی بسیار سودمند در شرع حرام شده باشد و حرمت آن به صرف فرمان شرع باشد.
این طرز تفکر بود که به تحریم موسیقی و نقاشی و مجسمهسازی و بسیاری منهیات دیگر منتهی شد درحالیکه نظر بزرگان و فرهیختگان شیعه پیوسته همین بوده است که «حسن و قُبح، امری عقلی است».
معینالدین هروی صاحب کتاب حدائق الحقائق آیه چنین تعبیر کرده است که:
میخوانم خدای تعالی را بر دیدهوری و راستی و پیدایی،
هم من و هم آنکه بر پی من است
این دعوتی است به حق سبحانه و تعالی
به بصیرت که عبارت از حجت و برهان است
یعنی مقلد نیستم
و شما را به تلبیس و شک نمیخوانم
بلکه به حجت و یقین و دلیل و برهان بر طریق معیّن دلالت میکنم..
و بعد میافزاید:
این آیه دلیل است که دعوت به حق تعالی مشروط است به بصیرت که اگر مقرون به بصیرت نباشد آن محض غرور (و فریب) باشد.
از نگاه اینان ضرورتی ندارد که باعقل هم آهنگ باشد و اشکالی ندارد که چیزی بسیار سودمند در شرع حرام شده باشد و حرمت آن به صرف فرمان شرع باشد.
این طرز تفکر بود که به تحریم موسیقی و نقاشی و مجسمهسازی و بسیاری منهیات دیگر منتهی شد درحالیکه نظر بزرگان و فرهیختگان شیعه پیوسته همین بوده است که «حسن و قُبح، امری عقلی است».
معینالدین هروی صاحب کتاب حدائق الحقائق آیه چنین تعبیر کرده است که:
میخوانم خدای تعالی را بر دیدهوری و راستی و پیدایی،
هم من و هم آنکه بر پی من است
این دعوتی است به حق سبحانه و تعالی
به بصیرت که عبارت از حجت و برهان است
یعنی مقلد نیستم
و شما را به تلبیس و شک نمیخوانم
بلکه به حجت و یقین و دلیل و برهان بر طریق معیّن دلالت میکنم..
و بعد میافزاید:
این آیه دلیل است که دعوت به حق تعالی مشروط است به بصیرت که اگر مقرون به بصیرت نباشد آن محض غرور (و فریب) باشد.
گزارش خطا
آخرین اخبار