فشارها علیه ایران بیشتر شود

به گزارش خبرنگار گروه "رسانه‌های دیگر" خبرگزاری تسنیم، مسؤول پرونده ایران در دولت بنیامین نتانیاهو گفت ارزیابی این دولت این است که حسن روحانی برای اینکه جلوی تحریم‌های بیشتر علیه ایران را بگیرد احتمالا امتیازهای کوچکی به غرب خواهد داد ولی همزمان برنامه هسته‌‌ای را پیش خواهد برد. یووال اشتاینیتز، وزیر اطلاعات و امور راهبردی اسرائیل که مسؤول پرونده ایران در کابینه بنیامین نتانیاهو است، روز جمعه در گفت‌وگو با روزنامه فرانسوی لوفیگارو در توصیف خطر راهبردی برنامه هسته‌‌ای ایران برای اسرائیل گفت: «برنامه هسته‌‌ای ایران موضوع عمده و حساس‌ترین مساله برای اسرائیل است. از سوریه گرفته تا مصر و لبنان، باید گفت که مدیریت بی‌ثباتی منطقه‌‌ای به طور کلی برای ما سخت است. اما لازم است که ما اولویت‌ها را مشخص کنیم و هسته‌‌ای شدن احتمالی ایران یک درجه بالاتر از همه این تحولات است. اگر این اتفاق بیفتد، ما در جهانی بسیار خطرناک‌تر از جهان امروز زندگی خواهیم کرد. ایران هسته‌‌ای معادل 30 کره‌شمالی هسته‌‌ای است. زیرا بر خلاف پیونگ یانگ‌ که در آرزوی صدور انقلاب کره‌شمالی به خارج از مرزهایش نیست و فقط می‌خواهد بقای نظامش را تضمین کند، ایران جاه‌طلبی‌های جهانی دارد.

هدف مقامات ایران همواره آشکار بوده است، آنها می‌خواهند توازن قدرت را در جهان اسلام تغییر دهند». وی درباره رویکردی که دولت روحانی درباره موضوع هسته‌‌ای در پیش خواهد گرفت، اضافه کرده است: «ما هنوز نمی‌دانیم آیا ایران به سمت بهار حرکت می‌کند یا زمستان‌ اما آنچه مسلم است این است که حسن روحانی، رئیس‌جمهور جدید ایران، استاد سخنوری و دیپلماسی است. بدون شک او تلاش خواهد کرد امتیازات کوچکی به غربی‌ها بدهد برای اینکه از تشدید تحریم‌ها و مداخله نظامی جلوگیری کند و در عین حال برنامه هسته‌‌ای را ادامه خواهد داد. خطر این است که وی این کار را بدون ترساندن غربی‌ها انجام خواهد داد. روحانی با شهره بودنش به میانه‌روی، ابزاری مطلوب است برای اینکه به مقامات ایران اجازه دهد بمب اتم داشته باشند».

وزیر امور راهبردی و اطلاعات اسرائیل در پاسخ به این سوال که «راه‌حل‌های پیشنهادی شما چیست؟»‌ می‌گوید: «یک راه‌حل بیشتر وجود ندارد. ایران یا به همه قطعنامه‌های سازمان ملل متحد عمل کند یا نکند. در قبال برنامه هسته‌‌ای ایران راه‌حل میانه‌‌ای وجود ندارد. تنها شانس حل و فصل این مشکل به شیوه دیپلماتیک، تشدید تحریم‌ها و اعمال تهدید نظامی معتبر است برای اینکه قدرت حاکم بر ایران چاره دیگری جز نجات اقتصادش از نابودی کامل یا ادامه حرکت به سمت بمب نداشته باشد. تنها این دو تهدید است که خواهد توانست ایرانی‌ها را به بازنگری در موضعشان وادار کند. دیگر نمی‌توانیم به خود اجازه شروع مجدد دورهای متعدد مذاکرات را بدهیم. ما دیگر زمان نداریم و از خط قرمز عبور خواهد شد». وزیر اطلاعات اسرائیل همچنین گفت: روحانی فقط امتیازهایی کوچک خواهد داد، او بدون ترساندن جهان برنامه هسته‌‌ای را پیش خواهد برد.

این در حالی است که یک اندیشکده اسرائیلی مدعی شد رئیس‌جمهور جدید ایران با ایفای نقشی میانه‌رو، تلاش خواهد کرد با فریب جامعه جهانی آنها را به مذاکراتی طولانی وارد کند تا همچنان که ایران به هدف خود –یعنی دستیابی به توانمندی نظامی هسته‌ای- نزدیک می‌شود، تحریم‌ها را نیز کاهش دهد. به گزارش اشراف، اندیشکده صهیونیستی «مطالعات امنیت ملّی» در گزارشی به قلم «امیلی لانداو» نوشت: جای تعجب نیست که انتخاب «حسن روحانی» به عنوان رئیس‌جمهور جدید ایران موجی از تحلیل‌های مختلف را درباره آینده برنامه هسته‌ای ایران و احتمال منتهی شدن مذاکرات طولانی ایران با جامعه جهانی به توافقی نهایی را به دنبال داشت. تاکنون هیچ مدرکی مبنی بر تغییر در منافع اساسی ایران یا تمایل این کشور به داشتن توانمندی نظامی هسته‌ای وجود ندارد. با این حال، در حال حاضر اکثر نظرات بر فرصتی جدید برای پیشرفت دیپلماتیک متمرکز شده است. آیا تضمینی وجود دارد؟ در بخشی از این گزارش آمده است: غرب همواره امیدوار بوده است که با اعمال فشار کافی، ایران تحلیل هزینه- سود خود درباره مقوله هسته‌ای را تغییر داده و توافق خواهد کرد. انتخاب روحانی نشان می‌دهد که فشار تحریم‌های سنگین موثر بوده است و شکی نیست که «روحانی» در دور بعدی مذاکرات هسته‌ای بر کاهش تحریم‌ها متمرکز خواهد شد، هرچند مذاکره‌کننده فعلی، «سعید جلیلی» ‌نیز در 2 دور قبلی مذاکرات در سال‌های 2012 و 2013 بیهوده به دنبال همین نتیجه بوده است.

در بخش دیگری از این گزارش آمده است: اما سؤال اصلی آن است که آیا فشار بر ایران آنقدر قوی بوده که این کشور را وادار به توافقی کند که رویای توانمندی نظامی هسته‌ای خود را تباه کند. در پاسخ به این سؤال، یک متغیر کلیدی پیشرفت ایران در برنامه هسته‌ای است. بر اساس مقاله اخیر «اکونومیست»، ایران اکنون غیرقابل توقف بوده و دیر یا زود به یک کشور هسته‌ای بدل می‌شود. چه اینگونه فرض کنیم و چه اینکه هنوز اندکی زمان برای متوقف کردن ایران باقی مانده باشد، واضح است که توان فشار اقتصادی (یا هر نوع فشار دیگر) برای واداشتن ایران برای همکاری در مذاکرات رابطه‌ای معکوس با پیشرفت برنامه هسته‌ای این کشور دارد. هرچه ایران به هدفش نزدیک‌تر شود، فشار بیشتری لازم است تا این کشور را به دست کشیدن از هدفش وادار کند. ایران به هدفش بسیار نزدیک است و ظاهراً تمایلی ندارد که با توافق این روند را تغییر دهد. نویسنده با طرح این سوال که «اگر ایران هنوز بخواهد به توانایی نظامی دست یابد و به این هدف نزدیک باشد، انتخاب «روحانی» چه تغییری ایجاد خواهد کرد؟» نوشت: پاسخ در میزان امیدها و انتظارات نهفته است. لحن میانه‌رو «روحانی» امیدها و انتظارات جدیدی را برای رسیدن به توافق ایجاد کرده است و همین امیدهاست که اتحاد مواضع را به هم زده و بعدها موجب پویایی مذاکرات می‌شود.

نویسنده در ادامه با بیان اینکه با توجه به آنچه «روحانی» تاکنون گفته، نمی‌توان نتیجه گرفت که فرصت جدیدی در مقوله هسته‌ای ایجاد شده است، نوشت: وی به وضوح اعلام کرده که ایران غنی‌سازی اورانیوم را تعلیق نخواهد کرد. وی در جملاتی که می‌تواند به عنوان پیامی مثبت تعبیر شود گفته که اگر آمریکا «حسن نیت» نشان دهد، روند اعتمادسازی آغاز می‌شود اما این موضع آشنای ایران در 8 سال ریاست‌جمهوری «احمدی‌نژاد» است که چشم‌انداز پیشرفت ایران همواره به موضع آمریکا (یا گروه 1+5) وابسته است. در ادامه این گزارش آمده است: همچنین «روحانی» به جای چارچوب مذاکره با گروه 1+5 توجه خود را به آمریکا معطوف کرده است. اگرچه هنوز برای اظهارنظر درباره دوجانبه شدن مذاکرات زود است اما گشودن راه مذاکرات همه‌جانبه بین 2 کشور می‌تواند نقطه عطف مهمی باشد. اگرچه این موضع در درازمدت می‌تواند مثبت جلوه کند اما برای توقف برنامه هسته‌ای ایران به تنهایی کافی نیست زیرا زمان بسیار محدود است. بدین ترتیب، حتی اگر «روحانی» مذاکره با آمریکا را آغاز کند، این رویکرد در مقوله هسته‌ای یک فرصت تلقی نمی‌شود. تحلیلگر اندیشکده صهیونیستی «مطالعات امنیت ملی» همچنین نوشته است: به نظر می‌رسد که «روحانی» بیش از هر چیز بر کاهش تحریم‌ها متمرکز است اما وی در مقوله هسته‌ای روندی متفاوت را نیز در پیش نگرفته و گمان می‌رود «روحانی» تلاش می‌کند بر انتظار طرفین از توافق سرمایه‌گذاری کند و امیدوار است بدین طریق بتواند طرف مقابل را برای کاهش تحریم‌ها به‌دست آورد.

منبع: وطن امروز