دولت نفت نفروشد، حقوق شما از کجا می آید؟

یکی از نمایندگان مجلس خبر داده است که طرح الزام دولت به کاهش یک سوم صادرات نفت به امضای 18 نماینده مجلس شورای اسلامی رسیده است و قرار است در قالب این طرح دوفوریتی به مقابله با تحریم ها بروند.

کمیسیون انرژی مجلس نهم هر چند شامل افرادی با تخصص و سابقه کار در حوزه انرژی است اما متاسفانه نیمی از نمایندگان آن، اولین برخوردشان با موضوعات انرژی در مجلس نهم اتفاق افتاده است. و به همین سبب در ماههای اخیر به بازدید از مراکز مرتبط با بخش انرژی از جمله شرکت مپنا و میدان گازی پارس جنوبی رفته‌اند تا به قول وزیر نفت آشنایی نمایندگان کمیسیون تخصصی انرژی، وزارت نفت را در پیشبرد اهداف صنعت نفت که امروز در شرایط سختی واقع شده، یاری کند.

تصویری از بازدید اعضای کمیسیون انرژی از شرکت مدیریت پروژه‌های نیروگاهی (مپنا)

برای مثال همین نماینده چندی پیش در گفتگو با یک خبرگزاری، خبر از تهیه طرحی داده بود که بر اساس آن، صادرات نفت کشور از 4 میلیون بشکه به دو میلیون بشکه در روز کاهش یابد. این در حالی است که کل ظرفیت تولید نفت کشور در حدود 4میلیون بشکه در روز است و میزان صادرات نفت با همه زحمات وزارت نفت در شرایط فعلی حداکثر در حدود کمتر از دو میلیون بشکه در روز است و در ماه‌های گذشته حتی عدد هشتصد هزار بشکه در روز هم برای آن ذکر شده است.

نمونه دیگری از این اظهارات غیر واقع بینانه واکنش یکی دیگر از اعضای کمیسیون انرژی مجلس بود که پس از طرح موضوع تحریم انعقاد قرارداد گازی با ایران از سوی اروپا گفته بود که ایران شیرهای گاز را به روی اروپا می بندد و این در حالی است که ایران به غیر از ترکیه، به هیچ کشوری در اروپا گاز صادر نمی کند.

حال همین نماینده که در بالا ذکر یکی از اظهارات وی در باب الزام دولت به کاهش صادرات نفت از 4 میلیون بشکه به دو میلیون بشکه در روز رفت، خبر داده است که هجده تن از نمایندگان مجلس طرحی دو فوریتی را در دستور کار دارند تا یک سوم صادرات نفت را کاهش دهند.

این نمایندگان در مقدمه توجیهی طرح خود آورده‌اند که

1) باید از نفت به عنوان فرصتی برای پیشبرد و توسعه کشور استفاده کرد، اما تحریم مشکل ایجاد کرده است. با این طرح تهدید تحریم‌ها به فرصت تبدیل می‌شود.

2) مواد 117 و 234 قانون برنامه پنجم ضرورت کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی را مورد اشاره قرار داده است.

3) با افزایش نرخ ارز عواید دولت از صادرات نفت تا میزان 3 برابر افزایش یافته و بنابراین کاهش صادرات، در بودجه دولت خللی ایجاد نمی‌کند.

4) کشورهای اروپایی در فصل سرد نیاز زیادی به نفت دارند، پس تصویب این طرح پاسخی مناسب و متقابل به اقدام مذبوحانه آنهاست.

5) با این طرح نفت برای نسل‌های آتی باقی خواهد ماند.

بنابراین با توجیهات فوق، دولت موظف است در راستای اهداف برنامه پنجم توسعه و اهداف کلی نظام در جهت استقلال ملی و طبق ضرورت زمان حاضر صادرات نفت را به میزان یک سوم، نسبت به سال گذشته(1390) کاهش دهد و با توجه به نرخ ارز حق کاهش بیشتر از صادرات نفت را هم دارد!!.

در حالی که می‌شود خرواری استدلال را در مقابل چنین طرح ناپخته‌ای مطرح کرد، تنها اشاره به موارد زیر برای مخالفت با طرح آقایان نماینده کافی خواهد بود.

1) انتهای طرح نمایندگان دعوت دولت به چرخه دور از منطق کاهش درآمدهای ارزی و افزایش افسارگسیخته نرخ ارز است که به تازگی بعد از آسیب‌های فراوان و با مشقت زیاد در حال رام شدن تدریجی است.

2) بنا به دلایل امنیت ملی، اقتصادی و تغییرات مداوم، آمار روشنی از صادرات نفت در اختیار نیست و رقم صادرات دائما در حال تغییر است، حال دولت باید با چه روشی برای کاهش صادرات از عددی کوچکتر به عدد تقریبی 1.6 میلیون بشکه معادل دو سوم صادرات پارسال برسد؟!!

3) دولت خود یکی از مصرف کنندگان مهم ارز است. رابطه روشنی بین افزایش نرخ ارز در این مورد و کمک به بودجه دولت وجود ندارد.

4) چنین طرحی خلاف صریح اصل 75 قانون اساسی است که می‌گوید: «طرح‏های قانونی و پیشنهادها و اصلاحاتی که نمایندگان در خصوص لوایح قانونی عنوان می‌کنند و به تقلیل درآمد عمومی یا افزایش هزینه عمومی می‌انجامد، در صورتی قابل طرح در مجلس است که در آن طریق جبران کاهش درآمد یا تأمین هزینه جدید نیز معلوم شده باشد.»

5) در چشم انداز صنعت نفت و گاز ايران در افق 1404، حفظ جايگاه ظرفيت دومين توليدكننده نفت خام در اوپك و دستيابي به جايگاه اول منطقه به لحاظ ظرفيت پالايشي لازم دانسته شده است و در عین حال تاکید شده است که باید شدت انرژی در کشور کاهش یابد.

حال باید از نمایندگان محترم پرسید که احیانا بین افزایش ظرفیت‌های تولیدی کشور، بهینه‌سازی مصرف در داخل و تلاش برای محروم کردن واردکنندگان خارجی از صادرات نفت ایران تناقضی نمی‌بینند؟ آیا نمایندگان محترم بند پنجم توجیهات خود را در تناقض با تکالیف سند چشم‌انداز نمی‌بینند؟

6) تاسف بار برداشت غلط نمایندگان محترم از قانون برنامه پنجم توسعه است که از جمله در ماده 117 خود که به غلط مورد اشاره این نمایندگان قرار گرفته است موضوع مالیات‌ها مورد اشاره قرار داده و تاکید کرده که مالیات باید جایگزین نفت در اعتبارات هزینه‌ای بودجه شود و در ماده 234 به ضرورت سرمایه‌گذاری بیشتر برای رسیدن به ارقام بالای رشد اقتصادی اشاره کرده و لازم دانسته است که نقش نفت نه در درآمد دولت بلکه در هزینه‌های مصرفی دولت کاهش یابد.

جای سوال است که طراحان محترم چگونه از تاکید بر افزایش درآمد مالیاتی و اصلاح اقتصاد کشور به نابودی صادرات انرژی کشور رسیده‌اند؟

7) بندهای متعددی از توجیهات نمایندگان نشان می‌دهد که آنها حداقل اطلاع از بازار جهانی نفت را ندارند و تصمیم عجیب خود را در پناه عبارات دهان پر کنی چون تبدیل مشکل به فرصت و نیز تلاش مذبوحانه اروپا و سرمای فصل سرد پنهان کرده‌اند.

تقریبا هر ناظر معمولی بازار نفت می‌داند که رقبای ایران تلاش فراوانی دارند که بازار صادرات نفت ایران را تصاحب کنند، اصلی‌ترین مشتریان ایران غیر اروپایی هستند، میزان واردات نفت اروپا از ایران، کمتر از یک سوم مورد نظر نمایندگان است، ایران تلاش دارد تا حد ممکن سیر طبیعی صادرات نفت خود را حفظ کند، فرضیه وابستگی اروپا در فصل سرد به نفت ایران سست است و ....

حال طرح نمایندگان کدام تلاش مذبوحانه اروپا را سرکوب می‌کند و کدام تهدید را در چند ماه به فرصت تبدیل می‌کند، خدا می‌داند.