کد خبر: ۲۳۳۱۷۲
تاریخ انتشار: ۱۹ تير ۱۳۹۷ - ۱۳:۱۸
بازدید از صفحه اول |
نسخه چاپی
|
ارسال به دوستان
| ذخیره فایل |
نظریه‎های جدید توسعه جایگاه وسیعی برای یادگیری جمعی در نظر گرفته‎اند. از این دیدگاه گرچه همه بازیگران اقتصادی از اطلاعات ناقص و نامتقارن در رنج بوده و در معرض ارتکاب خطا قرار دارند، اما تفاوت در کارنامه‌های عملکرد اقتصادی و اجتماعی آنان به تفاوت در بنیه یادگیری جمعی نسبت داده می‎شود.
ایران اکونومیست -
به این معنا که گرچه همه در معرض ارتکاب خطا قرار دارند اما واحدهای موفق آنهایی هستند که از خطاهای خود قادر به درس‎گیری می‌‎باشند.
تا آنجا که به شیوه حکمرانی از این زاویه مربوط می‎شود، تمدن بشری دو دستاورد بزرگ را به عنوان یادگیری‎های سرنوشت‌‏ساز جمعی ثبت کرده است؛ اول، تقدم پیشگیری بر درمان و دوم، بازکردن گره‎ها با دست و هر جامعه‎ای که این دو یادگیری را سرلوحه شیوه اداره خود قرار داده باشد، می‎تواند با کمترین هزینه، بزرگ‌ترین دستاوردها را به نام خود ثبت کند.
در ماجرای نوسانات شدید و بحران‎آفرین قیمت ارز با کمال تأسف توصیه‎های مشفقانه کارشناسان مستقل و دلسوز در زمان خود مورد توجه قرار نگرفت و تا همین جا رانت‎های بزرگی خلق شد و انتظارات آینده‌هراسانه به گسترش و تعمیق کم‎سابقه رکود عمق‎یافته و پتانسیل‎های تورمی منجر شد و هنگامی که شدت التهابات از حدود متعارف فراتر رفت، مسئولان امنیتی و قضایی نیز وارد ماجرا شده‎اند و هرکدام نکاتی را مطرح می‎کنند که در جای خود شایسته تأمل است.
اما اگر هماهنگی‎های بایسته میان قوای سه‎گانه و بویژه مقامات قضایی و امنیتی با مسئولان اجرایی به وجود نیاید، بیم آن می‎رود که خود این ناهماهنگی‎ها، نیروی محرکه خسارت‌آفرینی‎های جدید و آینده‎هراسی‏‌های شدیدتر شود.
پدیده نامیمون افزایش نرخ ارز در دی‌ماه سال گذشته و پدیده بدیع جهش شدید آن در تعطیلات آغاز سال نو، یک علامت جدی در زمینه رونق‎گیری فعالیت‎های شبه‎مافیایی و دستکاری ذهن و معاش مردم است و تسری این فعالیت‎ها به بازارهای سکه، طلا و مسکن در سطوح بالا و قیمت مواد اولیه تولید و هزینه‎های خوراک و پوشاک مردم نشان‎ دهنده آن است که سلطه بانک‌های خصوصی بر بازار پول کشور و دنباله‎روی و برخوردهای انفعالی و گاه همدلانه مقامات پولی، اوضاع و احوال نقدینگی را به آستانه‎های نگران‎کننده و غیرقابل کنترل نزدیک ساخته است.
در چنین شرایطی بیش از هر چیز به هماهنگی نیاز داریم؛ هم هماهنگی میان اجزای ساختار قدرت و هم هماهنگی حکومتگران با مردم. در عین حال، از یک سو هرگونه اصطکاک و موازی‎کاری و تعارض در جهت‎گیری‎ها، در درون ساختار قدرت می‌‏تواند بر شدت شکنندگی‎های موجود بیفزاید و از سوی دیگر هر اظهارنظر یا اقدامی که اعتماد مردم را مخدوش‎تر ساخته باشد، می‎تواند گرفتاری‎ها را بیشتر کند.
اگر چنین ملاحظه‎ای رعایت شود، باید در نهایت خضوع و احترام به مقامات اصلی کشور گوشزد کنیم که از تجربه‌های گذشته درس بگیرند و اجازه ندهند ماجرای بازار ثانویه ارز نیروی محرکه جدیدی برای تلاطم‎ها و نابسامانی‎ها و آینده‌‏هراسی‎های جدید شود.
اینجانب در صحبت‎های قبلی خود توضیح داده‎ام که با توجه به ویژگی‎های کلی ساختار کنونی اقتصاد ایران، هر نوع تحریک انگیزه‎های سوداگرانه می‎تواند بسرعت آشفتگی‎ها را به بحران تبدیل سازد و بازار ثانویه ارز از طریق تشدید مارپیچ سه‎گانه خلق رانت، گسترش و تعمیق فساد و افزایش چشمگیر نابرابری‌های ناموجه از طریق تعامل مخربی که میان نرخ رسمی ارز و نرخ بازار ثانویه پدید می‎آورد بحران‎ساز خواهد بود.
اما واقعیت آن است که حتی در صورت کنترل فعالیت‎های سوداگرانه ارزی مسأله در کوتاه مدت قابل حل و فصل نخواهد بود مگر آنکه دولت محترم به شکل اصولی فکری برای ساختار به غایت ناکارآمد هزینه‎های دولت و فکری برای مناسبات غیرتوسعه‎ای و ضدتوسعه‎ای مربوط به واردات رسمی و قاچاق کند.
تا زمانی که حساسیت اصولی به تثبیت قیمت ارز با اصلاحات متناسب در سیاست‎های مالی و تجاری دولت همراه و هماهنگ نشود، این التهاب همچون شمشیری دو دم بر فراز اقتصاد ایران باقی خواهد ماند. در افق میان‌مدت نیز به شکلی اندیشیده و مبتنی بر برنامه اصولی باید درباره نابرابری‎های افسارگسیخته ناموجه موجود فکری شود.
این مسأله به صورت سیستمی و همزمان باید چاره‎جویی برای نابرابری‎ها در مصرف درآمد، ثروت و نابرابری‎های منطقه‎ای را پوشش دهد و به ترتیبات نهادی جدیدی منجر شود که هم برای مظاهر نامیمون موجود در این زمینه‌ها تدبیری اندیشیده باشد و هم جهت‎گیری‎های مشوق و محرک شدت‎یابی آن را در دستور کار قرار دهد.
همه ما به تجربه فهمیده‎ایم که در غیاب یک برنامه اصولی چالش‎های موجود نه با موعظه، نه با بگیر و ببند و نه با برخوردهای آمرانه و یکسویه حل ‎و فصل شدنی نیست.
توصیه مؤکد اینجانب این است که دولت محترم تا سرحد ممکن بر کیفیت دانایی و قوه یادگیری مدیریت اقتصادی خود بیفزاید تا ان‎شاءالله بتدریج و در چارچوب برنامه‎های اندیشیده، چالش‎ها و بحران‎های کنونی مهار شود. پس تنها با ایجاد اعتماد حداقلی می‎توان فعالان اقتصادی را به تداوم فعالیت در بازار ایران سوق داد.

فرشاد مؤمنی اقتصاددان
خواندنی ها و دیدنی های بیشتر
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار
پربازدید ها
ترتیب رده بندی تیم های شرکت کننده در جام جهانی 2018 توجه به بنگاه های کوچک از راهکارهای رونق اقتصادی است کی روش سرمربی تیم ملی مصر می شود دخترانم برایم مادری می‌کنند اخذ تسهیلات ارزان بانکی بدون سپرده‌گذاری یک‌باره خریداران از ترس مالیات برای تحویل سکه به بانک نرفتند بازار خودرو به ثبات رسیده است یارانه تیر ماه فردا شب واریز می شود شربتی شادی‌آور که شما را از افسردگی نجات می‌دهد خریداران عمده سکه و ارز شناسایی و مکلف به پرداخت مالیات شدند تولید فولاد خام در سال جاری از مرز 4.8 میلیون تن گذشت شروط تحویل سکه پیش فروش لغو دیدار سوپرجام برنامه های ما را بهم ریخت دلایلی که منجر به تعویض مفصل زانو می‌شود اتخاذ تصمیمات جدید برای نرخ سود بین‌بانکی کتاب «... ودوباره خورشید» بررسی می‌شود پخش «سال دوم دانشکده من» به فیلمیران رسید کارگردان کلاه پهلوی برای پیگیری درمان به شیراز رفت مواد اولیه واکسن و دارو تا نیمه نخست سال 98 تامین است تحویل سکه‌های پیش‌فروش ۳ماهه از فردا