به مناسبت روز سالمند؛ 6 میلیون سالمند درانتظار حمایتهای قانونی/ فقط 30 درصد سالمندان تحت پوششند

ايران اكونوميست :سالمندی دورانی است که فرد پس از سالها کار و تلاش بیش از هر زمان دیگری نیاز به استراحت، آرامش و استفاده راحت از امکانات شهری و ... دارد اما تعداد بسیار زیادی از سالمندان از عدم پوشش بیمه ای، مشکلات بهداشتی، معیشتی، نداشتن بیمه تکمیلی و ... رنج می برند.

کد خبر: ۹۵۴۱

تاریخ: ۱۰ مهر ۱۳۹۱ - ۱۲:۴۹

به گزارش خبرنگار مهر، سالمند به فردی گفته می شود که سن وی از 60 یا 65 سال بیشتر است بطوریکه حدود 6 میلیون نفر سالمند در کشور زندگی می کنند که البته تعداد آنان هر روز بیشتر از روز قبل می شود. برهمین اساس است که کارشناسان و متخصصین به سالمند شدن جامعه طی سالهای آینده اشاره کرده و نسبت به آن هشدار داده اند.

براساس پیش بینی های مسئولان وزارت بهداشت تا سال 1400 تعداد سالمندان جامعه به 10 میلیون نفر یعنی حدود 10 درصد جمعیت کشور می رسد و براین اساس برنامه‌ریزی برای این جمعیت اقدامی کاملا ضروری است تا سالمندان بتوانند دوران سالمندی خود را با شادی و پویایی زندگی کرده و به عنوان یک عنصر یکپارچه از جامعه تلقی شوند.

طبق تعریف WHO‌ اگر در کشوری میزان گروه سنی بالای 65 سال بین 4 تا 7 درصد باشد آن کشور رو به سالمندی و اگر بین 14 تا 20 درصد باشد آن کشور سالمند تلقی می‌شود و اگر بیش از 20 درصد باشد آن کشور سالخورده است. در ایران 12 درصد جمعیت در سال 1365 سالمند بودند که هم‌اکنون این میزان به 29 درصد رسیده است که این امر نشان از اهمیت توجه به این قشر را دارد.

براساس آمارهای جهانی در حال حاضر 600 میلیون سالخورده در جهان زندگی می کنند که پیش بینی می شود تعداد آنها تا سال 2025 میلادی به یک میلیارد و200 میلیون نفر برسد، این در حالیست که نرخ رشد سالمندی درایران بیش از کشورهای دیگر جهان است.

نرخ بروز معلولیت در سالمندان سه برابر سایرین

از سوی دیگر نرخ بروزمعلولیت بارز در جمعیت ایران 1،6 درصد است که در این رقم در میان سالمندان برابر با 4،2 است همچنین 37 درصد سالمندان کشور دچار اختلالات روحی و روانی هستند، این اختلالات شامل افسردگی و اضطراب ویژه است و البته این میزان در ایران نسبت به نرم جهانی جایگاه بهتری را دارد و 7 درصد افراد سالمند نیز تنها زندگی می کنند.

همچنین حدود 25 درصد از سالمندان کشور تحت پوشش هیچ گونه بیمه درمانی نیستند و فقط 20 درصد سالمندان بیمه تکمیلی دارند و مابقی آنان از این امکان بی بهره هستند بنابراین با توجه به هزینه‌های بالای اقتصاد سلامت سالمندی لازم است تعداد افراد تحت پوشش افزایش پیدا کند.

متخصصین طب سالمندی به این نکته تاکید دارند که چنانچه برنامه ریزان و مسئولان جامعه برای سالمندان و رفع مشکلات و نیازهای آنان و همچنین جلوگیری از بیماریهای حادث در دوران سالمندی چاره ای نیاندیشند طی سالهای آینده با بحران مواجه خواهیم شد.

در حال حاضر براساس آمارهای بدست آمده و به گفته کارشناسان تنها نیمی از سالمندان توان اداره زندگی خود را دارند و مابقی آنها شرایط سختی را می گذرانند و با توجه به آمار سالمندان استانهای مختلف، گیلان با 10.1 درصد سالمندی رتبه نخست و سیستان و بلوچستان با 4.37 جوان‌ترین استان کشور نامیده می‌شود.

تصویب سند ملی و تشکیل شورای ملی سالمندان ، طرح اکرام و ... از جمله اقداماتی است که می توان با آن بسیاری از مشکلات این قشر از افراد جامعه را برطرف کرد که متاسفانه چند سالی است که این سند از سوی سازمان بهزیستی آماده اما به تصویب نرسیده است.

افزایش پدیده سالمندی در پایتخت

همچنین گزارش شورای شهر تهران نشان می دهد که یکهزار و 139 سالمند بالای 100 سال در تهران زندگی می کنند واز جمعیت 686 هزار و 431 سالمند تنها 293 هزار و 815 نفر دارای درآمد مستقل بدون کار هستند و سالمندانی که به صورت انفرادی زندگی می کنند در رده سنی 70 تا 74 سال، 22 هزار نفر و بالای 75 سال به 34 هزار نفر می رسند.

منطقه 6 تهران نیز دارای بیشترین سالمند است که هزینه سلامت در مناطق یک تا سه و 6 بسیار بالا است که این با کرامت سالمندان در تناقض است.

کارشناسان معتقدند زیر ساختهای مناسب شهری برای استفاده سالمندان در نظرگرفته نشده است و در این خصوص نقایص بسیاری وجود دارد که برنامه ریزان شهری باید به این موضوع توجه کنند که البته در شورای شهر تهران لایحه شهر دوستدار سالمند تدوین شده که امیدواریم هر چه سریعتر نهایی و اجرایی شود.

معصومه آباد عضوکمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران در مورد رشد جمعیت سالمندان نیز گفت: در حال حاضر با افزایش جمعیت سالمندان بیماری آلزایمر در میان سالمندان رو به رشد است به همین دلیل باید برنامه ریزی و راهکارهای موثری در این خصوص ارائه کرد.

وی به راهکارهای WHO اشاره کرد و گفت: بر این اساس برای پیشگیری از این بیماری مشارکت اجتماعی و اصلاح رفتارهای ارتقای سلامت و... پیشنهاد شده است اما متاسفانه در بخش ارتقاء رفتارهای اجتماعی به دلیل کوتاهی سازمان تامین اجتماعی و نبود برنامه منسجم این گروه از جامعه با مشکل مواجه شده است.

آباد با بیان اینکه نیمی از سالمندان درآمد ثابت ندارند به مشکلات درمانی آنها اشاره کرد و گفت: قطعا مشکلات درمانی برای این قشر نه تنها خود بلکه اعضاء‌، خانواده و جامعه را تهدید ‌می‌کند از این رو لازم است سند ملی تهیه شود که در آن به مشکلات سالمندان توجه جدی شود.

30 درصد سالمندان تحت پوشش نهادهای حمایتی

حسین نحوی نژاد رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان در مورد افزایش جمعیت سالمندی در کشور به خبرنگار مهر گفت: در حال حاضر کمیته امداد و سازمان بهزیستی دو نهاد حمایتی هستند که سالمندان را تحت پوشش دارند بطوریکه یک میلیون و 150 هزار سالمند شهری و روستایی تحت پوشش طرح شهید رجایی کمیته امداد و 150 هزار نفر نیز تحت پوشش سازمان بهزیستی کشور قرار دارند.

وی با اشاره به اینکه 30 درصد سالمندان تحت پوشش نهادهای حمایتی هستند، گفت: یک میلیون و 600 هزار سالمند نیز بازنشسته کشوری و لشگری هستند.

وی به تحقیقاتی که در مورد سالمندان انجام شده اشاره کرد و افزود: بر اساس این تحقیقات 86 درصد سالمندان با همسر خود، 29.2 درصد با فرزندان و 7.3 درصد به تنهایی زندگی می‌کنند و در این میان تنهایی در زنان سالمند بیشتر است. ضمن اینکه 10 تا 12 هزار نفر از سالمندان کشور در خانه‌های سالمندان به سر می‌برند.

رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان با اشاره به اینکه نرخ بروز معلولیت در سالمندان 3 برابر افراددیگر است، تعداد سالمندان معلولان ایران را 217 هزار نفر عنوان کرد و گفت:‌ در این میان 118 هزار نفر مرد و 99 هزار نفر زن هستند.20 درصد سالمندان توانایی انجام امور خود را ندارند که به آنها سالمندان آسیب پذیر گفته می‌شود، لذا لازم است در تدوین سیاست‌های بهداشتی راهکارهای لازم برای آنها اندیشیده شود.

50.9 درصد زنان و 88 درصد مردان سالمند متاهلند

به گفته رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان ، 80 درصد سالمندان کشور در خانه‌های ملکی زندگی می‌کنند و 10 درصد آنها در خانه‌های فرزندان و یا اقوام و آشنایان به سر می‌برند و مابقی در خانه‌های سالمندان و غیره زندگی می‌کنند.

نحوی‌نژاد گفت: 2/71 درصد سالمندان کشور متاهل، 5/1 درصد هرگز ازدواج نکرده و مابقی همسر خود را از دست داده اند ، 9/50 درصد زنان سالمند کشور متاهل هستند این در حالی است که 3/88 درصد سالمندان مرد کشور متاهل هستند. همچنین 15درصد زنان سالمند شاغل، بیش از 82.3 درصد نیز غیرشاغل هستند و مابقی وضعیت اشتغال نیز نامشخص است. ضمن اینکه بیشترین وضعیت فعالیتی زنان سالمند مربوط به جمعیت 75 درصدی است که خانه‌دار هستند.

به گفته وی ، آخرین اطلاعات ما مربوط به سرشماری سال 85 است و از سرشماری سال 90 اطلاعی نداریم.

نگهداری 20 هزار سالمند مجهول الهویه در بهزیستی

رئیس سازمان بهزیستی نیز در مورد سند ملی سالمندان گفت گفت: تصویب سند ملی سالمندان و همچنین تشکیل شورای عالی سالمندان مدتی است به تاخیر افتاده که به زودی مشکل برطرف شده و با کمک دانشگاهیان، فرهیختگان و انجمن‌های معلولان بازنگری در سند ملی صورت گرفته به طوری که به زودی تغییرات به پایان می‌رسد و نسخه نهایی آن برای دستگاه‌های مختلف برای دریافت نظارت آنها ارسال خواهد شد که این کار 1.5 ماه به طول می‌انجامد.

همایون هاشمی از تشکیل شورای ملی سالمندان در آذر ماه خبر داد و افزود: امیدواریم بتوانیم پس از دریافت نظرات دستگاه‌های مرتبط به امر سالمندان شورای ملی سالمندان را تشکیل دهیم.

به گفته وی ، در حال حاضر 20 هزار سالمند که اغلب آنها مجهول الهویه هستند در 150 مرکز شبانه روزی سازمان بهزیستی نگهداری می‌شوند.همچنین 87 مرکز روزانه به سالمندان خدمات ارایه می‌دهند و همچنین طرحی نیز برای ویزیت سالمندان در منزل راه اندازی شده است که هم اکنون 127 مرکز و اکیپ که شامل پزشک، مددکار، فیزیوتراپ و پرستار هستند برای ویزیت رایگان سالمندان به منازل آنها می‌روند.

سند ملی سالمندان در آستانه تصویب

وی افزود: بیمه مراقبتی سالمندان یکی از مواردی است که فقدان آن در کشور دیده شده به طوری که پس از تصویب سند ملی سالمندان و تصویب این بیمه در شورای عالی بیمه سالمندان در دوران نیاز از خدمات بیمه برخوردار می‌شوند.

هاشمی در مورد ارایه تسهیلات به سالمندان نیز گفت: به منظور ارایه خدمات و تسهیلات بیشتر به سالمندان تسهیلات ویژه‌ای برای آنها در نظر گرفته شده به طوری که دیگر نیازی نباشد که این افراد در بانک‌ها، ادارات و ... در نوبت باشند و همچنین در سیستم ایاب و ذهاب آنان نیز تسهیلاتی دیده شده است.

در هر حال زندگی راحت و آسوده 6 میلیون سالمند ایران نیازمند ارائه تسهیلات و امکانات رفاهی و معیشتی برای آنان است که باید از سوی برنامه ریزان و مدیران به آن توجه ویژه ای شود در غیر اینصورت سالمندان در دوران پیری که بیش از هر زمان دیگری به آرامش و استراحت نیاز دارند با بحران و مشکلات مواجه خواهند شد همچنین محیطهای شهری را نیز برای پذیرایی از سالمندان باید مهیا کرد که البته این موضوع نیاز به هماهنگی و همکاری دستگاه‌های مختلف دارد.