جزئيات راه‌اندازي مركز مبادله ارزي* شرايط تخصيص ارز به اولويت‌هاي سوم تا دهم

ايران اكونوميست :در حالي مركز مبادله ارزي دارندگان و متقاضيان ارز دوشنبه سوم مهرماه افتتاح شود كه قرار است بخشي از ارز فروش پتروشيمي، نفت و همين طور ارز صندوق توسعه ملي به اين مركز روانه شود.

کد خبر: ۹۰۵۷

تاریخ: ۰۲ مهر ۱۳۹۱ - ۱۱:۱۲

در اين باره عليرضا شجاعي در گفت‌وگو با (ايسنا)، با بيان اين‌كه اين مركز روز شنبه افتتاح نشد، علت حضور وزير صنعت معدن تجارت، دبير ستاد هدفمندي يارانه‌ها و رييس كل بانك مركزي در اين مركز را تنها بررسي وضعيت كنوني و دريافت اطلاعات اوليه از آن اعلام كرد.

وي با بيان اين‌كه به احتمال زياد اين مركز طي روزهاي دوشنبه يا سه‌شنبه همين هفته افتتاح مي‌شود، درباره‌ ساز و كار عرضه و دريافت ارز در اين مركز توضيح داد.

شجاعي با بيان اين‌كه قرار است كساني كه داراي ارز هستند - مانند صادركنندگان و دارندگان ارز حاصل از فروش خارجي، صندوق توسعه ملي و بانك مركزي - در اين محل ارز عرضه كنند، گفت: در اين مركز خريداران و دارندگان ارز مي‌توانند ارز مورد نياز خود را مبادله كنند.

او در پاسخ به اين سوال كه چرا اين مركز در ساختمان وزارت صنعت معدن تجارت برپا شده است؟ گفت: به هر حال مراجعه براي واردكنندگان و صادركنندگان به اين وزارتخانه آسان‌تر از مراجعه به بانك مركزي است.

وي با اشاره به اين‌كه امكانات مناسب از نظر فني و آي‌.تي در اين مركز تدارك ديده شده است، گفت: اين مركز به خوبي مي‌تواند نيازمندي‌هاي متقاضيان و دارندگان ارز را براي مبادله برطرف كند.

در مركز مبادله ارز اثري از صرافان نخواهد بود

سخنگوي وزارت صنعت معدن و تجارت درباره‌ي نحوه‌ دريافت ارز در اين مركز اظهار كرد: تنها كساني كه برگه ثبت سفارش تاييد شده مربوط به كالاهاي اولويت سوم تا دهم را داشته باشند، مي‌توانند به اين مركز مراجعه و به مبادله‌ ارز بپردازند. بنابراين امكان هيچ‌گونه دلالي و حضور صرافان در اين مركز وجود نخواهد داشت.

او درباره‌ي تعيين قيمت ارز در اين مركز نيز گفت: بانك مركزي به صورت روزانه قيمت ارز را دو درصد زير نرخ بازار به اين مركز ابلاغ خواهد كرد؛ بنابراين امكان شكل گرفتن نرخ‌هاي متفاوت در آن وجود ندارد.

شجاعي در پاسخ به اين سوال كه بانك مركزي نرخ دو درصد زير بازار را چگونه تعيين مي‌كند؟ گفت: متوسطي كه از بازار روز قبل دريافت مي‌شود، ملاك تعيين قيمت خواهد بود. پيش‌بيني ما اين است كه تعيين قيمت ارز دو درصد زير نرخ بازار هر روز بتواند نرخ نهايي را كاهش دهد.

او در پاسخ به اين سوال كه اگر صرافان دست به دست هم دهند تا قيمت ارز را بالا ببرند، چگونه ممكن است تعيين قيمت دو درصد زير بازار به كاهش قيمت ارز بينجامد؟ گفت: بانك مركزي در اين زمينه تمهيداتي انديشيده و وزارت صنعت معدن و تجارت فقط بسترسازي مبادله ارز به صورت قانوني را بر عهده گرفته است.

مبادلات در اين مركز به صورت فيزيكي انجام نمي‌شود

وي تاكيد كرد كه مبادله‌ ارز در مركز مبادله‌ ارزي دارندگان و متقاضيان ارز، فيزيكي نيست و افزود: معاملات در اين مركز كاملا به صورت الكترونيكي انجام مي‌شود؛ ضمن اين‌كه نماينده‌ي بانك عامل نيز در اين مركز حضور دارد.

سخنگوي وزارت صنعت، معدن و تجارت در ادامه با بيان اين‌كه ارز قابل مبادله در اين مركز مي‌تواند به همه كالاهاي اولويت سوم تا دهم تعلق گيرد، گفت: گرچه كالاهاي موجود دراولويت سوم تا پنجم هم‌چنان در اولويت قرار دارند، اما اولويت‌هاي شش تا 10 نيز از ارز مبادله شده در اين مركز بي‌نصيب نخواهند ماند.

وي افزود: در اين مركز ارز به صورت روزانه قيمت‌گذاري و مبادله مي‌شود، بنابراين ممكن است در يك روز برخي كالاها متقاضي ارز نباشند.

او ادامه داد: دراين حالت ممكن است كالاهاي اولويت‌دار سوم، چهارم و پنجم در يك روز تقاضاي ارز نداشته باشند، بنابراين در آن روز ارز موجود مي‌تواند به كالاهاي اولويت ششم و بعد نيز تعلق گيرد.

طرح تبادل عرضه و تقاضاي ارز به نرخ قيمت مرجع در بازار بين بانكي

در اين باره معاون ارزي بانك مركزي با تشريح جزئيات بازار بين بانكي ارز از راه‌اندازي اين اتاق به طور رسمي از روز دوشنبه سوم مهرماه خبر داد.

مينو كياني راد با تشريح طرح جديد بانك مركزي با عنوان طرح تبادل عرضه و تقاضاي ارز به نرخ قيمت مرجع در بازار بين بانكي گفت: از دي ماه سال گذشته و پس از نوسانات نرخ ارز در بازار ارز كارگروهي براي ساماندهي آن تشكيل شد كه طي ماه‌هاي گذشته به بررسي و نظارت بازار پرداخته است. تعيين نرخ 1226 مرجع براي دلار كه متوسط قيمت بازار اصلي و فرعي بود، نشات گرفته از تصيمات همين كارگروه بود.

وي با بيان اين‌كه متاسفانه طي ماه‌هاي گذشته اظهار نظرهاي غيركارشناسي و فضاي رسانه‌اي شكل گرفته باعث تغيير و نوسان نرخ ارز شد، علي‌رغم ميل باطني ما نرخ ارز بيش از اندازه بالا رفت.

وي گفت: بر همين اساس تصميم گرفته شد كه بار ديگر سياست يكسان‌سازي نرخ ارز دوباره مطرح شود، چرا كه زمينه معاملات مربوط به عرضه و تقاضاي ارز در بازار بين بانكي و ظرفيت آن در بانك‌ها وجود داشت به همين منظور طرح جديد تبادل عرضه و تقاضاي ارز به نرخ قيمت مرجع در بازار بين بانكي كليد خورد.

كياني راد ادامه داد: اين طرح نقطه شروع در بازار بين‌بانكي ارز است كه با استفاده از ارز‌هاي بخش‌هايي مانند شركت ملي نفت و صندوق توسعه‌ي ملي فاز نخست آن اجرايي شد.

به گفته‌ي وي، ارز‌هاي عرضه شده كه در سمت تقاضاي اين بازار قرار مي‌گيرد، شامل 14.5 درصد از سهم شركت ملي نفت، 20 درصد صندوق توسعه ملي و ارز حاصل از صادرات غيرنفتي خواهد بود كه براساس قانون بايد به ريال تبديل شود.

براي نظردهي درباره اين طرح بايد يك هفته صبر كرد

به گزارش ايسنا، در اين باره شاهرخ ظهيري - عضو هيات نمايندگان اتاق تهران، درباره افتتاح مركز مبادله ارزي دارندگان و متقاضيان ارز اظهار كرد: همه چيز اين ارز مجهول بوده و فعلا در حد يك تئوري روي كاغذ است.

وي ادامه داد: تنها چيزي كه از اين طرح مشخص است، اين است كه كساني كه ارز در اختيار دارند، آن را دو درصد زير قيمت ارز آزاد به دولت بفروشند.

او تصريح كرد: بايد پس از يك هفته از اجراي اين طرح وضع بازار را مورد ارزيابي قرار داد.

قیمت ارز کاهش مي‌یابد

طبق اعلام محمود بهمني - رئيس كل بانك مركزي، قرار است ارز حاصل از فروش محصولات پتروشیمی، همچنين 14.5 درصد ارز حاصل از فروش نفت و دو تا 10 درصد ارز مربوط به صندوق توسعه ملی در این مرکز عرضه شود.

وی درخصوص سازو کار این اتاق گفت: اولویت های 3 به بعد ، قرار است با نرخ دو درصد زیر قیمت بازار ارز دریافت کنند و مبنای تعیین نرخ ، میانگین بازار ارز است.

رییس شورای پول و اعتبار با بیان این که ارز تخصیص یافته به گشایش کنندگان در این اتاق مربوط به دولت و بانک مرکزی نیست، عنوان كرد: بخشی از این ارز متعلق به صادر کنندگان ، پتروشیمی و بخشی دیگر مربوط به صندوق توسعه ملی است که آن را در اختیار بانک مرکزی قرار می دهد تا به متقاضیان تخصیص یابد.

رییس کل بانک مرکزی درخصوص میزان ارز تخصیص یافته به متقاضیان گفت: اولویت های 3 به بعد به هر میزان افزایش پیدا کند ، ارز در اختیارشان قرار خواهیم داد و امیدواریم با این روند ، کاهش تقاضا در بازار آزاد آغاز شود و قیمت ارز کاهش یابد.

بهمنی در پایان با اشاره به این که شرکت‌های غیر‌دولتی نیز می توانند ارزشان را عرضه کنند ، گفت: صادر کنندگان ، شرکت های غیر دولتی و حتی خانواده ها و اشخاصی که ارز دارند می توانند ارزشان را به صورت مستقیم ، بدون واسطه و از طریق بانکها با هماهنگی بانک مرکزی و به نرخ روز در اختیار وارد‌کنندگان قرار دهند.

اعلام آمادگي صندوق توسعه ملي براي كمك به اين طرح

محمد علي فرزين - مديرعامل صندوق توسعه ملي، نيز تاكيد كرده كه تمام توان و تلاش صندوق در اختيار بانك مركزي قرار خواهد گرفت تا نيازهاي ارزي متقاضيان واقعي در بازار ارز پاسخ داده شود.

همچنين وزیر صنعت، معدن و تجارت از حمایت همه جانبه این وزارتخانه از بانک مرکزی برای اجرای طرح جدید عرضه ارز خبر داد و گفت: مرکز مبادله دارندگان و متقاضیان ارز با هدف تسریع در اجرای طرح راه اندازی شده است.

مهدي غضنفري عنوان كرد: در طرح جديد فروش ارز توسط بانك مركزي لازم بود صادركنندگان عمده پتروشيمي و نفت مراحل مختلفي از جمله تعيين اولويت، مشخص بودن محل دريافت ارز و نحوه پرداخت ريالي را طي كنند كه تمامي اين مراحل در يك مكان فيزيكي و پنجره اي واحد شكل گرفت.

براساس طرح جديد عرضه ارز مقرر شده كه ارز مورد نياز اولويت هاي سوم تا پنجم از گروه دهگانه واردات كالا دو درصد زير نرخ بازار عرضه شود.

غضنفري در حاشيه جلسه مشترك با رييس كل بانك مركزي، مديرعامل صندوق توسعه ملي، جمعي از نمايندگان دستگاه هاي ذيربط در خصوص راه اندازي مركز مبادله ارز افزود: پيش بيني زمان بر بودن مراحل اجراي طرح جديد عرضه ارز باعث شد تا تمام اقدامات مورد نياز دراين فرايند را در يك مكان فيزيكي به انجام برسانيم.

وزير صنعت، معدن و تجارت افزود: به بياني ديگر در همان مكاني (يكي از ساختمان هاي وزارت صنعت ، معدن و تجارت ) كه پيش از اين ثبت سفارش انجام مي‌شد، طبقه اي را به عمليات مبادله ارز به شكل و شيوه جديد توسط بانك مركزي اختصاص داديم.

وي ادامه داد: دراين مكان همه دست اندركاران از جمله نماينده بانك مركزي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، گمرك ، بانك هاي عامل و حتي دستگاه هايي كه قصد عرضه ارز را دارند ، براي ارايه خدمات متمركز و مستقر هستند.

غضنفري تصريح كرد: در شيوه جديد متقاضيان داراي اولويت بالاتر توسط بانك مركزي معرفي خواهند شد و اين افراد به مكان پيش بيني شده مراجعه مي كنند.

وزير صنعت، معدن و تجارت با بيان اينكه متقاضي طبق اين برنامه‌ريزي مي تواند در كمترين زمان ممكن فرايند كار خود را دنبال كند و در صورتي كه مشمول دريافت ارز به شيوه جديد باشد، منابع ريالي لازم را پرداخت مي كند، تصريح كرد: اين فرد ارز مورد نياز خود را دريافت كرده و در محل مورد نياز خود مصرف مي كند.

غضنفري در ادامه گفت: اختصاص مكاني خاص (محل كنوني ثبت سفارش) با موافقت بانك مركزي از جمله اقدامات وزارت صنعت، معدن و تجارت در همراهي با ايجاد مركز مبادله ارزي است.

دو مرحله از طرح بر عهده وزارت صنعت، معدن و تجارت است

وي اين توضيح را نيز داد كه دو مرحله از طرح جديد عرضه ارز بر عهده وزارت صنعت، معدن و تجارت است، نخست آن‌كه در مرحله اي كه ثبت سفارش انجام مي شود، اولويت گذاري صورت مي گيرد و در مرحله پاياني نيز كه كالا وارد بازار مي شود، بايد طبق ارزي كه كالا براساس آن خريداري مي‌شود، كالا در سطح بازار توزيع شود و درصورتي كه نيازمند قيمت گذاري و يا كنترل باشد، باز هم آن را انجام دهد.

غضنفري با يادآوري اين موضوع كه وزارت صنعت، معدن و تجارت از اعضاي فعال كارگروه براي نهايي كردن تخصيص ارز جهت تبادل و واردات كالاست، افزود: قاعدتا پرسش هاي زيادي وجود دارد كه خوشبختانه هم كارگروه تخصصي (نمايندگان دستگاه ها ) و هم كارگروه وزرا فعال هستند به نحوي كه برخي سوالات در كارگروه تخصصي پاسخ خودرا مي گيرد و برخي سوالات نيز كه نيازمند تصويب وزرا باشد به كارگروه اصلي ارجاع شده و در آنجا مسائل حل مي‌شود.

وي افزود: انتظار ما اين است كه همه كمك كنند تا اين طرح با موفقيت به پيش رود ، زيرا طرحي است كه با مطالعه انتخاب شده و نيازمندي ها و الزامات آن در نظر گرفته شده است. اين طرح به اينكه صادر كنندگان بخش خصوصي نيز به تدريج وارد آن شوند، كمك خواهد كرد.

وي با بيان اين كه از طريق طرح جديد عرضه ارز ، ارز بسياري از نيازهاي وارداتي مواد اوليه كارخانه‌ها و كالاهاي نيمه ساخت تامين مي شود ، ابراز اميدواري كرد تا با كمك همه و زير پرچم و مديريت بانك مركزي نوسانات نرخ ارز به حداقل ميزان خود برسد.

اولويت‌هاي 10 گانه تغيير نمي‌كند

وزير صنعت، معدن و تجارت در حاشيه نمايشگاه فرش دستباف نيز با بيان اين‌كه اولويت‌هاي 10 گانه همچنان باقي هستند و تغيير جدي در آن‌ها ايجاد نخواهد شد، افزود:‌ با اين وجود آقاي رييس جمهور اشاره‌اي داشتند كه اگر نياز است، اولويت‌ها در صورت لزوم غربال سازي شود. براساس گزارش سازمان توسعه تجارت، اين كار هم اكنون آغاز شده، اما تغيير جدي در اولويت‌ها رخ نخواهد داد.