مدیر عامل بزرگترین تولید کننده سنگ آهن کشور:

صنایع معدنی بهترین جایگزین اقتصاد متکی به نفت هستند

در پی تاکید مقام معظم رهبری در دیدار رییس جمهور و اعضای هیات دولت با ایشان مبنی بر جایگزینی تولیدات معدنی بجای نفت و خروج از اقتصاد تک محصولی، گفتگویی کردیم با مدیر عامل بزرگترین تولید کننده سنگ آهن کشور تا به بررسی راهکار های تحقق این توصیه مهم رهبری بپردازیم.

کد خبر: ۸۶۵۳۱

تاریخ: ۱۴ شهريور ۱۳۹۴ - ۱۱:۱۹

مهندس محمود نوریان به نظر شما بعنوان مدیر عامل شرکت معدنی و صنعتی چادرملو که باسابقه زیادی  در این زمینه هم دارید، آیا دستیابی به این هدف اقتصادی مهم امکان پذیر است ؟

شکی نیست که ظرفیت های بسیار بالای معدنی ایران قابلیت توسعه بیش از پیش را دارند تا جائیکه می توان به جرأت ادعا کرد، محصولات معدنی ایران در صورت رفع مشکلات موجود و تکمیل زنجیره تولید بهترین و مناسبترین جایگزین برای برداشته شدن اتکای دولت بر درآمدهای نفتی است .

ایران جز 10 کشور نخست جهان و اولین کشور خاورمیانه از نظرداشتن ذخایر معدنی است. تاکنون نزدیک به 70 نوع ماده معدنی با 40 میلیارد تن ذخیر قطعی در کشور شناسایی شده که ارزشی معادل 770 میلیارد دلار  دارد.

و جالب است بدانید اكتشافاتی كه تاكنون  انجام شده  كمتر از 8 درصد مساحت جغرافیایی كشور است.که در صورت وجود اراده ای قوی و برنامه ریزی مناسب می توان به منابع بسیار غنی تری دسترسی پیدا کرد.

بررسی ها نشان داده ایران روی کمربند آهن، روی، سرب، مرمیت، مس و طلا قرار دارد و دست کم 100 سال مواد معدنی برای تولید و استخراج دارد ولی با وجود همه این ذخایر بسیار غنی معدنی و پتانسیل رشد اقتصادی کشور به واسطه معادن، ایران تاکنون نتوانسته است برداشت مناسبی از ذخایر معدنی خود داشته باشد و سهم صادرات مواد معدنی در تولید ناخالص داخلی کشور بسیار اندک است.

ما با 390 میلیون تن برداشت سالانه از ذخایر معدنی، کم تر از 4/0 درصد ازذخایر خود را استخراج می کنیم درحالی که استاندارد برداشت از ذخایر معدنی در جهان یک درصد است.

** آقای نوریان به نظر می رسد در شرایط فعلی معادن و صنایع فولاد دارای پتانسیل و آمادگی بیشتری برای ورود به بازار جهانی باشند ، نظر شما چیست؟

سنگ آهن یکی از فراوان ترین عناصر فلزی موجود در زمین است که طبق بررسیهای بعمل آمده اكسيد آن، حدود 5 درصد از  پوسته زمین را تشکیل می دهد.

بر اساس مطالعات انجام شده تاکنون  حدود 6/4 میلیارد تن ذخیره زمین شناسی سنگ آهن  در ایران شناسایی شده که  5/2 میلیارد تن آن  ذخیره قطعی است .

این عنصر، بعنوان ماده اولیه اصلی تولید فولاد، بیشترین سهم هزینه را در قیمت تمام شده فولاد دارد. طبق آمارهای موجود، در کشـور چیـن حـدود 39 درصد، کشـورهای اروپائی 31 درصد و در ایران حدود 25 درصد قیمت تمام شده تولید فولاد را ، هزینه تأمین سنگ آهن تشکیل می دهد.

به همین دلیل یکی از مزیتهای مهم اقتصادی برای مجتمع های فولاد سازی کشور، استفاده از سنگ آهن داخلی می باشد زیرا نقش عمده ای در کاهش قیمت تمام شده و هم چنین صرفه جویی ارزی در تولید فولاد را دارد.

در حال حاضر 3 حوزه معدنی بزرگ در کرمان، یزد و خراسان  شناسایی شده كه توسط شركت‌های بزرگ معدنی در حال بهره برداری هستند و عمده تولید كشور را انجام می دهند ، در مجموع 62 میلیون تن سنگ آهن در كشور برای تولید محصولات دانه بندی و كنسانتره استخراج می شود .

در حال حاضر میزان تولید سالانه سنگ آهن دانه بندی و كنسانتره در ایران حدود 42میلیون تن است که مجتمع معدنی و صنعتی چادرملو با تولید 5/10 میلیون تن کنسانتره و 5/1 میلیون تن سنگ آهن دانه بندی شده بزرگترین تولید کننده کشور است .

همچنین اکنون حدود ۱۷ میلیون تن فولاد در کشور تولید می‌شود که میزان مصرف داخلی هم تقریباً به همین میزان است .

** آقای نوریان در برنامه افق توسعه کشور تا سال 1404 ، تولید 55 میلیون تن فولاد پیش بینی شده برای رسیدن به این میزان تولید چه شرایطی لازم است ؟

ببینید  اگر قرار باشد در افق 1404 حدود 55 ميليون تن فولاد تولید شود باید چیزی در حدود 135  ميليون تن  سنگ آهن برداشت  شود و از آن   8/14  میلیون تن سنگ آهن دانه بندي، 2/77 میلیون تن  کنسانتره و 72 ميليون تن گندله تولید کرد .

در حالی که هم اکنون ظرفیت استخراج سنگ آهن در کشور  40 میلیون تن ، کنسانتره 24 میلیون تن ، گندله 22 میلیون تن و آهن اسفنجی 18 میلیون تن است . و سال گذشته حدود 2 میلیون تن گندله وارد کردیم .

بنابر این رسیدن به مرز تولید 55 میلیون تن فولاد تنها با صدور مجوز و راه اندازی کارخانجات مختلف فولادی محقق نمی شود بلکه آنچه كه حائز اهمیت است، تامین مواد اولیه این واحد هاست .، در آینده نزدیك این واحدها، نیاز به مواد اولیه كنسانتره و گندله سنگ آهن پیدا خواهند كرد و از این رو، انجام اكتشافات گسترده در سطح كشور برای شناسایی معادن سنگ آهن ضروری است تا درنتیجه زنجیره تولید فولاد در همه بخش ها به صورت متوازن توسعه یابد، و در این شرایط است که اقتصاد مقاومتی عینیت پیدا می کند و می توانیم مدعی باشیم که اتکای درآمد کشور از دوش صنعت نفت برداشته شده.

** شما از مدیران باسابقه معدنی هستید ، فکر می کنید چگونه می توانیم علاوه بر ترسیم دورنمای روشن از صنعت فولاد، دغدغه های مقام معظم رهبری را هم در خصوص تکمیل زنجیره تولید و خروج از اقتصاد تک محصولی برطرف کنیم؟

واقعیت این است که برخی موانع موجود در بخش معدن کشور در سال‌های اخیر علاوه بر کاهش سرمایه‌گذاری در این بخش ، موجب غیرفعال شدن برخی از معادن فعال کشور هم شده است . الآن سهم بخش معدن از تولید ناخالص داخلی ما کمتر از یک درصد است در حالی که حداقل باید 3% باشد که لازمه آن، اقدامات عاجل مسوولان دولتی و قانون گذاران محترم است.

اگر بخواهم مشکلات بخش معادن و صنایع معدنی را خلاصه کنم باید، به نبود شناخت کافی از پتانسیلهای معدنی کشور و ضعف برنامه‌های اکتشافی و تامین منابع مالی لازم برای آنها.
- اجرا نشدن برنامه چهارم و پنجم توسعه در بخش اکتشاف و توسعه معادن .
- کمتوجهی به توسعه زیرساختهای مورد نیاز بخش معدن.
- نقص قوانین و بوروکراسیها در مقابل سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی.
- افزایش هزینه های انرژی، حمل و نقل و ... .
- اجرا نشدن سند استراتژی توسعه صنعتی (سال 84)
- تعرفه های بالای بهره مالکانه ، حقوق دولتی و حق انتفاع بدون در نظر گرفتن شرایط موجود
- کمبود نقدینگی، بهره زیاد بانک ها، تسهیلات کم و ...
- تحریم و مشکل قطع همکاری و تعاملات بین‌المللی
- مشکلات صدور مجوزها و فقدان پنجره واحد، بوروکراسی و دیوانسالاری
- عدم ثبات قانون و مقررات
- فقدان جهت‌گیری توسعه‌ای با نگاه صادراتی با رعایت افزایش ارزش افزوده در فراورده‌ها
- توجه نکردن به مزیتهای نسبی کشور در راستای برنامه‌های توسعه‌ای
- نامناسب بودن محیط کسب و کار برای سرمایه‌گذاری داخلی، خارجی و تولید
- چابک نبودن دولت و سازمانهای دولتی مرتبط
- توسعه نامتوازن بخش صنایع معدنی (فولاد و ...)
- کاهش شدید قیمت های جهانی

که همه این عوامل موجب افزایش ریسک و بی انگیزه کردن بخش خصوصی برای سرمایه گذاری شده است .

** از مهندس نوریان سوال کردم ، چطور با تمام این موانعی که اشاره کردید چادرملو توانسته به فعالیت خودش ادامه بده ؟

او گفت: شرکت معدنی و صنعتی چادر ملو که سهام آن متعلق به صدها هزار سهامدار حقیقی و حقوقی است  با وجود موانع داخلی و مشکلات ناشی از تحریم های اقتصادی سعی کرد با اتخاذ تدابیری نه تنها به فعالیت تولیدی خودش ادامه دهد بلکه طرح ها و برنامه های توسعه خود را  هم هر چند با قدری تاخیر در برنامه زمانبندی، اما با موفقیت  به پیش ببرد .

مدیر عامل شرکت چادرملو در ادامه این مصاحبه با اشاره به عزم راسخ مدیران شرکت در تکمیل زنجیره تولید با هدف ایجاد ارزش افزوده در مواد معدنی گفت : یکی از رمزهای موفقیت ما حرکت به جلو برای تحقق برنامه ریزی های دقیق بر اساس چشم انداز ترسیم شده شرکت است . ما نسبت به سهامداران که به مدیران مجموعه اعتماد کرده اند متعهد هستیم و باید منافع آنها را در چارچوب سیاست های کلان نظام حفظ کنیم .

نوریان تصریح کرد : در دو، سه سال اخیر سختی ها و فشارهای  بسیاری را تحمل کردیم  اما چون به عملکرد خود ایمان و باور داریم  با مقاومت در برابرهمه ناملایمات  چرخ این واحد عظیم معدنی و صنعتی را همچنان به گردش درآوردیم و به یاری خدا و حمایت بزرگان نظام، به توسعه طرح های تکمیلی خود می اندیشیم.