جدال 520 شهر با کم‌ آبی

در حالی که با متعادل شدن نسبی دمای هوا در چند هفته اخیر، توصیه‌های صرفه‌جویی در مصرف آب فروکش کرده بود، اما با رشد نسبی دما، مصرف آب در کشور دوباره اوج گرفت و نگرانی‌ها نیز به مرز بحران رسیده است.

کد خبر: ۸۴۸۲۰

تاریخ: ۲۱ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۰:۰۴

با افزایش دمای هوا اخبار رسیده از نقاط مختلف کشور حاکی از وضعیت نگران کننده منابع آبی است.
کاهش چشمگیر میزان آب سدهای کشور و از همه مهم تر مصرف بی رویه این مایع حیاتی باعث شده تا بسیاری از شهرهای کشور دوباره در مرز هشدار یا وضعیت قرمز قرار بگیرند.

این در حالی است که با فروکش کردن نسبی دمای هوا در چند هفته اخیر هشدارها درباره صرفه جویی در مصرف آب فروکش کرده و فوریت و اضطرار از برخی برنامه ها خداحافظی کرده بود.

به عنوان مثال در حالی که مرداد به عنوان گرم ترین ماه تابستان روزهای پایانی خود را می گذراند، هنوز از تصویب یا اجرایی شدن آیین نامه قطع آب مشترکان پرمصرف خبری نیست و وزارت نیرو با کم عملی، عمده تمرکز خود را بر صرفه جویی هر چه بیشتر آب توسط مردم متمرکز کرده است.

به گفته محمد پرورش رئیس آبفای تهران، در کشورهای پیشرفته زمانی که میزان آب مصرفی از بارش باران به 18 درصد می رسد شرایط را بحرانی اعلام می کنند، اما این درصد در ایران حدود80 است. یعنی فراتر از مرز استاندارد و هشدار. اما باز هم دولت اقدام موثری در این خصوص انجام نمی دهد.

کاهش 13 درصدی ورودی آب به سدهای کشور

در همین حال وزارت نیرو اعلام کرد: حجم آب ورودی به مخازن سدهای کشور از ابتدای سال آبی جاری (مهر 93) تا پایان هفته گذشته، با 13 درصد کاهش در مقایسه با سال آبی گذشته به 26 میلیارد و880 میلیون مترمکعب رسید.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت نیرو، حجم کنونی آب موجود در مخازن سدهای کشور در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته 6.2 درصد کاهش نشان می دهد.

حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور در پایان هفته دوم مرداد جاری، 22 میلیارد و 250 میلیون مترمکعب به ثبت رسیده که در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته، افت 6.2 درصدی را ثبت کرد.

همچنین حجم آب خروجی از سدهای کشور نیز از ابتدای سال آبی جاری تاکنون به 25 میلیارد و 110 میلیون مترمکعب رسیده است؛ در حالی که آب خروجی از سدهای کشور در مدت مشابه سال آبی گذشته، 26 میلیارد و 220 میلیون مترمکعب بود.

520 شهر در مرز بحران؛ 4 شهر در وضعیت قرمز

همزمان با افزایش دمای هوا و رشد مجدد مصرف آب، ستار محمودی قائم مقام وزیر نیرو اعلام کرد، ذخایر آب ۵۲۰ شهر در مرز بحران قرار دارد و چهار شهر نیز در وضعیت قرمز به سر می برند.

وی از وجود شرایط خاص تامین آب در 4 شهر بندرعباس، کرمان، بوشهر و سنندج خبر داد و گفت: ۵۲۰ شهر در نقطه سر به سر موجودی آب و مصرف قرار دارند.

قائم مقام وزیر نیرو اظهار کرد: در بخش روان آب ها که از شاخصه های تامین آب شرب است، شرایط خاصی داریم و حدودا ۱۸۵ میلیمتر بارندگی و ۱۳ درصد کاهش نسبت به سال گذشته اتفاق افتاده و همچنین در بخش روان آب ها نزدیک به ۵۰ درصد نسبت به بلندمدت کاهش اتفاق افتاده است.

محمودی ادامه داد: بنابراین جاهایی که بیشتر در تنگنا قرار می گیرد، آبرسانی به شهرها و روستاهاست ولی در این بخش، آبرسانی به محیط زیست نیز مطرح است که در این بخش چون مربوط به حیات وحش است، می توان گفت به نحوی سازگاری ایجاد شده و محیط زیست با کم آبی ساخته است.

قائم مقام وزیر نیرو افزود: بارندگی ها در بندرعباس و در واقع در استان هرمزگان ۵۰ تا ۶۰ درصد کاهش بارش داشته و در بعضی نقاط استان هرمزگان تا ۷۵ درصد کاهش بارش نسبت به سال گذشته بوده است، بنابراین افت شدید بارش ها در وضعیت ذخایر آبی شهر بندرعباس تاثیرگذار بوده است.

هرمزگان در مرز فاجعه

در همین حال، علی اصغر رضایی مدیرعامل آب منطقه ای هرمزگان گفت: وضعیت منابع آبی استان هرمزگان از مرحله بحران عبور و به مرز فاجعه رسیده است و با توجه به کاهش بارندگی در سال آبی جاری و افزایش تقاضای مصرف آب، ذخیره آب سد استقلال بشدت کاهش پیدا کرده و به ۱۹میلیون مترمکعب رسیده است.

وی با بیان این که در حال حاضر حجم مُرده سد برداشت و به بندرعباس منتقل می شود، اظهارکرد: این حجم از آب سد نیز فقط تا سه ماه دیگر پاسخگوست و برای رفع این بحران این شرکت با جدیت طرح های اضطراری تامین آب را دنبال می کند و امیدواریم تا پایان هفته، ۱۲ حلقه چاه در دشت شمیل با تامین آب ۴۸۰ لیتردر ثانیه به بهره برداری برسد.

وی با اشاره به اولویت تامین آب شرب مردم بیان کرد: در شرایط فعلی، بحران آب بویژه در فصل تابستان، تحویل آب به صنایع، ساخت و ساز و فضای سبز شهری برای دوره کوتاه مدت سه ماهه متوقف شود تا با عنایت خداوند این وضعیت را پشت سر بگذاریم.

وی افزود:۵۰۰ لیتر در ثانیه پساب تصفیه خانه شهر بندرعباس در اختیار شهرداری قرار خواهد گرفت تا اقدامی عملی در جهت حذف آب شرب در آبیاری فضای سبز صورت گیرد.

وضعیت بحرانی آب در شرق کشور

همچنین معاون اول رئیس جمهور در جلسه شورای عالی آب افزود: در این میان مساله آب شرب مشهد نیز با توجه به وجود حرم مطهر حضرت امام رضا(ع) از اهمیت ویژه ای برخوردار است، زیرا سالانه بیش از ۲۰ میلیون زائر به این شهر مقدس سفر می کنند و ضرورت دارد از هم اکنون با پیش بینی میزان جمعیت و تعداد زوار در سال های آینده، برنامه ریزی های لازم را برای توسعه مشهد و تامین آب شرب مورد نیاز این شهر انجام دهیم.

وی از وزارت نیرو و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور خواست تمرکز ویژه ای به مساله کمبود آب در شرق کشور معطوف کرده و برای حل این مساله راهکارهای لازم را بررسی و اجرایی کنند.

جهانگیری با یادآوری حوضه های آبریز مشترک ایران با افغانستان، این کشور را یکی از همسایگان مهم ایران برشمرد و با تاکید بر اهمیت روابط ایران و افغانستان و کمک به امنیت و توسعه این کشور از وزارت امورخارجه خواست با تشکیل کارگروهی متشکل از دستگاه های مرتبط، راهکارهای توسعه همکاری با افغانستان بخصوص در زمینه تامین آب مورد نیاز کشور را بررسی کنند.

جهانگیری همچنین ضمن ضروری دانستن برنامه ریزی همزمان برای تامین آب مورد نیاز کشور از طریق مدیریت منابع داخلی و اجرای پروژه های آبرسانی و نیز بررسی و انجام مطالعات و اقدامات لازم برای تامین منابع آب کشور از طریق توسعه همکاری های مشترک با همسایگان ایران بویژه افغانستان، تاجیکستان و ترکمنستان تاکید کرد.

دولت به دنبال واردات آب از خارج

همزمان با شدت گرفتن بحران آب، اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور دستور داد گزینه واردات آب از کشورهای همسایه در دستور کار قرار گیرد.

وی در جلسه روز دوشنبه هفته جاری شورای عالی آب با تاکید بر لزوم مطالعه و بررسی امکان تامین آب شرب از کشورهای همسایه گفت: تمام کشور با محدودیت در منابع آب روبه روست.

وی همچنین از آبرسانی به شهرها و روستاهای کشور به عنوان اصلی ترین برنامه های دولت یاد کرد و بر لزوم به کارگیری روش ها و ابتکارات نوین برای سرعت بخشیدن به این گونه طرح های عمرانی تاکید کرد. جهانگیری با اشاره به مشکل کمبود آب در شرق کشور تصریح کرد: نمی توانیم وضعیت کم آبی را که مردم شرق کشور با آن روبه رو هستند، نادیده بگیریم و لازم است برای تامین آب در استان های شرقی بویژه خراسان رضوی و سیستان و بلوچستان چاره اندیشی و برنامه ریزی جدی کنیم.