عضو اتاق بازرگانی مطرح کرد:

مناطق آزاد به کانالی برای ورود کالاهای غیر مجاز تبدیل شده اند

محمد رضا حریری عضو اتاق بازرگانی ایران در برنامه "گفت‌ و گوی اقتصادی" گفت: متاسفانه به دلیل اینکه در مناطق آزاد و ویژه زیرساخت ها آماده نیست، عمدتا به سمت امور تجاری می روند و به کانالی برای واردات کالاهای غیر مجاز، تبدیل می شوند.

کد خبر: ۸۴۷۷۲

تاریخ: ۱۹ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۳:۵۳

برنامه "گفت‌ و گوی اقتصادی" با موضوع مناطق آزاد اقتصادی و با حضور مهندس فروزان زیادلو قائم مقام معاونت اقتصادی و سرمایه گذاری سازمان مناطق آزاد تجاری و اقتصادی، دکتر خلیلی استاد دانشگاه و کارشناس سرمایه گذاری، حریری عضو اتاق بازرگانی و بابایی خبرنگار اقتصادی روانه آنتن شد.

بابایی خبرنگار اقتصادی با بیان اینکه فلسفه وجود مناطق اقتصادی ایجاد زمینه تبادل اقتصادی بین ایران و سایر کشورها است، گفت: در حقیقت این مناطق برای ایجاد فرصت جهت درآمدزایی از کشورهای دیگر است و اساس آن تجارت و صنعت می باشد.

وی افزود: ورود تکنولوژی های جدید و استفاده از مواد اولیه می تواند ارزش افزوده ای را ایجاد کند و میزان ظرفیت برای صادرات در این مناطق را افزایش دهد.

وی به رفع تحریم ها و ارتباط آن با این مناطق اشاره کرد و بیان داشت: این مناطق محدودیت اقتصادی را به لحاظ مالیات ندارند و اخیرا نیز در خصوص حضور بانک های خارجی اعلام شده بود که اگر بتوانند در ایران شعباتی را تاسیس کنند، در این مکان خیلی راحت تر می توانند این کار را انجام دهند.

بابایی در عین حال خاطرنشان کرد: اخیرا رییس سرمایه گذاری دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد اعلام کرده اند، باید از بودجه دولتی برای کارهای این مناطق در حوزه اقتصادی استفاده شود و این اشکال است زیرا اساس فلسفه این مناطق درآمدزایی از خودشان است.
دکتر خلیلی استاد دانشگاه به تاریخچه مناطق آزاد اشاره کرد و اظهار داشت: مناطق آزاد بعد از پایان جنگ تحمیلی و بر اساس تبصره 19 و 20 قانون برنامه اول توسعه شکل گرفتند. پس از آن دولت برای اینکه از فضای دولتی خارج شود، سعی کرد شرایطی را برای خصوصی شدن ایجاد کند و به همین دلیل مناطق آزاد کیش، قشم و چابهار را افتتاح کرد.
وی تاکید کرد: در حقیقت مناطق آزاد بر اساس شرایطی که قانون برای آن در نظر گرفته است، جهت رونق بخش خصوصی شکل گرفتند ولی به لحاظ آماده کردن این مناطق به جز کیش که نیاز به زیرساخت ها داشت، موضوع بودجه نیز مطرح شد که از طریق خودگردانی مناطق آزاد تامین شد. زیرا به دلیل اینکه ردیف بودجه ندارند، دولت امتیازاتی به آنها داد تا با ایجاد درآمد زیرساخت ها را ایجاد کنند؛ مانند معافیت مالیاتی که به مدت 20 سال ایجاد شد.
این کارشناس سرمایه گذاری با اشاره به ارزش افزوده، بیان داشت: در خصوص ارزش افزوده، برای کالای خارجی گمرک حق ورودی می گیرد ولی برای بقیه موارد در پروسه کار با معافیت انجام می شود.
خلیلی با بیان اینکه در سابقه جهانی مناطق آزاد در شش نسل طراحی شده است، گفت: نسل اول و دوم مربوط به تجارت و صنعت است و شاید یکی از ابداعات ما در مناطق آزاد ایجاد نسل سوم، یعنی ادغام تجارت و صنعت بود و حوزه های فعالیت های آنها را ترکیب کردیم.
وی افزود: وقتی بند یازده سیاست های ابلاغی اقتصاد مقاومتی رهبر معظم انقلاب را مورد بررسی قرار می دهم و با سیاست هایی که امیر کبیر در دوره خودش در حوزه اقتصاد طراحی کرد، مقایسه می کنم شباهت های زیادی را می بینم. به عنوان مثال انتقال علم و تکنولوژی از خارج، دوم حمایت از تولیدات وطنی و سوم اعمال محدودیت برای کالاهای مصرفی از جمله مواردی است که میان اقتصاد مقاومتی و سیاست های امیر کبیر شباهت وجود دارد.
مهندس فروزان زیادلو در مقایسه مناطق آزاد و مناطق ویژه اقتصادی گفت: این دو مناطق خیلی تفاوت چندانی با هم ندارند و فقط آنها را در هدف گذاری از هم تفکیک کردیم. در واقع هدفی که برای مناطق آزاد ترسیم کرده ایم، در شعاری متجلی می شود و آن این است که مناطق آزاد الگوی ایران اسلامی در سال 1404 هستند و مناطق ویژه اقتصادی بسترهایی هستند برای بهبود فضای کسب و کار.
وی افزود: فضای کسب و کار متکی بر فعالیت بخش خصوصی است و در واقع اساس توسعه اقتصادی در اقتصادهای آزاد مبتنی بر بخش خصوصی است. باید این بخش را فعال کنیم و دولت را سبک کنیم و به سیاست گذاری سوق دهیم و فعالیت های اقتصادی به دلیل انگیزه هایی که این بخش دارد، در دستان آنها باشد و اگر در فضایی رقابتی نیز قرار گیرند، انگیزه های شخصی شان با کیفیت و کاهش هزینه های تولید نیز همراه خواهد شد.
قائم مقام معاونت اقتصادی و سرمایه گذاری سازمان مناطق آزاد تجاری و اقتصادی فعالیت بخش خصوصی را به نفع جامعه دانست و عنوان کرد: بخش خصوصی می تواند در همه عرصه های اقتصادی به عنوان نفر اول حرکت کند و موثر باشد.
زیادلو خاطرنشان کرد: در حقیقت مناطق آزاد پیلوت توسعه اقتصادی کشور برای پیوستن به بازار جهانی هستند و مناطق ویژه فضای کسب و کار را در داخل این پیلوت بهبود می بخشند. این تفاوت ماهوی این دو است و در این حوزه به لحاظ قانونی نیز با هم اندکی متفاوت هستند؛ به عنوان مثال معافیت مالیاتی مناطق آزاد 20 سال است و برای مناطق ویژه 15 سال است و یا در مناطق آزاد براى اقامت خارجی ها نیاز به ویزا ندارد اما در مناطق ویژه این امتیاز وجود ندارد زیرا مناطق آزاد در مناطق مرزی کشور حضور دارند ولی مناطق ویژه در نقاط میانی کشور هستند.
در ادامه دکتر خلیلی استاد دانشگاه با بیان اینکه هفت منطقه آزاد در کشور وجود دارد، اظهار داشت: سه منطقه مربوط به سال 1368 است و سه منطقه نیز مربوط به سال 1382 است و در سال 1389 نیز منطقه ماکو به این مناطق اضافه شد. در دولت جدید نیز امید زیادی وجود دارد با ایجاد مناطق آزاد در دوران پس از تحریم، شرایط را تسهیل کند و رونق اقتصادی ایجاد کند.
این کارشناس سرمایه گذاری به تفاوت های مناطق آزاد و ویژه اقتصادی اشاره کرد و ادامه داد: مناطق آزاد در حوزه تجارت و صنعت هستند ولی مناطق ویژه صرفا در حوزه صنعت هستند. در تجارت افراد می توانند با خودشان کالا حمل کنند ولی این امتیاز برای مناطق ویژه اقتصادی وجود ندارد.
حریری عضو اتاق بازرگانی در ادامه با بیان اینکه خواسته های بخش خصوصی خواسته هایی جدا از منافع ملی نیست، گفت: مشکل اصلی این است که استراتژی مشخصی را برای مناطق آزاد تعریف نکرده ایم و یا اگر تعریف شده است به آن پایبند نبوده ایم. شرط این مناطق برای حضور سرمایه گذار علاوه بر تسهیلات قانونی که تعریف می شود، مهمترین نکته این است که زیر ساخت مناطق آزاد باید آماده باشد.
وی افزود: متاسفانه به دلیل اینکه در مناطق آزاد و ویژه زیرساخت ها آماده نیست، عمدتا به سمت امور تجاری می روند و به کانالی برای واردات کالاهای غیر مجاز، تبدیل می شوند. در حقیقت ما مرزهای کشور را برای ورود کالاهایی که در مرزهای رسمی امکان ورود ندارند، تبدیل به آب کش کرده ایم و تمام رخنه هایی که ایجاد کرده ایم باعث شده است از کارکرد خودشان فاصله بگیرد و امروز تمام ذی نفع هایی که برای مناطق آزاد تعریف شده اند، اظهار نارضایتی می کنند.
گفتنی است؛ برنامه "گفت‌وگوی اقتصادی" هر روز ساعت 14:30 از شبکه رادیویی گفت‌وگو پخش می شود.