مفاهیم اقتصادی

بانک مرکزی‌ چه می‌کند؟

شاید کمتر توجه کرده باشیم، اما بانک مرکزی یک بانک عادی نیست، بلکه یک فرابانک است که بیشتر به یک دستگاه سیاستگذار پولی و مالی می‌ماند.

کد خبر: ۸۴۳۵۹

تاریخ: ۱۴ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۱:۰۷

شاید کمتر توجه کرده باشیم، اما بانک مرکزی یک بانک عادی نیست، بلکه یک فرابانک است که بیشتر به یک دستگاه سیاستگذار پولی و مالی می‌ماند؛ بااین حال بانک مرکزی چون میزبان حساب‌های ملی و ذخایر ارزی داخلی و خارجی و همچنین ذخایر طلای کشور به‌طور انحصاری است، وظایف یک بانک عادی را به‌گونه‌ای دیگر و در وسعت ارتباط با جهان انجام می‌دهد.

بانک مرکزی ایران به دنبال تصویب قانون پولی و بانکی کشور در هفتم خرداد 1339، هجدهم مرداد 1339 تأسیس شد.

طبق فصل دوم قانون مذکور، همه امور مربوط به چاپ اسکناس و ضرب سکه و پشتوانه آن به بانک مرکزی محول و همچنین انتشار اسکناس که قبلا به موجب قانون مصوب 30 تیر 1333 با هیأت مشترکی بود، منحصرا به بانک مرکزی ایران واگذار شد.

اصولا به دنبال تفکیک عملیات تجاری از چاپ اسکناس و سیاست های پولی و اعتباری، لزوم ایجاد بانک مرکزی ایران با هدف نظارت و هدایت فعالیت بانک های کشور، تنظیم اعتبارات حفظ ثبات قیمت ها، حفظ ارزش پول، کنترل دقیق امور ارزی و هدایت پس اندازهای کشور به سوی سرمایه گذاری های مولد مطرح شد. به این ترتیب بانک مرکزی ایران 18 مرداد 1339 با سرمایه 6/3 میلیارد ریال و 388 نفر پرسنل تأسیس شد.

برخی وظایف بانک مرکزی حفظ ارزش داخلی و خارجی پول ملی کشور، انتشار اسکناس و ضرب سکه های فلزی رایج کشور، تنظیم مقررات مربوط به معاملات ارزی و ریالی، نظارت بر صدور و ورود ارز و پول رایج کشور، تنظیم کننده نظام پولی و اعتباری کشور و نظارت بر بانک ها و مؤسسات اعتباری است، اما رسالت اصلی بانک مرکزی مانند دیگر بانک های مرکزی دنیا بر آن است که با اجرای سیاست های پولی و اعتباری شرایط مساعد را برای پیشرفت اقتصادی کشور فراهم سازد و در اجرای برنامه های مختلف پشتیبان دولت باشد.

ارکان بانک مرکزی ایران، مجمع عمومی، شورای پول و اعتبار، هیات عامل، هیات نظارت اندوخته اسکناس و هیات نظارت است.