روزگار سیاه صنعت زغال سنگ

معادن زغالسنگ به دلیل مشکلات مالی تعطیل و هر روز بر تعداد معدنچیان بیکار افزوده می شود، شرکت‌های تولید کننده فولاد برای تامین سوخت کوره‌های خود از زغالسنگ‌ وارداتی استفاده می‌کنند.

کد خبر: ۸۴۰۱۴

تاریخ: ۱۰ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۰:۲۳

صنعت زغالسنگ کشور روزهای سختی را سپری می کند. مشکلات متعدد، این صنعت را با ذخایر چند میلیون ساله وارد بحران کرده است که اگر برای آن چاره اندیشی نشود نه‌تنها آینده شغلی ده‌ها هزار نفری که در این صنعت مشغول کارند به خطر می افتد، بلکه صنایع وابسته به آن همچون فولاد نیز دچار مشکل می شود. با این حال و در شرایطی که معادن زغالسنگ به دلیل مشکلات مالی تعطیل و هر روز بر تعداد معدنچیان بیکار افزوده می شود، شرکت‌های تولید کننده فولاد برای تامین سوخت کوره‌های خود از زغالسنگ‌ وارداتی استفاده می‌کنند.

به همین دلیل روزگار صنعت زغالسنگ استان کرمان و کشور به دلیل چالش ها و مشکلاتی که با آن مواجه است، همانند رنگ آن سیاه و تاریک است.

بخش عمده ای از اقتصاد شهرستان های شمال استان کرمان همانند زرند، راور و کوهبنان به فعالیت معادن زغالسنگ وابسته است و بخش عظیمی از مردم این مناطق در معادن زغالسنگ مشغول کار هستند؛ اما طی چند سال گذشته به دلیل مشکلات مالی و به تبع آن کاهش تولید زغالسنگ هر روز بر تعداد کارگران اخراجی معادن زغالسنگ افزوده می شود و این معادن یکی پس از دیگری در حال تعطیل شدن است.

معضلی که باعث بیکاری سرپرست صدها خانوار ساکن این مناطق و مهاجرت آنها به شهر های دیگر برای یافتن کار شده است.

لزوم افزایش قیمت خرید

نماینده مردم شهرستان های زرند و کوهبنان در مجلس شورای اسلامی، مشکل عمده وکنونی صنعت زغالسنگ را پرداخت نکردن پول فروش زغالسنگ و پایین بودن قیمت خرید آن اعلام می کند و می گوید: در جلسه ای که با وزیر صنعت ، معدن و تجارت داشتم وی قول داد قیمت خرید زغالسنگ اصلاح شود و 15 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یابد ؛ اما متاسفانه مدتی شرکت ذوب آهن اصفهان زیر بار این افزایش قیمت نمی رفت و اکنون که قبول کرده، هنوز قرارداد جدیدی برای خرید زغالسنگ بر اساس قیمت جدید امضا نکرده است.

حسین امیری با اشاره به این که بارها به مقامات مسئول نسبت به مشکلات صنعت زغالسنگ و پیامد های آن هشدار داده شده است، می گوید: در این نامه از معاون اول رئیس جمهور خواسته شده است دولت تعرفه واردات زغالسنگ را بالا ببرد و حقوق دولتی زغالسنگ را کاهش دهند تا این صنعت کمی جان بگیرد.

وی می افزاید: برخی کشورها برای خرید زغالسنگ به کارخانه های فولاد خود کمک می کنند و بعضی کشورها هم مستقیما به معادن زغالسنگ خود کمک می کنند. در حال حاضر دو کارخانه کک سازی در شهرستان زرند با ظرفیت تولید یک میلیون و 200 هزار تن کک، برای فعالیتشان به حدود دو میلیون تن زغالسنگ نیاز دارند در حالی که این دو کارخانه به دلیل کاهش تولید زغالسنگ در معادن کرمان، با حداقل ظرفیت تولید کار می کنند.

وی تصریح می کند: یکی از راهکارهای اصلی رفع مشکل زغالسنگ صادرات این محصول به کشورهای منطقه است که باید در این زمینه برنامه ریزی های مناسب صورت گیرد؛ زیرا در مقطع کنونی هزینه های تولید به گونه ای است که حتی نمی توانیم با زغالسنگ استرالیا رقابت کنیم.

نماینده مردم شهرستان های زرند و کوهبنان در مجلس با بیان این که از ابتدای امسال فقط در شمال استان کرمان بیش از سه معدن زغالسنگ تعطیل و حدود 700 کارگر بیکار شده اند، می گوید : دولت باید هر چه سریع تر برای رفع بحرانی که صنعت زغالسنگ کشور را فراگرفته، چاره ای بیندیشد. ما برای توسعه استان کرمان تولید سالانه 10 میلیون تن فولاد را با احداث کارخانه های فولاد، پیش بینی کرده ایم؛ که اگر صنعت زغالسنگ نجات پیدا نکند، صنایع فولاد نیز دچار مشکل می شود.

این نماینده مجلس تصریح می کند: در تمام دنیا با توجه به ساختار زمین شناسی، معادن زغالسنگ در چرخه فولاد به نحوی حمایت می شود و می توان در نرخ مالیاتی و حقوق دولتی این معادن تجدیدنظر شود یا از سهم تولید در اجرای هدفمندی یارانه ها کمک شود و تسهیلات ارزان قیمت به معادن زغالسنگ اختصاص یابد. همچنین باید تعرفه های واردات زغالسنگ افزایش یابد و قیمت خرید از معادن داخلی اصلاح شود، همه این کارها شدنی است و حتی انجام برخی از این اقدامات مشکل زغالسنگ کشور را رفع می کند.

پرداخت نشدن طلب معادن

وی با اشاره به بدهی شرکت ذوب آهن اصفهان به معادن زغالسنگ و عقب افتادن چند ماهه حقوق کارگران این معادن، یادآور می شود: ذوب آهن اصفهان باید همان طور که دغدغه رفاه کارگران خود را دارد دغدغه حقوق کارگران معادن زغالسنگ را نیز داشته باشد؛ زیرا بازنشسته های فولاد و شرکت زغالسنگ حدود سه سال است مشکلاتی را در زمینه پرداخت حقوق دارند.

حسین امیری می افزاید: دولت برای بالا بردن ایمنی معادن زغالسنگ تسهیلاتی را برای پیمانکاران معادن در نظر گرفته است تا با استفاده از این تسهیلات لوازم و تجهیزات ایمنی بخرند ؛ ولی این تسهیلات به دلیل پروسه اداری و کارشکنی بانک ها پرداخت نشده و هیچ کدام از معادن زغالسنگ نتوانسته اند از این تسهیلات استفاده کنند.

کم توجهی به مشکلات معادن

این نماینده مجلس در حالی از پرداخت نشدن تسهیلات بالا بردن ایمنی معادن زغالسنگ توسط بانک ها خبر می دهد که رئیس کمیته زغالسنگ خانه معدن ایران در گفت وگو با جام جم، با ابراز نگرانی از این موضوع که کم توجهی به مشکلات معادن زغالسنگ باعث پایین آمدن سطح ایمنی و زمینه ساز بروز حوادث بزرگی در معادن می شود، می گوید: بهره برداران زغالسنگ ناامید شده و همه در یک وضعیت نامطلوب و بلا تکلیفی قرار دارند.

محمد مجتهدزاده، با بیان این که متاسفانه از سال گذشته معادن زغالسنگ کشور سخت ترین سال های فعالیتشان را می گذرانند و تعدادی از آنها تعطیل و بقیه معادن شرایط نامطلوبی دارند، می گوید: چند ماه است که حقوق کارگرها و حق بیمه آنها پرداخت نشده است و ما نگران کم توجهی وزارت صنعت، معدن و تجارت به این موضوع هستیم.

وی می افزاید: در کشورهای دیگر برای حفظ یک صنعت، از تعرفه ها استفاده می کنند؛ اما متاسفانه بر روی واردات کنسانتره زغالسنگ هیچ گونه تعرفه ای وجود ندارد و حتی ارز ترجیحی منابع ارزی در اختیار واردکنندگان زغالسنگ قرار می گیرد.

وی ادامه می دهد: ذوب آهن اصفهان در حالی منابع مالی اش را برای واردات زغالسنگ و کک هزینه می کند که هیچ گونه پرداختی به بهره برداران زغالسنگ صورت نگرفته و شرایط نامطلوب است.

وی با اشاره به قول مساعد وزیر صنعت برای افزایش 15 درصدی قیمت خرید زغالسنگ و عملی نشدن این وعده،می گوید: در شرایط کنونی فقط وزیر صنعت می تواند این مشکل را حل و مصوبه اصلاح قیمت خرید زغالسنگ را عملی کند. وی می افزاید: اگر قیمت خرید زغالسنگ اصلاح نشود و طلب معادن زغالسنگ توسط ذوب آهن اصفهان پرداخت نشود، قطعا تا پایان سال عمده معادن زغالسنگ بخش خصوصی تعطیل می شود.

ایمنی پایین معادن زغالسنگ

کار در معادن زغالسنگ از کارهای بسیار سخت است و داشتن محدوده بی خطر شغلی، خواسته کارگران این معادن است. اما متاسفانه طی بیش از یک دهه اخیر فرسودگی برخی امکانات و تجهیزات ایمنی این معادن علاوه بر بالا بردن هزینه استخراج زغال سنگ، حوادث تلخ متعددی را رقم زده و جان ده ها معدنچی را در معادن زغال سنگ سراسر کشور گرفته است. در حال حاضر وضعیت ایمنی در معادن زغال سنگ کشور در بد ترین شرایط خود از بدو شروع فعالیت ارزیابی می شود و بیشتر ماشین آلات و تجهیزات در حال استفاده در این معادن کهنه و مستهلک و از نظر فنی و استاندارد ایمنی برای استفاده مجاز نیست . کارگران معادن با کلاه های ایمنی شکسته شده کار می کنند و حتی دستگاه های تهویه مناسب در این معادن وجود ندارد.