بانک زمان با رویکرد محله‌محوری در آستانه اجراِ است

کد خبر: ۸۳۵۹۲۶

تاریخ: ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۶:۲۲

در روز چهارشنبه ۲۰ خرداد، جلسه‌ای با هدف بررسی روند اجرای طرح «بانک زمان» برگزار شد که در آن نمایندگانی از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بانک توسعه تعاون، شرکت همراه اول و سازمان بهزیستی حضور داشتند. سید جواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی، به همراه محمدهادی عسگری، معاون امور فرهنگی و اجتماعی وزارت تعاون، در این جلسه به بحث و تبادل نظر پرداختند. حسینی به مواد قانونی مرتبط با اجرای این برنامه اشاره کرد و توضیح داد که طبق ماده ۳۱ قانون برنامه پنجم، وزارت تعاون باید آیین‌نامه اجرایی بانک زمان را تدوین کند. او افزود که بستر فنی آماده شده و قرار است آزمایشی این طرح در منطقه چهار تهران عملیاتی شود. با وجود پیشرفت‌ها، اجرای این نوع پروژه‌ها معمولاً با چالش‌هایی روبه‌رو است. وی به تجربه جهانی نیز اشاره کرد که تا کنون نزدیک به چهار هزار بانک زمان در دنیا راه‌اندازی شده که عمدتاً موفق بوده‌اند و اصطلاحاً بر خدمات سالمندان تأکید دارند، نمونه‌هایی مانند سوئیس و سوئد از این جمله هستند. رئیس سازمان بهزیستی افزود که بهترین زمان برای پیاده‌سازی چنین طرح‌هایی همین حالاست، به ویژه که مفهومی مانند محله‌محوری پس از تجربه حضور پررنگ مردم در تجمعات شبانه در دوران جنگ ۴۰ روزه، بازهم جان گرفته است. به همین دلیل، اجرای آزمایشی بانک زمان در منطقه چهار فرصت مناسبی است و کارهای اولیه آن شروع شده است. وی در ادامه جلسه تأکید کرد که بانک زمان می‌تواند نقطه عطفی در حوزه فعالیت‌های داوطلبانه باشد، البته لازم است چارچوب‌های مدیریتی، نحوه ارتباط با طرح‌های در حال توسعه مانند طرح سلام و نقشه حمایت‌های مالی آن به‌روشنی مشخص گردد. در این راستا، باید یک سند راهبردی تدوین شود تا مراحل کار کاملاً شفاف و مشخص باشد. حسینی جمع‌بندی کرد که سازمان بهزیستی نماینده وزارت تعاون در اجرای این برنامه است و قول داد تا سند مربوطه ظرف ۱۵ روز آینده آماده و به تصویب برسد. او همچنین از پیش‌بینی ردیف بودجه برای امسال خبر داد و گفت از ظرفیت‌های شرکت همراه اول و دفاتر پیشخوان دولت نیز استفاده خواهد شد. در بخش دیگری از جلسه، معاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اظهار داشت که ایرادات سامانه باید هر چه سریع‌تر رفع شوند. او خاطر نشان ساخت که مردم از آمادگی خوبی برای مشارکت در پروژه‌هایی نظیر بانک زمان و محله‌محوری برخوردارند که می‌توانند به حل مشکلات بسیاری کمک کنند. او توضیح داد که در این مدل، تبادل مالی صورت نمی‌گیرد بلکه باید سیستمی برای ارزش‌گذاری خدمات تعریف شود. مدت اجرای این طرح بین سه تا شش ماه در نظر گرفته شده و وزارت تعاون دو نهاد بهزیستی و فنی و حرفه‌ای را به عنوان ارائه‌دهندگان خدمات معرفی کرده است. او تاکید کرد که اگر فرد دریافت‌کننده خدمت توانایی جبران آن را نداشته باشد، باید مکانیزمی برای جبران وجود داشته باشد. رئیس بهزیستی شهر تهران، مریم شاکری، نیز به نکاتی درباره فرایند ثبت‌نام اشاره کرد و بیان داشت استقبال خوبی از طرف افراد تحصیل‌کرده به عمل آمده، اما کمبود دستورالعمل جامع به چشم می‌خورد. به گفته او، نقش‌ها و وظایف در سامانه باید دقیق‌تر تعریف شود و لازم است که تمامی خدمات به صورت رایگان ارائه گردند و فرآیند ثبت نام نیز به روشنی در سایت مشخص باشد. شاکری یادآوری کرد که در دوران جنگ با کمک مردم فعالیت‌هایی مانند مراقبت از سالمندان و تهیه دارو انجام شده و نشان داده شده که مردم بسیار تمایل دارند مشارکت کنند. او تاکید کرد که پلتفرم بانک زمان بهتر است بر پایه محله طراحی شده باشد تا شهروندان بتوانند در حوزه سکونت خود هم خدمات ارائه دهند و هم دریافت کنند. صهبا، مدیر پروژه دولت هوشمند در شرکت همراه اول، نقش پیام‌رسان روبیکا را در ارائه خدمات مرتبط با بانک زمان معرفی کرد و گفت این بانک می‌تواند ظرفیت‌های محله‌محور را جمع‌آوری کند. وی افزود ابتدا توانایی‌های فرد در خدمات مختلف شناسایی می‌شود و سپس محل ارائه خدمت تعیین می‌گردد. او خاطر نشان کرد که فرد ممکن است در تهران زندگی کند اما تمایل داشته باشد در شهر یا روستای دیگری خدمت‌رسانی کند، بنابراین سیستم باید انعطاف لازم برای چنین شرایطی را داشته باشد. از سوی دیگر، امیرهوشنگ عصارزاده، مدیرعامل بانک توسعه تعاون، برنامه بانک زمان را مبتنی بر حمایت و داوطلبی تعریف کرده و آن را در چارچوب مأموریت‌های سازمان بهزیستی دانست. وی بیان کرد این طرح باید یا کاملاً داوطلبانه و بدون کسب درآمد باشد که در این صورت بودجه برای آن تخصیص داده شود یا مدلی طراحی شود که امکان درآمدزایی هم در آن فراهم باشد تا بخش خصوصی هم وارد پروژه شود. عصارزاده همچنین به اهمیت تعیین متولی مشخص، تهیه سندی برای نیازها و رفع موانع نرم‌افزاری اشاره کرد و خاطر نشان ساخت این سامانه نگهداری نرم‌افزاری هزینه‌بر دارد که باید برای آن تدابیری اندیشیده شود. زهرا قیومی، مدیرکل دفتر امور حمایتی وزارت تعاون، اعلام کرد که وزیر دستور داده مدل بانک زمان به صورت محله‌محور عملیاتی شود و بانک‌ها به شکل محلی کوچکتر طراحی گردند. وی گفت پیش‌نویس سند راهنما تهیه شده و ردیف بودجه آن در بودجه سال ۱۴۰۵ دیده شده است که می‌توان مسئولیت اجرای آن را به سازمان بهزیستی واگذار کرد. قیومی اظهار داشت که باید فراخوانی عمومی منتشر شود تا شرکت‌های متخصص در این موضوع درخواست‌های خود را در سامانه ثبت کنند. همچنین قرار است رویداد اجتماعی-فناورانه مرتبط برگزار شود تا شرکت‌هایی که توانایی اجرای پایلوت در چهار محله دارند، مشارکت نمایند. در بخش پایانی، دبیرکل دفاتر پیشخوان دولت یادآور شد که از ۱۳ هزار دفتر پیشخوان فعال در محلات، حدود ۱۰۰۰ دفتر قابلیت مشارکت در اجرای آزمایشی بانک زمان را دارا هستند.