نگرانی تازه از داروهای تقلبی/ ورود این داروها به بازار ایران

کد خبر: ۸۳۴۶۵۶

تاریخ: ۲۶ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۳:۴۹

به گزارش ایران اکونومیست، میلیون‌ها دوز داروی تقلبی و غیرمجاز شامل آنتی‌بیوتیک‌ها، مسکّن‌ها، داروهای لاغری و ... از سوی پلیس اینترپل کشف شده و حالا این سوال مطرح است که پای چنین داروهایی به ایران هم رسیده؟

۶.۴ میلیون دوز داروی تقلبی و غیرمجاز به‌ارزش ۱۵.۵میلیون دلار توسط پلیس اینترپل کشف شده است. محموله‌ای که ۹۰ کشور را درگیر ساده‌ترین داروها مثل مسکن‌ها یا حتی داروی درمان‌های صعب‌العلاج تقلبی کرده بود.

همشهری در خبری نوشت:گزارش‌ها نشان می‌دهد بخشی از این داروها -که عمدتاً از مسیرهای غیرقانونی در کشورهای مختلف توزیع شده‌اند- در کشورهای آسیایی تولید و با برچسب‌های جعلی عرضه می‌شدند. حالا این پرسش مطرح است که آیا پای این داروهای تقلبی به بازار ایران هم باز شده و مردم چطور می‌توانند داروی اصل را از فیک تشخیص دهند؟

هادی احمدی، دکترای داروسازی از دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی تهران و عضو هیات مدیره انجمن داروسازان ایران در این باره می‌گوید: این مسائل مثل خیلی از کشورها، در ایران هم وجود دارد و چنین داروهایی به شکل غیرقانونی وارد کشور می‌شوند که البته امیدواریم برخورد قاطعی با آنها صورت بگیرد.

تهدید محموله کشف‌شده اینترپل در یک نگاه

* بخش زیادی از این داروها از طریق سایت‌ها، شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های آنلاین فروخته می‌شدند.

* داروهای جنسی، آرام‌بخش‌ها، مسکن‌ها، آنتی‌بیوتیک‌ها و داروهای لاغری جزو بیشترین موارد کشف‌شده بودند.

* برخی داروهای ضدانگل با عنوان «درمان سرطان» تبلیغ می‌شدند؛ در حالی که هیچ پشتوانه علمی ندارند.

* بعضی داروهای لاغری غیرقانونی حاوی «سیبوترامین» هستند؛ ماده‌ای که به‌دلیل خطر سکته و حمله قلبی در بسیاری کشورها ممنوع شده است.

* کارشناسان هشدار می‌دهند داروهای تقلبی ممکن است تاریخ‌گذشته، غیراستاندارد یا دارای ترکیبات ناشناخته باشند.

غیرمجازها کجا عرضه می‌شوند؟

احمدی با بیان این که ورود داروهای تقلبی به چرخه مصرف، بحرانی جهانی است، عنوان می‌کند: در کشور ما هم خیلی از داروها به ‌صورت غیرقانونی و عمدتاً به شکل چمدانی و مسافرتی وارد می‌شوند. البته بیشتر این داروها تخصصی هستند. نه داروهای عادی.

به گفته او، ما سال‌ها است پدیده‌ای مثل "ناصرخسرو" را داریم؛ این فضا قسمتی از همین مسیرهای غیرقانونی است. علاوه بر این کانال‌ها و سایت‌هایی که به‌ صورت غیرقانونی دارو می‌فروشند هم نمونه دیگری از این تخلفات‌اند. در واقع هم فروش اینترنتی دارو تخلف است و هم فروش داروی تقلبی در این سایت‌ها وجود دارد.

او تاکید می‌کند: این مسائل مثل خیلی از کشورها، در ایران هم وجود دارد و امیدوارم برخورد قاطعی با آنها صورت بگیرد. این سایت‌ها مشخص هستند؛ شماره تلفن دارند و قابل پیگیری‌اند. اگر اراده‌ای برای برخورد وجود داشته باشد، هم سازمان غذا و دارو و هم نهادهای نظارتی می‌توانند با آنها برخورد کنند، فعالیت آنها را متوقف و موضوع را پیگیری کنند.

در داروخانه‌ها هم موجودند؟

عضو هیات مدیره انجمن داروسازان ایران در پاسخ به این سوال که آیا ممکن است داروهای وارداتی غیرمجاز وارد داروخانه‌های کشور هم شوند، توضیح می‌دهد: داروخانه‌ها کاملاً تحت نظارت هستند و داروهایی که عرضه می‌کنند باید در سامانه «تیتک» ثبت شوند. این سامانه امکان رصد مشخصات دارو از تولید تا تاریخ انقضا را فراهم می‌کند. به همین دلیل ورود و فروش داروی خارج از شبکه رسمی در داروخانه‌ها عملاً امکان‌پذیر نیست. بخش عمده داروهای تقلبی در بازار آزاد و سایت‌های غیرمجاز، عرضه می‌شوند؛ فضاهایی که نظارت بر آنها دشوارتر است.

احمدی درباره فروش دارو خارج از این سیستم هم عنوان می‌کند:‌ چنین اتفاقی در داروخانه‌ها نمی‌افتد. اغلب این داروهای تخصصی نسخه‌ای هستند و با نسخه الکترونیک ارائه می‌شوند. وقتی نسخه الکترونیک وجود دارد، داروخانه باید همان را در سیستم ثبت و پاسخ دهد. آنها امکان ثبت دستی برای عرضه دارو را ندارند. ضمن اینکه بیمار می‌خواهد از بیمه‌اش استفاده کند، بنابراین چنین کاری در داروخانه عملاً امکان‌پذیر نیست.

داروخانه‌ها مرتب رصد می‌شوند

این پزشک داروساز ادامه می‌دهد: اغلب داروهایی که در داروخانه‌ها وجود دارند، قانونی و تحت نظارت هستند، چون بخش عمده‌ای از آنها داخل کشور یا تحت لیسانس تولید می‌کنیم و به تعداد کافی در کشور موجود هستند. علاوه بر این، معاونت‌های غذا و دارو هم مرتب داروخانه‌ها را رصد می‌کنند. ما نمی‌توانیم دارویی را در ویترین بگذاریم که اصالت نداشته باشد و از مرجع رسمی خریداری نشده باشد. حتی اگر دارویی تولید داخل باشد اما از مرجع رسمی تهیه نشده باشد، باز مشمول کالای قاچاق می‌شود.قوانین کشور ما در این زمینه بسیار سختگیرانه‌ است.

داروهای فیک ارزان‌ترند

آیا ورود داروهای غیرقانونی و نیز تقلبی به برخی کشورها نشان‌دهنده ضعف آن کشورها در تولید دارو است؟ احمدی در این خصوص توضیح می‌دهد: نه لزوما. خیلی از کشورها تولیدات خوب و کافی دارند اما مسئله قیمت دارو هم مطرح است. گاهی یک شرکت، از یک برند معروف کپی می‌کند و دارو را با نامی شبیه به اصل وارد بازار می‌کند که هم تشخیص آن سخت است و هم با قیمت پایین‌تر عرضه می‌شوند. همین موضوع باعث استقبال عده‌ای از مردم می‌شود.

به گفته عضو هیات مدیره انجمن داروسازان ایران، در کشورهای اروپایی به ‌دلیل وجود قوانین بسیار سختگیرانه، چنین مواردی بسیار کم دیده می‌شود. اما در برخی کشورهای آسیایی و آفریقایی، نظارت و رصد ضعیف‌تر است و به همین دلیل این تخلفات بیشتر رخ می‌دهد.