جنجال اسرائیل یوروویژن را غم‌انگیز کرد / پنج کشور مسابقه را تحریم کردند

اعتراضات خیابانی به اوج رسید.

کد خبر: ۸۳۴۵۹۰

تاریخ: ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۳:۰۱

به گزارش ایران اکونومیست؛ هفتادمین دوره مسابق آواز یوروویژن در حالی در وین آغاز شد که امسال به جای شادی و سرخوشی معمول، فضایی غمگین و ملتهب بر آن حاکم است. تحریم پنج کشور از جمله اسپانیا و هلند به دلیل حضور اسرائیل، قطع پخش زنده در چندین کشور، و اعتراضات خیابانی پیش‌بینی‌شده، این رویداد پرهزینه را با چالش‌هایی بی‌سابقه در تاریخ هفتادساله خود روبه‌رو کرده است.

قرار بود این رویداد، اوج یک داستان موفقیت به ظاهر بی‌پایان باشد: هفتادمین سالگرد بزرگ‌ترین رویداد موسیقی زنده جهان که هر روز بزرگ‌تر هم می‌شود، در شهری با تاریخ پرشور و پرموسیقی. اما حالا که وین خود را برای میزبانی مسابقه آواز یوروویژن امسال آماده می‌کند (این مسابقه از سه‌شبنه آغاز شد و شنبه با فینال بزرگ به پایان می‌رسد)، غیر از تصنیف‌های پرقدرتی که روی صحنه اجرا می‌شوند، یافتن حس شادی و ذوق‌زدگی دشوار خواهد بود.

به دلیل تحریم‌ها بر سر حضور اسرائیل، این جشنواره باشکوه موسیقی بدون اسپانیا و هلند برگزار می‌شود که به‌طور سنتی پنجمین و ششمین کمک‌کنندگان مالی بزرگ یوروویژن هستند؛ همچنین ایرلند (که رکورددار بیشترین بردهای مشترک است)، اسلوونی و ایسلند نیز حضور ندارند.

اروینگ وولتر، مورخ فرهنگی و ناظر دیرین مسابقه آواز، گفت: «در بلندمدت، تأمین مالی یوروویژن سخت و سخت‌تر خواهد شد، زیرا پخش عمومی در سراسر اروپا زیر حمله است. در این شرایط، تنش‌های سیاسیِ اضافی البته کمکی نمی‌کنند.»فینال بزرگ سال ۲۰۲۵ در بازل سوئیس را ۱۶۶ میلیون نفر در سراسر جهان تماشا کردند، اما این احتمال وجود دارد که رشد سالانه ۳ میلیون بیننده سال گذشته، با توجه به قطع پخش این مسابقه در برخی از کشورهای تحریم‌کننده به دلیل حضور اسرائیل، از بین برود.

فینال در ایرلند، اسلوونی و اسپانیا پخش نخواهد شد (در اسپانیا نزدیک به ۵.۹ میلیون نفر مسابقه ۲۰۲۵ را تماشا کرده بودند). به جای آن، رادیو و تلویزیون اسپانیا (RTVE) ویژه برنامه موسیقی خودش را پخش می‌کند، در ایرلند انیمیشن کمدی خانوادگی «مومیایی‌ها» و در اسلوونی مجموعه‌ای از برنامه‌ها درباره فلسطین روی آنتن می‌رود.

نوام بتان، شرکت‌کننده اسرائیل در یوروویژن ۲۰۲۶، در مراسم افتتاحیۀ این مسابقه در وین

پیش‌بینی می‌شود میزان بیننده در هلند و ایسلند نیز پایین بیاید، جایی که رادیو و تلویزیون‌های ملی مسابقه را نمایش می‌دهند اما از شرکت در آن با فرستادنِ خواننده خود سرباز زده‌اند.

سه کشوری که پس از چند سال غیبت به یوروویژن بازمی‌گردند (بلغارستان، رومانی و مولداوی) نیز بعید است که نقطه‌عطف تماشایی دیگری را برای اتحادیه پخش برنامه‌های اروپایی (EBU) رقم بزنند.

این جنجال سیاسی در میان جوامع طرفداران این مسابقه نیز نفوذ کرده است. یکی از سایت‌های هواداری به نام یورو ویژن هاب اعلام کرده که این رویداد را پوشش نخواهد داد و در پایان سال گذشته گفت: «دیگر احساس همسویی با مسابقه در وضعیت فعلی آن نداریم.»

پل جردن، تاریخدان مسابقه آواز که گفته است دوستی‌هایی که از دل عشق به یوروویژن شکل گرفته بودند به خاطر این جنجال سیاسی از هم پاشیده‌اند: «احساس می‌شود فضای پیش از مسابقه امسال کمی ضدحال بوده است. یوروویژن باید شاد باشد؛ اما امسال کمی غم‌انگیز است.»

پنج کشوری که از مسابقه کنار کشیدند، تحریم خود را دسامبر سال قبل اعلام کردند. این اتفاق بعد از آن افتاد که به اسرائیل اجازه داده شد در مسابقه شرکت کند، بدون اینکه به کشورهای عضو فرصت رأی‌دادن داده شود.

این موضوع، تنشِ شدیدی را به اوج رساند که از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و بمباران غزه توسط اسرائیل شروع شده بود. منتقدان، اتحادیه پخش اروپایی (EBU) را به دوگانگی رفتاری متهم می‌کنند، چون روسیه بعد از حمله همه‌جانبه به اوکراین در ۲۰۲۲ از یوروویژن کنار گذاشته شد.

به مناسبت هفتادمین سالگرد یوروویژن، اتحادیه پخش اروپایی (EBU) به تازگی اعلام کرد که قالب این مسابقه را به بازار آسیا هم می‌برد. اولین دوره «یوروویژن آسیا» قرار است روز شنبه ۲۳ آبان در بانکوک، تایلند برگزار شود.

مدیر یوروویژن گفته برای وین یک نمایش خیلی بزرگ و دیدنی آماده می‌کند که نشان دهد این مسابقه چطور مردم کشورها و نسل‌های مختلف را دور هم جمع می‌کند. توی اپلیکیشن رسمی یوروویژن هم بخش جدیدی اضافه شده که هواداران دوآتشه می‌توانند اطلاعات قدیمی مسابقه، مثل نتایج رأی‌گیری و شرکت‌کننده‌های هفتاد سال گذشته را ببینند.

اما جای تردید است که نوستالژی غیرسیاسی، حال و هوای غالب در خیابان‌های وین در آستانه فینال شنبه باشد. علاوه بر دو نیمه‌نهایی مسابقه در سه‌شنبه، پایتخت اتریش میزبان راهپیمایی‌هایی هم در حمایت از حضور اسرائیل و هم در اعتراض به آن بود و پنج‌شنبه هم قرار است راهپیمایی‌های دیگری برگزار شود.

انتظار می‌رود حدود ۳۰۰۰ نفر برای تجمع در پارک رسل در روز جمعه به مناسبت روز نکبت فلسطین گرد هم آیند تا یادبود بیش از هفتصدهزار فلسطینی که در جنگ ۱۹۴۸ پیرامون تأسیس اسرائیل فرار کردند یا از خانه‌های خود بیرون رانده شدند، گرامی داشته شود.

پلیس وین گفت در روز فینال بزرگ، انتظار دارد حدود ۳۰۰۰ نفر در راهپیمایی اعتراضی با شعار «همبستگی با فلسطین» شرکت کنند. یک تظاهرات متقابل با عنوان «۱۲ امتیاز بر ضد صهیونیسم‌ستیزی ـ به نفع شرکت اسرائیل در یوروویژن» نیز با ۵۰ تا ۱۰۰ شرکت‌کننده ثبت شده است.

بر اساس نظرسنجی اخیر روزنامه اتریشی «استاندارد»، تنها ۲۶ درصد از پاسخ‌دهندگان با این جمله که مسابقه آواز «اروپا را به هم نزدیک‌تر کرده است» موافق بودند، در حالی که ۵۲ درصد گفتند میزبانی این رویداد برای اتریش بسیار گران است.

در دو دوره اخیر، ژئوپلیتیک خود را نه فقط در قالب اعتراضات در اطراف مکان‌های برگزاری مسابقه، بلکه در آهنگ‌های اجراشده روی صحنه نیز نشان داده است.

در سال ۲۰۲۴، شرکت‌کننده اسرائیلی ادن گولان پس از تغییر متن ترانه خود به نام «هاریکن» (توفان) از سوی اتحادیه پخش اروپایی مجوز رقابت پیدا کرد. عنوان اصلی آن، «باران اکتبر»، اشاره به حملات ۷ اکتبر داشت و به دلیل نقض قوانین بی‌طرفی سیاسی ممنوع شده بود.

یووال رافائل شرکت‌کننده این کشور در سال ۲۰۲۵، از بازماندگان حمله جشنواره نوا بود و متن تصنیف پرقدرت او با عنوان «روز جدید طلوع خواهد کرد» به نظر می‌رسید به تجربه آسیب‌زای او اشاره داشته باشد.

در هر دو دوره، اسرائیل در رأی‌گیری مردمی عملکرد قوی داشت، اما تبلیغات سنگین دولت اسرائیل از شرکت‌کنندگان خود از طریق شبکه‌های اجتماعی، باعث انتقاداتی شد.

قوانین رأی‌گیری امسال تغییر کرده. قبلاً از هر راه (مثل اینترنت، پیامک یا تلفن) می‌شد ۲۰ رأی داد، اما حالا حداکثر ۱۰ رأی می‌شود.

در وین، نماینده اسرائیل نوام بتان ۲۸ ساله است. اعلام نام آهنگ او، «میشل»، ابتدا این گمانه‌زنی را برانگیخت که ممکن است به میشل روکوویچین اشاره داشته باشد؛ سرباز زنی که در حملات ۷ اکتبر به شدت مجروح و در کما رفت، اما بهبود یافت و سال گذشته ازدواج کرد.

اما وقتی به متن واقعی آهنگ نگاه می‌کنی (که به سه زبان فرانسوی، عبری و انگلیسی خوانده می‌شود)، آن نظریه خیلی عجیب و بعید به نظر می‌رسد. چون آهنگ درباره «عشق مسموم» خواننده به زنی است که به او می‌گوید «ملکه مشکلات».

طبق پیش‌بینی شرط‌بندی‌ها، نماینده اسرائیل پنجمین شانس برای بردن است. شانس اول، آهنگ دراماتیک فنلاندی با اسم «شعله‌افکن» است که لیندا لامپنیوس و پت پارکونن می‌خوانند. سایر شانس‌های مطرح شده: آهنگ شاد «فرتو» از رپر یونانی آکیلس، و آهنگ «پیش از آنکه به خانه برویم» از خواننده دانمارکی سورن تورپگارد لوند.

شرکت‌کننده بریتانیایی، «مامان ببین، کامپیوتر ندارم»، فقط شانس اندکی برای بردن دارد و آهنگ او با نام «اینس، تسوای، درای» با ضریب ۸۰/۱ در ویلیام هیل قیمت‌گذاری شده است.