وقتی پای «پرواز همای» به فوتبال باز شد

کد خبر: ۸۳۴۳۹۴

تاریخ: ۱۹ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۴:۵۳

به گزارش ایران اکونومیست؛ فدراسیون فوتبال ایران از حضور قطعی تیم ملی فوتبال کشورمان در جام جهانی ۲۰۲۶ خبر داد. به این ترتیب پرواز همای که پیش‌تر به عنوان خواننده آهنگ ایران در جام جهانی معرفی شده بود، حالا کارش در بستر این رویداد شنیده خواهد شد.

مسابقات جام جهانی حدود یک ماه دیگر (خرداد ۱۴۰۵) در ایالات متحده آمریکا، مشترک با کانادا و مکزیک برگزار می‌شود و بنا بر آنچه مرسوم است تیم فوتبال هر کشوری که در این رویداد شرکت می‌کند، یک قطعه موسیقی به فیفا ارائه کرده است.

گفته می‌شود قطعه‌ای که پرواز همای و گروه اجرایی برای استفاده در مسابقات جام جهانی درنظر گرفته‌اند، دربرگیرنده حال و هوایی حماسی با محوریت اصلی سازهای کوبه‌ای است که تلاش دارد شورآفرینی و حماسه را به مخاطبان ارائه دهد.

این نکته که تلاش شده است این اثر فضایی شورآفرین داشته باشد، برای چنین آهنگی ویژگی مثبتی است. در عین حال برخی نظرها بر این است که شاید بهتر بود ساخت و تولید چنین قطعاتی، آن هم در فضای پرشور و هیجانی مانند فوتبال، به یک خواننده پاپ سپرده شود، نه خواننده موسیقی ایرانی.

البته قابل اشاره است در ایران، تولید آهنگ برای جام جهانی همواره محل بحث و اختلاف‌نظر بوده است؛ چراکه هر بار رقابت بر سر این است تا خواننده و تیم مورد علاقه برای تولید آهنگ انتخاب شوند. گرچه انتخاب خواننده برای جام جهانی از اهمیت بالایی برخوردار است و نمی‌توان بر اساس علاقه و منافع شخصی درباره آن تصمیم گرفت.

در جام جهانی پیشین نام خواننده‌هایی از جمله «محمد معتمدی»، «رضا یزدانی»، «رضا بهرام» و «بهنام بانی» به میان آمد که در نهایت هم در هاله‌ای از ابهام و بدون تاییدهای رسمی سپری شد. در جام جهانی روسیه هم «سالار عقیلی» برای خواندن سرود تیم ملی ایران انتخاب شده بود.

اکنون که جهان در تب و تاب برگزاری جام جهانی است، قطعا وجوه فرهنگی، هنری و گردشگری این رویداد بر کسی پوشیده نیست. بر این اساس، یکی از مواردی که اتفاقا بر شور و هیجان جام جهانی می‌افزاید، قطعات رسمی موسیقی است که توسط هنرمندانی در سطح جهان اجرا می‌شود و به نوعی بازی‌ها را همراهی می‌کند.

حتی در بُعد جهانی شاید به این نکته کمتر توجه شود که در بیشتر موارد، این قطعات صرفا با هدف ایجاد شور و هیجان در بین مخاطبان فوتبال و هواداران تیم‌ها ساخته نمی‌شوند، بلکه در کنار آن اهداف دیگری چون تبلیغات و عواید مالی هم دنبال می‌شود، ضمن اینکه در کنار منافع مالی که از این قطعات سهم برگزارکنندگان و شرکت‌های سرمایه‌گذار در مقام اسپانسر می‌شود، هنرمندی که به عنوان خواننده این قطعات موسیقی انتخاب می‌شود، به ناگاه با جهشی در رتبه‌بندی خوانندگان و آلبوم‌ها مواجه می‌شود.

حال از این موارد که بگذریم، تاکید صاحب‌نظران بر این است اثری که برای این رویداد تولید می‌شود، بهتر است به خواننده‌ای سپرده شود که بتواند شور و هیجان کافی متناسب با شرایط را در کارش ایجاد کند. البته که قطعا نمایش فرهنگ و المان‌های بومی موسیقی آن کشور در اثر موسیقی که تولید می‌شود، اتفاق مثبتی است و انتخاب خواننده هم باید براساس توانایی‌ها باشد.

از بحث خواننده هم که گذر کنیم، اگر بخواهیم درباره آنچه یک آهنگ موفق را برای جام جهانی می‌سازد نگاه کارشناسی داشته باشیم ابتدا باید به مهم‌ترین ویژگی بپردازیم؛ یعنی داشتن ضرب‌آهنگ حدود ۱۲۵ BPM (نزدیک به ریتم تپش قلب هنگام دویدن)، برای ایجاد حس هیجان، تحرک و انرژی. براین اساس باید دید آیا اثری که «پرواز همای» برای این رویداد تولید کرده است، می‌تواند این انتظار را برآورده کند.

گفته می‌شود آهنگی که برای این فضا ساخته می‌شود، باید ریتمی ساده، ماندگار و قابل‌فهم برای جمعیت‌های عظیم در ورزشگاه‌ها داشته باشد، به همین دلیل، بسیاری از این آثار دارای کورس‌های حماسی و شعارگونه هستند که به‌راحتی توسط تماشاگران همخوانی می‌شوند.

آهنگ‌های موفق جام جهانی معمولاً فقط درباره فوتبال نیستند، بلکه بر مفاهیم جهانی مانند اتحاد، تنوع، عشق، شادی و امید تمرکز می‌کنند تا بتوانند با مخاطبان سراسر جهان ارتباط برقرار کنند.

در آثار مدرن جام جهانی، موسیقی بومی کشور میزبان با سبک‌های بین‌المللی پاپ تلفیق می‌شود و گاهی چند زبان مختلف در یک قطعه استفاده می‌شود تا ماهیت جهانی این رویداد را بازتاب دهد.

این آثار باید از نظر تنظیم و تولید نیز در سطحی حرفه‌ای باشند؛ پرانرژی، مناسب پخش تلویزیونی و قابل اجرا در رویدادهای بزرگ و جمعی.

یکی دیگر از ویژگی‌های این آثار وام گرفتن از آثار قبلی است، چون فوتبال تاریخ و زبان خاص خودش را دارد، طبیعی است که موسیقی الهام‌گرفته از آن هم موتیف‌ها و الگوهای تکرارشونده مخصوص خود را داشته باشد.

البته که گاهی سنت‌شکنی هم باعث ماندگاری آثار شده است، مثلا آهنگ «Waka Waka» از «شکیرا»، که بسیاری از کلیشه‌های سنتی موسیقی فوتبالی را کنار گذاشت و باعث شد آثار بعدی کمتر به فرمول‌های قدیمی وابسته باشند. حالا این ستاره کلمبیایی یک بار دیگر خواننده رسمی جام جهانی ۲۰۲۶ شده و کلیپ خود را با عنوان «دای دای» (Dai Dai) همراه با خواننده دیگری به نام «برنا بوی» (Burna Boy)، منتشر کرده است.