چه عاملی موتور رشد اروپا را خاموش کرد

رویارویی ترامپ با ایران موتور محرکه‌ای برای یک بحران سیاسی شد.

کد خبر: ۸۳۳۹۶۴

تاریخ: ۰۷ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۹:۱۷

به گزارش ایران اکونومیست؛ پالتیکو نوشته است: جنگ متجاوزانه آمریکا علیه ایران که به انسداد تنگه استراتژیک هرمز انجامیده اکنون از سطح یک شوک اقتصادی برای دولت‌های تضعیف شده جریان اصلی اروپا فراتر رفته و در حال تبدیل شدن به یک کابوس سیاسی تمام‌عیار برای آنهاست.

به گزارش ایسنا، این روزنامه آمریکایی در تحلیلی هشدار داده است تبعات این بحران که اروپا و غرب در نتیجه جنگ‌افروزی ترامپ به آن گرفتار شده‌اند حالا موجودیت سیاسی احزاب میانه‌رو و حامی اتحادیه اروپا را تهدید می‌کند و آنها را در آستانه فروپاشی قرار داده است.

بر اساس تحلیل «پالتیکو» افزایش افسارگسیخته بهای انرژی و رکود اقتصادی فلج‌کننده، موتور رشد اروپا را خاموش کرده و دولت‌های بی‌پول این قاره را در برابر خشم عمومی خلع سلاح کرده است. این وضعیت بحرانی، زمینه را برای قدرت‌گیری بی‌سابقه جریان‌های پوپولیستی و راست افراطی در قدرت‌های بزرگ اروپایی از جمله فرانسه و آلمان فراهم کرده است.

طلوع راست افراطی زیر سایه بحران انرژی

پالتیکو با اشاره به نگرانی عمیق رهبران اروپایی تصریح می‌کند «رویارویی ترامپ با ایران» موتور محرکه‌ای برای یک بحران سیاسی شده که می‌تواند جریان اصلی سیاسی این بلوک را فروبپاشد. در فرانسه، نارضایتی‌های اقتصادی ناشی از تورم و هزینه‌های انرژی، احتمال پیروزی حزب راست افراطی «اجتماع ملی» به رهبری مارین لوپن و ورود راست‌های افراطی به کاخ الیزه را بیش از هر زمان دیگری افزایش داده است.

«شیموس بولند»، رئیس کمیته اقتصادی و اجتماعی اروپا در گفت‌وگو با پالتیکو هشدار داد: «افزایش هزینه‌های انرژی به صورت آبشاری به بخش‌های غذا، حمل‌ونقل و مسکن سرایت کرده و اقشار کم‌درآمد و متوسط را فلج کرده است.» وی افزود: «از نظر سیاسی، این شرایط بستری برای بی‌اعتمادی نه تنها به دولت‌های ملی، بلکه نسبت به توانایی نهادهای اروپایی برای محافظت از شهروندان در برابر شوک‌های خارجی ایجاد می‌کند و خطر اقبال به رویکردهای حمایت‌گرایانه و انزواگرا را شتاب می‌بخشد.»

خداحافظی اروپا با رشد اقتصادی

به نوشته رسانه آمریکایی، در جریان نشست ۲ روزه رهبران اروپایی در هفته گذشته در قبرس که با شرکت کارشناسان و مقام‌های مسئول اقتصادی برگزار شد، یک نگرانی مشترک در گفتگوهای غیررسمی و نشست‌های خصوصی مطرح شد: «اقتصاد اروپا تا قبل از جنگ با ایران ضعیف بود و این جنگ شوکی به آن وارد کرده که می‌تواند آن را تا مرز انفجار سیاسی پیش ببرد.»

اروپا که هنوز از زیر بار بدهی‌های دوران همه‌گیری کرونا و جنگ اوکراین کمر راست نکرده، اکنون در دام «رکود تورمی» (Stagnation) گرفتار شده است؛ پدیده‌ای که در آن رشد اقتصادی متوقف شده اما قیمت‌ها همچنان رو به افزایش است. «والدیس دامبروسکیس»، کمیسر اقتصاد اتحادیه اروپا به پالتیکو تصریح کرد: «با ادامه انسداد تنگه هرمز، آنطور که گفته می‌شود، اثرات این رویداد هر چه بیشتر برجسته شده و در کلیت اقتصاد گسترش می‌یابد. ما توصیه به اتخاذ تدابیر هدفمند و موقت به منظور محدود ساختن اثرات مالی آن می‌کنیم چون فضای مالی ما پیشتر به خاطر همه گیری کووید-۱۹ بعد از آن هم به خاطر بحران انرژی اول ناشی از جنگ اوکراین محدودتر شد.»

دامبروسکیس بیان داشت: بروکسل به ناچار پیش‌بینی رشد اقتصادی سالانه خود را کاهش خواهد داد. این در حالی است که آلمان و ایتالیا – به عنوان موتورهای اقتصادی اروپا – نیز اخیراً چشم‌انداز رشد خود را تنزل داده‌اند.

با بسته شدن تنگه هرمز و ماندگاری بهای نفت بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه، رهبران اروپایی در نشست‌های اخیر خود در یونان و قبرس، ضمن ابراز نگرانی از ضعف مفرط اقتصاد، بر فقدان ابزارهای مالی کافی برای مداخله اذعان کردند. دامبروسکیس با هشدار به دولت‌ها تأکید کرد که توان مالی برای اجرای بسته‌های حمایتی عظیم به سبک دوران کرونا وجود ندارد و تنها باید به اقدامات «موقت و هدفمند» بسنده کرد.

پدیدار شدن گسل بین شمال و جنوب اروپا

گزارش پالتیکو از شکاف عمیق در حال تشدید میان کشورهای مقتصد شمال اروپا و دولت‌های جنوبی نیازمند حمایت‌های مالی حکایت دارد. مذاکرات بر سر بودجه ۱.۸ تریلیون یورویی اتحادیه اروپا (۲۰۳۴-۲۰۲۸) به میدان جنگ تبدیل شده است. در حالی که کشورهای صنعتی شمال به رهبری آلمان خواستار کاهش هزینه‌ها و تزریق بودجه به بخش دفاعی هستند، جنوبی‌ها به رهبری فرانسه خواستار تداوم یارانه‌های اقتصادی‌اند.

نقطه اوج این تنش، واکنش تند امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه به فشارها برای تسریع در بازپرداخت بدهی‌های مشترک دوران کرونا بود. ماکرون که در آتن با نخست‌وزیر یونان دیدار می‌کرد، این درخواست را «احمقانه» خواند. در حالی که بدهی‌های سنگین باقی‌مانده از دوران همه‌گیری قدرت مانور مالی دولت‌ها را به شدت محدود کرده است، پالتیکو نتیجه می‌گیرد که اروپا در میانه طوفانی تمام‌عیار، نه توان مالی برای مهار بحران دارد و نه اجماع سیاسی برای بقا.