تصویر روز بیستم آتش‌بس: طرح 3 ‌مرحله‌ای ایران روی میز واشنگتن

در حالی که آتش‌بس میان ایران و ایالات متحده وارد بیستمین روز خود شده، تحولات میدانی و دیپلماتیک به‌طور همزمان در حال شکل‌دهی به آینده این بحران است؛ از رایزنی‌های فشرده منطقه‌ای تهران و طرح «فرمول سه‌مرحله‌ای» برای مذاکره، تا تشدید فشارهای اقتصادی در بازار انرژی و تغییر آرایش بازیگران در واشنگتن. مجموعه این نشانه‌ها حاکی از آن است که مسیر پیش‌رو، بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات سیاسی و موازنه‌های راهبردی گره خورده است.

کد خبر: ۸۳۳۹۲۲

تاریخ: ۰۷ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۲:۳۶

به گزارشایران اکونومیست به نقل از اکوایران، آتش‌بس میان ایران و ایالات متحده وارد بیستمین روز خود شده است؛ وضعیتی که هم‌زمان با تحرکات دیپلماتیک تازه از سوی تهران دنبال می‌شود. در همین راستا، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در حال انجام اقدامات دیپلماتیک در اسلام‌آباد، مسقط و مسکو است. سفرهایی که از نگاه ناظران، در چارچوب رایزنی‌های منطقه‌ای برای تثبیت شرایط فعلی و سنجش مسیرهای احتمالی مذاکره ارزیابی می‌شود.

در این میان، خبرنگار المیادین گزارش داده است که در محافل سیاسی ایران از «فرمولی جدید» سخن به میان آمده؛ طرحی که در صورت پذیرش از سوی واشنگتن، می‌تواند زمینه‌ساز ازسرگیری مذاکرات میان دو کشور باشد.

بر اساس این گزارش، این فرمول پیشنهادی در سه گام تعریف شده است: نخست، توقف کامل و دائمی درگیری‌ها در تمامی جبهه‌ها، با تأکید ویژه بر وضعیت لبنان؛ سپس ورود به گفت‌وگو درباره تنگه هرمز به‌عنوان یکی از نقاط حساس راهبردی؛ و در نهایت، پرداختن به پرونده هسته‌ای ایران.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که فضای منطقه همچنان با احتیاط و انتظار نسبت به آینده این آتش‌بس و امکان بازگشت به میز مذاکره دنبال می‌شود.

الجزیره: جهان حدود ۶۵۰ میلیون بشکه از ذخایر خود را از دست داده

11:50 | رسانه انتخاب به نقل از الجزیره نوشت، جهان حدود ۶۵۰ میلیون بشکه از ذخایر خود را از دست داده است که نشان دهنده عمق بحران است.

آنچه در حال رخ دادن است «دیگر فقط یک جنگ نظامی نیست، بلکه به یک جنگ اقتصادی تبدیل شده است که در آن طرفین با تأثیرگذاری بر قیمت‌ها، آن را کنترل می‌کنند».

اگر جنگ بدون توافق ادامه یابد، ذخایر ممکن است شروع به کاهش کنند و به تدریج قیمت‌ها را به سمت سطوح بالاتر سوق دهند که می‌تواند به ۱۵۰ دلار نزدیک شود.

لغو جلسه دادگاه نتانیاهو به دلایل امنیتی

11:00 | خبرگزاری ایسنا به نقل از شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل از لغو جلسه محاکمه بنیامین نتانیاهو در دادگاه تل‌آویو پیش از برگزاری آن به دلیل درخواست وکلای او به دلایل «امنیتی» و با وجود مخالفت دادستانی کل خبر داد.

ایسنا نوشت، قرار بود صبح امروز نتانیاهو بعد از ۲ ماه امتناع از حضور در دادگاه و ادامه روند محاکمه، در دادگاه شهر اشغالی تل‌آویو حاضر شده و دفاعیات خود را در پرونده‌های فساد ارائه کند، اما حدود یک ساعت قبل از آغاز جلسه، اطلاعیه‌ای منتشر و اعلام شد که وکلای او درخواستی به دادگاه ارائه کردند که بر اساس آن تصمیم گرفته شد جلسه امروز لغو شود.

به نوشته روزنامه عبری «یدیعوت آحارونوت»، در درخواست ارائه شده از سوی وکلای نتانیاهو برخی دلایل «امنیتی» مطرح شده بود.

آخرین باری که نتانیاهو در دادگاه حاضر شد، ۲۴ فوریه گذشته بود.

نتانیاهو در طول ۲ هفته گذشته بارها درخواست لغو جلسات دادگاه خود به دلایل «امنیتی» را مطرح کرد. او هفته گذشته با طرح ادعای «وجود محدودیت‌های امنیتی و سیاسی» درخواست کرد جلسه دادگاهش به تعویق بیفتد، در ادامه دادگاه نیز با درخواست او موافقت کرد.

چرا روبیو از پرونده ایران فاصله گرفته است؟

10:30 | در حالی که یک دهه پیش جان کری نقش محوری در مذاکرات هسته‌ای ایران داشت، اکنون مارکو روبیو، وزیر امور خارجه دولت دونالد ترامپ، حضوری بسیار کمرنگی در این پرونده دارد.

به گزارش الجزیره، این غیبت زمانی برجسته‌تر شد که جی. دی. ونس هدایت مذاکرات فشرده در اسلام‌آباد را بر عهده داشت، در حالی که روبیو در رویدادی غیرسیاسی در میامی حضور داشت.

گزارش‌ها حاکی از آن است که ترامپ ترجیح می‌دهد مدیریت پرونده‌های حساس را به افراد نزدیک به خود، از جمله جرد کوشنر و استیو ویتکوف، بسپارد؛ رویکردی که از نگاه برخی تحلیلگران به «خصوصی‌سازی دیپلماسی» تعبیر می‌شود.

در کنار این تغییر رویکرد، ملاحظات سیاسی نیز مطرح است. روبیو که از گزینه‌های احتمالی انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ به شمار می‌رود، ممکن است با فاصله گرفتن از پرونده پرریسک ایران، در تلاش باشد هزینه‌های احتمالی شکست مذاکرات را متوجه رقبایی مانند ونس کند. برخی تحلیلگران معتقدند این پرونده می‌تواند برای هر سیاستمداری «پرریسک» باشد و دوری از آن، انتخابی حساب‌شده تلقی می‌شود.

در مجموع، غیبت روبیو را می‌توان نتیجه همزمان دو عامل دانست: تغییر الگوی تصمیم‌گیری در سیاست خارجی دولت ترامپ و محاسبات سیاسی شخصی؛ ترکیبی که نقش سنتی وزارت خارجه در پرونده‌های حساس را با چالش مواجه کرده است.

پیشنهاد جدید مذاکراتی ایران درباره تنگه هرمز

9:30 | نشریه آمریکایی اکسیوس در گزارشی به نقل منابع آگاه خود نوشت، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در دیدار روز گذشته با هیثم بن طارق، سلطان عمان پیشنهاد جدیدی برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به جنگ به ایالات متحده ارائه کرده است و قرار بر این است که مذاکرات هسته‌ای به مرحله بعدی موکول شد.

بستن تنگه هرمز توسط نیروهای مسلح ایران، علاوه بر افزایش بی‌سابقه قیمت سوخت در آمریکا، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا را تحت فشارهای بین‌المللی برای پایان دادن به جنگ با ایران قرار داده است؛ به طوری که اکنون باز کردن تنگه هرمز به یکی از اصلی‌ترین موضوعات مذاکرات میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است.

در همین حال خبرنگار المیادین در تهران گزارش داد که ایران چارچوب مذاکرات سه مرحله‌ای را به میانجی‌ها اطلاع داده و تاکید کرده است که در صورت پذیرش واشنگتن، تهران بر اساس این چارچوب مذاکره خواهد کرد.

به گفته المیادین، مرحله اول مذاکرات بر پایان دادن به جنگ و اخذ تضمین‌هایی برای عدم حمله مجدد علیه ایران و لبنان متمرکز خواهد بود. در این مرحله هیچ موضوع دیگری مورد بحث قرار نخواهد گرفت. در صورت دستیابی به توافق، مذاکرات به مرحله دوم برای بحث در مورد نحوه مدیریت تنگه هرمز پس از پایان جنگ منتقل خواهد شد.

مرحله سوم به بحث در مورد مسئله هسته‌ای مرتبط است. ایران بر امتناع خود از بحث در مورد این موضوع قبل از دستیابی به توافق در مورد دو مرحله اول اصرار دارد.

سنتکام: از تردد ۳۸ کشتی به مقصد یا از مبدا ایران جلوگیری کردیم

09:15 | به نقل از اقتصادنیوز، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) شامگاه یکشنبه اعلام کرد که نیروهای این کشور در جریان محاصره بندرهای ایران به ۳۸ کشتی دستور داده‌اند که دور بزنند یا به بنادر ایران بازگردند.

سنتکام با انتشار تصویر یک ملوان آمریکایی نوشت: «ملوان آمریکایی در حالی یک کشتی تجاری را زیر نظر دارد که نیروهای ایالات متحده همچنان به اجرای محاصره علیه بنادر ایران ادامه می‌دهند و از ورود یا خروج کشتی‌ها جلوگیری می‌کنند.

عراقچی: درباره تحولات جنگ با روسیه رایزنی می‎کنم

09:00 | عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، بامداد امروز -7 اردیبهشت- برای انجام یک دیدار رسمی از فدراسیون روسیه وارد سن‌پترزبورگ شد.

وزیر امور خارجه کشورمان قرار است در این سفر با سرگئی لاوروف، همتای روسی و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه دیدار و گفتگو کند.

پیشتر کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه در مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس در این ارتباط نوشت: «هماهنگی تعاملات و پیشبرد برنامه‌های مشترک در سطح منطقه و بین‌الملل، مهمترین دستور کار این سفر است.»

وزیر امورخارجه کشورمان در بدو ورودش به روسیه درخصوص مهم ترین موضوعات سفرش به سن پترزبورگ و مسقط صحبت کرد.

عراقچی گفت: همان‌طور که می‌بینید، ما با روسیه همواره مشورت‌های نزدیک داشته‌ایم و درباره موضوعات گسترده، به‌ویژه مسائل منطقه‌ای، رایزنی‌های مستمر و دوجانبه داشته‌ایم.

او افزود: مدتی به‌دلیل جنگ تحمیلی رمضان، فاصله‌ای در دیدارها ایجاد شده بود. از این فرصت که پیش آمد استفاده کردیم و در ادامه سفرهایی که به پاکستان و عمان داشتم، سفر به روسیه نیز تنظیم شد، این فرصت فراهم شد تا درباره تحولات مرتبط با جنگ در این مدت و وضعیت فعلی، با دوستان روس خود رایزنی کنیم و آخرین وضعیت را مرور کنیم. طبیعی است که هماهنگی‌های لازم نیز باید صورت گیرد.

وزیر خارجه کشورمان گفت: سفر های من به پاکستان و عمان، سفرهای دوجانبه بود. در مورد پاکستان، این کشور در مقطع اخیر نقش مهمی در میانجی گری مذاکرات ایران و امریکا را برعهده دارد و لازم بود درباره آخرین تحولات گفت‌وگو کنیم. به‌هرحال، در روند مذاکرات تحولاتی رخ داده و رویکردهای نادرست و زیاده‌خواهی‌های امریکا باعث شد مذاکرات دور قبلی علیرغم پیشرفت ها نتواند به اهدافش برسد. بنابراین لازم بود، وضعیت فعلی با دوستانمان در پاکستان مورد مشورت و بررسی قرار گیرد.

3 کشته در حمله به قایقی در اقیانوس آرام

08:45 | به گزارش المیادین، ارتش ایالات متحده روز یکشنبه (به وقت محلی) اعلام کرد در حمله‌ای به یک قایق در شرق اقیانوس آرام، که گفته می‌شود در عملیات قاچاق مواد مخدر نقش داشته، سه نفر کشته شدند.

فرماندهی جنوبی ایالات متحده (SOUTHCOM) نیز اعلام کرد این قایق «توسط سازمان‌های تروریستی تعیین‌شده اداره می‌شد» و افزود: بررسی‌ها و اطلاعات موجود نشان می‌دهد که این شناور در «مسیرهای شناخته‌شده قاچاق مواد مخدر» در حال تردد بوده است.

برگ برنده‌های ایران از نظر محسن هاشمی

08:00 | محسن هاشمی، عضو حزب کارگزاران و رئیس پیشین شورای شهر تهران در گفت‌وگو با «اعتماد» با واکاوی برگ‌های برنده ایران و مطالباتی که ایران می‌تواند از دل مذاکرات با امریکا طرح کرده و دستاورد خلق کند را تشریح می‌کند.

به اعتقاد هاشمی مدیریت تنگه هرمز و اورانیوم غنی‌سازی شده دو برگ برنده مهم ایران هستند که در ازای آن باید مشکلاتی چون تحریم‌های ثانویه و اولیه، جبران خسارات ناشی از جنگ و نهایتا تضمین عدم تجاوز به ایران تامین شود.

این تحلیلگر عملکرد دولت در تامین نیازمندی‌های ضروری ایران در جنگ 40روزه را یکی از عوامل مهم برای توفیق ایران و ایجاد حس پیروزی می‌داند.

قالیباف: کارت‌های بازی ایران تمام نشده است

06:00 | محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس، معادله‌ای از کارت‌های بازی اقتصادی ایران و آمریکا منتشر کرد و در آن نشان داد که برخلاف ادعای ترامپ، آمریکا کارت‌هایش تمام شده و ایران همچنان کارت‌های زیادی برای بازی کردن دارد.

قالیباف در این مطلب، در واکنش به طرف آمریکایی که در مورد کارت‌هایشان به عنوان برگ برنده صحبت می‌کنند، این‌کارت‌ها را به شرح زیر بررسی کرد:

کارت‌های طرف عرضه [ایران]:

تنگه هرمز (تا حدودی بازی‌ شده است.)

تنگه باب المندب (هنوز بازی نشده است.)

خطوط لوله نفت (هنوز بازی نشده است.)

کارت‌های طرف تقاضا (آمریکا):

تزریق ذخایر استراتژیک نفت برای مدیریت بازار (بازی کرده‌اند.)

مدیریت مصرف و کاهش تقاضای نفت (تا حدودی بازی کرده‌اند.)

و حالا انتظار منفعلانه برای افزایش قیمت‌ها

به این لیست باید افزایش تقاضای انرژی برای تعطیلات تابستانی در آمریکا را هم اضافه کنید، مگر بخواهند آن را در آمریکا کنسل کنند!

تلاش ایران برای بازتعریف اولویت‌ها

آنچه از مجموع تحولات برمی‌آید، ورود بحران ایران و آمریکا به مرحله‌ای پیچیده‌تر است؛ جایی که دیگر صرفاً ابزار نظامی تعیین‌کننده نیست و اقتصاد، انرژی و دیپلماسی چندلایه نقش پررنگ‌تری یافته‌اند. ایران با ارائه چارچوبی مرحله‌بندی‌شده تلاش دارد اولویت‌ها را بازتعریف و هزینه‌های مذاکره را مدیریت کند، در حالی که اهرم‌هایی مانند تنگه هرمز و بازار انرژی به‌عنوان ابزار فشار در اختیار دارد. در مقابل، ایالات متحده با نشانه‌هایی از تغییر در الگوی تصمیم‌گیری و حتی واگذاری پرونده به بازیگران غیررسمی، با نوعی بازآرایی در سیاست خارجی مواجه است.

در این میان، تداوم آتش‌بس به متغیری شکننده تبدیل شده که بقای آن به میزان انعطاف طرفین در پذیرش قواعد جدید بازی بستگی دارد. اگرچه نشانه‌هایی از تمایل به مذاکره دیده می‌شود، اما هم‌زمان رقابت بر سر تعیین دستور کار گفت‌وگوها می‌تواند روند رسیدن به توافق را طولانی و پرهزینه کند. به بیان دیگر، آینده این وضعیت نه فقط به «آغاز مذاکره»، بلکه به «اینکه مذاکره بر سر چه چیزی و با چه ترتیبی آغاز شود» وابسته است؛ نقطه‌ای که اکنون به میدان اصلی چالش میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است.