طعنه به تکثر برنامه‌هایی شبیه هم/ در شبکه مستند و ورزش هم از جنگ بگویید!

کد خبر: ۸۳۳۸۸۸

تاریخ: ۰۶ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۲:۰۸

به گزارش ایران اکونومیست؛ نظرخواهی انجام‌شده در خبرآنلاین در مورد عملکرد سازمان صداوسیما در دوران جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل علیه ایران، نشان‌دهنده‌ مطالبه‌ای جدی برای خروج از «تک‌صدایی» و بازگشت به اطلاع‌رسانی صادقانه است. اکثریت کاربران معتقدند صداوسیما در دوران بحران نتوانسته چتری برای تمام ایرانیان باشد و بازسازی اعتماد عمومی، نیازمند تغییر در ساختارهای مدیریتی و پذیرش تکثر واقعی است.

به گزارش خبرآنلاین، در پی انتشار نظرخواهی «خبرآنلاین» با عنوان «عملکرد حرفه‌ای صداوسیما در دوران جنگ؛ تک‌صداست یا تکثرگرا؟»، کاربران این رسانه به بیان دیدگاه‌های خود پرداختند. آن‌چه در ادامه می‌خوانید بازتاب‌دهنده بخشی از نظرات ارسالی خوانندگان خبرآنلاین است که در آن به نقد و بررسی محتوای کنداکتور صداوسیما، نحوه اطلاع‌رسانی در مورد جنگ و جایگاه در نظر گرفته شده احتمالی توسط این رسانه، برای دیدگاه‌های متنوع است.

نقد انحصار سیاسی و ساختار جناحی

برخی از کاربران هنگام بیان نظرات خود، به موضوع مدیریت سازمان صداوسیما توسط طیفی خاص اشاره کردند. ازجمله مخاطبی که نوشت: «صداوسیما فقط مخصوص گروه جبلی و طیف پایداری‌ها است و تفکرات این طیف را ترویج و به عنوان راه اصلی معرفی می‌کند. پس برنامه‌هایشان با اکثریت مردم ارتباط برقرار نمی‌کند و اصولا مخاطبی ندارد؛ دیدن برنامه‌های آن‌ها گاهی تنها لبخندی از سر بی‌فکری بر لب می‌آورد.» کاربر دیگری در نقد ساختار صداوسیما گفت: «صداوسیما بلندگوی تراوشات مغزی مدیران ارشد خودش و بلندگوی سیاست‌های کلی نظام است و رسانه ملی و صدای رسای حدود ۸۷ میلیون ایرانی نیست.» همچنین مخاطبی اشاره کرد که: «صداوسیما تنها تفکرات ده درصد جامعه را نشان می‌دهد.»

در همین راستا کاربری تأکید کرد: «تنها دلیلی که به جنبش جان‌فدا نپیوستم همین صداوسیما و رویکرد تک‌صدایی آن و در اختیار کامل جبهه پایداری بودنش است، تا از جان‌فدایی من جهت تأیید تندروی و فروبردن کشور در باتلاق ایدئولوژی‌های غیرمردمی سوءاستفاده نکنند.» در دیدگاهی مشابه، کاربری دیگر بیان کرد: «صداوسیما نسخه برعکس ایران‌اینترنشنال است؛ همان‌قدر بی‌محتوا، همان‌قدر یک‌سویه و همان‌قدر غیرقابل اعتماد.»

عملکرد اطلاع‌رسانی و محتوا در زمان جنگ

نحوه پوشش خبرهای جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران توسط صداوسیما نیز (جنگی که از ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۹ فروردین ۱۴۰۵، به مدت ۴۰ روز ادامه داشت و از آن زمان تاکنون در آتش‌بس دو هفته‌ای برای ازسرگیری مذاکرات به سر می‌برد)، بخشی از انتقادات کاربران خبرآنلاین را شامل می‌شد.

کاربری نوشت: «در طول چهل روز جنگ، صداوسیما اصلا از بمباران شهرهای ایران خبری نمی‌گفت و همه‌اش اخبار موشک و پهپاد ایرانی بود؛ به طوری که بیننده فکر می‌کرد ایران به دشمن تجاوز کرده و چیزی به سقوط دشمن نمانده است.» مخاطبی دیگر با گلایه از محتوای برنامه‌های خبری صداوسیما افزود: «صداوسیما همیشه افتضاح بوده و در زمان جنگ افتضاح‌تر شده است؛ دلیلی ندارد ۹۰ درصد زمان پخش مربوط به جنگ باشد و حتی اخبار ورزشی ظهر را تعطیل و تصاویر مداحی پخش کنند.» همچنین کاربری به وضعیت روانی جامعه اشاره کرد: «فقط در فکر تبلیغ جنگ بود و بسیار تک‌بعدی نگاه کرد. هیچ ذهنیتی جهت آرام کردن استرس و از هم‌پاشیدگی روحی مردم نبود. ضمنا درپیت‌ترین و بی‌ادب‌ترین مجریان هفتاد سال گذشته را گذاشته‌اند که نتیجه دیدن آن، ناراحتی اعصاب و گوارشی است.» مخاطب دیگری هم نوشت: «صداوسیما فاجعه‌ای بود که در دوران جنگ ابعاد باورنکردنی از ضد ملت بودن خود را به نمایش گذاشت و باعث شد نوجوانان به دامن رسانه‌های بیگانه پناه ببرند.»

برنامه «جریان» با اجرای علیرضا زادبر یکی از برنامه‌های گفت‌وگومحور تلویزیون در این ایام بود که شباهت نظرات کارشناسانش به یکدیگر یادآور عدم تغییر وضعیت نسبت به پیش است

دفاع از عملکرد و نقد منتقدان

برخی کاربران نیز از زاویه‌ای دیگر به ماجرا نگریستند. به عنوان مثال، کاربری در دفاع از سازمان صداوسیما بیان کرد: «صداوسیما قطع به‌یقین صدا و تصویر کل مردم ایران و نظام مقدس است؛ عده‌ای که خود را جدا کرده‌اند باید همراه غاطبه امت باشند تا ببینند صدای آن‌ها هم هست؛ فرکانس وجودی کسانی که ندای باطل را حق می‌دانند، باطل است.» مخاطب دیگری نوشت: «جالب است کسانی که ادعا می‌کنند تلویزیون نمی‌بینند، تمام سکانس‌ها و اخبار آن را در فضای مجازی نقد می‌کنند. اگر فاقد اعتبار است، چرا نظر می‌دهید؟ اتفاقا تنوع برنامه‌ها و شبکه کودک بسیار مناسب است، هرچند بخش خبرگزاری عقب است.» همچنین کاربری معتقد است: «تک‌صدایی است که البته فعلا باید تک‌صدایی باشد.» مخاطب دیگری ضمن پذیرش ضعف‌ها گفت: «کم‌کاری صداوسیما باعث تفکرات مهندسی‌شده جوانان توسط دشمن شده است؛ بودجه مملکت را صرف کارهای بیهوده کردند.»

در کنار تک‌صدایی؛ مفهوم تکثرگرایی و حضور نخبگان

بحث درباره عدم تنوع آرا از دیگر محورهای اصلی بود. کاربری در این مورد نوشت: «صرف تک‌صدایی نیست، بلکه تهی بودن از معنا و بی‌صداقتی هم هست؛ یک پروژه مداوم برای حذف دیگران برتر. چرا امثال دکتر سروش باید دور از وطن باشند؟» مخاطب دیگری با نقد مفهوم تکثر گفت: «عجیب است صحبت از تکثرگرایی می‌کنید؛ اگر منظورتان آوردن اصلاح‌طلبانی است که در دهه شصت پونز به پیشانی زنان می‌چسباندند، این اسمش تکثر نیست.» کاربری پرسید: «چرا منظور از تکثرگرایی فقط دو جریان سیاسی است؟ مگر امکان ندارد افرادی فکرهای سازنده داشته باشند و جزو این جریان‌ها نباشند؟» همچنین مخاطبی به حضور سعید لیلاز یک کارشناس اشاره کرد: «شب قبل آتش‌بس سعید لیلاز اصلاح‌طلب را آوردند که گفت تهدید نیروگاه‌ها چیز خاصی نیست و مجریان ارزشی انگشت به دهن مانده بودند.» همچنین کاربری نوشت: «صداوسیما مانند خلخالی که تلفن‌ها را قطع می‌کرد، تلفن دگراندیشان را قطع کرده تا به ناسزا گفتن ادامه دهد؛ فقط شبکه پویا و گاهی ورزش قابل تحمل است.» کاربری دیگر اهم فزود: «صداوسیما در ۱۲ روز تلاش کوچکی برای تکثر کرد اما باز به روال تندروی و تفرقه بازگشت.»

مرجعیت خبری و جایگزین‌های مردمی

کاهش اعتماد، الگوهای مصرف رسانه‌ای را تغییر داده است. این خلاصه بخشی از نظر کاربرانی دیگر بود که یکی از آن‌ها اشاره کرد: «صداوسیما مدت‌هاست برای مردم ایران فاقد اعتبار است.» مخاطب دیگری توضیح داد: «در غیاب رسانه آزاد، وقتی می‌گفتند صادرات تخم‌مرغ ممنوع شده، می‌فهمیدیم کمیاب و گران می‌شود.» کاربری نیز گفت: «اخبار را از سایت‌ها و ایتا پیگیری می‌کردیم تا کمتر کارشناسان تندرو را تحمل کنیم.» کاربری هم نوشت: «سال‌هاست تلویزیون نگاه نمی‌کنیم چون بچه‌ها استرس می‌گیرند؛ به جای آن کتاب، بازی فکری و قرص اعصاب در لیست ماست.» مخاطبی با اشاره به بودجه گفت: «اینترنشنال خصوصی است اما صداوسیما با پول مردم علیه اکثریت عمل می‌کند.» کاربری هم در مقام پیشنهاد افزود: «اگر دست من بود ۱۰ کانال را می‌بستم؛ وقتی محتوا ندارید چرا شبکه اضافه می‌کنید که در شبکه مستند و ورزش هم از تاریخ جنگ بگویید؟»

گلایه ایثارگران و نقد نهایی

در نظری دیگر، یک ایثارگر خاطرنشان کرد: «بنده از ایثارگران جنگ و دلدادگان جمهوری اسلامی هستم، اما از شدت یک‌جانبه‌گرایی و وابستگی صداوسیما به یک جریان خاص، به رسانه‌های خارجی متمایل شده‌ام؛ این رسانه حداقل حفظ ظاهر هم نمی‌کند.» مخاطبی دیگر هم به روال نظرسنجی‌ها معترض بود و نوشت: «مردم نظر می‌دهند تا مسئولین مطالعه کنند، اما گروه‌های سایبری با دستکاری مثبت و منفی‌ها، حقیقت را گمراه می‌کنند؛ ملت از این رفتارها خبر دارند.» کاربر دیگری تأکید کرد: «اول به مخاطب توضیح بدهید تک‌صدایی و تکثرگرایی یعنی چه؛ هیچ صدای مخالفی پیدا نمی‌شود و حتی کسانی که می‌آیند از ترس مجبورند همان حرف‌ها را تکرار کنند.»

این نظرخواهی و بررسی برخی دیدگاه‌های ثبت شده در آن، نشان‌دهنده‌ مطالبه‌ای جدی برای خروج از «تک‌صدایی» و بازگشت به اطلاع‌رسانی صادقانه است. اکثریت کاربران معتقدند صداوسیما در دوران بحران نتوانسته چتری برای تمام ایرانیان باشد و بازسازی اعتماد عمومی، نیازمند تغییر در ساختارهای مدیریتی و پذیرش تکثر واقعی است.