این‌جنگ، جنگ انرژی می‌شود!

بازار انرژی به‌ویژه سوخت جت وارد یک دوره پرنوسان شد.

کد خبر: ۸۳۳۵۷۸

تاریخ: ۳۰ فروردين ۱۴۰۵ - ۰۹:۴۴

به گزارش ایران اکونومیست؛  جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و بسته ماندن تنگه هرمز همچنان ادامه دارد؛ اختلال در تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز-مسیر عبور حدود 20 درصد از نفت جهان-بار دیگر بازار انرژی و به‌ویژه سوخت جت را وارد یک دوره پرنوسان کرده است.

پیامد این وضعیت دیگر محدود به یک منطقه یا یک کشور نیست؛ بلکه به‌طور مستقیم شرکت‌های هواپیمایی در اروپا، آمریکا و آسیا را تحت فشار قرار داده است. در شرایطی که جریان نفت از خلیج فارس با اختلال جدی مواجه شده، بازار سوخت جت با جهش قیمت و نگرانی از کمبود عرضه را تجربه می‌کند.

در سال‌های گذشته و به‌ویژه در دوره تشدید تحریم‌های ظالمانه علیه حمل‌ونقل هوایی مسافربری ایران، برخی شرکت‌های هواپیمایی ایرانی از جمله ایران‌ایر با محدودیت‌هایی در تأمین سوخت جت در برخی فرودگاه‌های اروپایی مواجه بودند. در آن مقطع بخشی از پروازها مجبور به حمل سوخت بیشتر از مبدأ یا انجام توقف‌های فنی خارج از برنامه برای سوخت‌گیری در برخی فرودگاه‌های اروپایی می‌شدند.

اما امروز شرایط تغییر کرده است؛ محدودیتی که زمانی موردی و محدود به ایرلاین‌های ایرانی بود، اکنون به یک مسئله ساختاری در سطح جهانی تبدیل شده است.

بر اساس داده‌های منتشرشده از نهادهای بین‌المللی انرژی و حمل‌ونقل هوایی، قیمت سوخت جت در بازار جهانی در ماه‌های اخیر به حدود 195 تا 209 دلار در هر بشکه رسیده و در برخی بازارهای منطقه‌ای نوسان‌های شدیدتری ثبت شده است.

در آمریکا نیز گزارش‌ها نشان می‌دهد قیمت سوخت جت در برخی مقاطع تا حدود 8.6 دلار در هر گالن افزایش یافته و در بازارهای نقطه‌ای حتی جهش‌های نزدیک به دو برابر نسبت به ابتدای سال دیده شده است.

با توجه به اینکه سوخت جت حدود 25 تا 30 درصد هزینه عملیاتی ایرلاین‌ها را تشکیل می‌دهد، این افزایش قیمت مستقیماً فشار سنگینی بر سودآوری شرکت‌های هواپیمایی وارد کرده است.

نگرانی جدی از کمبود سوخت در اروپا

اواسط ماه جاری انجمن بین‌المللی فرودگاه‌های اروپا (ACI Europe) در نامه‌ای رسمی به کمیسیون اروپا نسبت به بروز بحران در تأمین سوخت هواپیما هشدار داد و اعلام کرد در صورت تداوم اختلال در عبور و مرور از تنگه هرمز، این قاره با کمبود «سیستماتیک» سوخت مواجه خواهد شد.

برخی تحلیل‌ها نیز هشدار داده‌اند که اروپا با خطر کمبود واقعی سوخت جت روبروست؛ به‌ویژه با توجه به اینکه بخش قابل توجهی از واردات سوخت این منطقه به زنجیره تأمین خلیج فارس وابسته بوده است.

همانگونه که اشاره شد در این گزارش‌ها حتی احتمال «اختلال سیستماتیک در تأمین سوخت» در صورت ادامه وضعیت تنگه هرمز مطرح شده است؛ موضوعی که می‌تواند شبکه پروازی اروپا را به شکل جدی تحت تأثیر قرار دهد.

واکنش ایرلاین‌ها؛ از افزایش بلیت تا کاهش پرواز

شرکت‌های هواپیمایی در واکنش به این وضعیت، مجموعه‌ای از اقدامات را در دستور کار قرار داده‌اند که می‌توان به افزایش قیمت بلیت‌ها در برخی مسیرها، اعمال یا افزایش «سوخت‌سرچارج» (fuel surcharge)، افزایش هزینه خدمات جانبی مانند بار و کاهش ظرفیت پروازی و لغو برخی مسیرها اشاره کرد. در برخی موارد نیز هشدارهایی درباره زیانده شدن مسیرهای طولانی و حتی فشار بر ناوگان پروازی ایرلاین‌های ضعیف‌تر مطرح شده است.

به گزارش تسنیم، تنگه هرمز بار دیگر به نقطه کانونی ثبات انرژی جهان تبدیل شده است. اگر در گذشته محدودیت‌های تأمین سوخت بیشتر یک تجربه خاص برای ایرلاین‌های ایرانی بود، امروز همین مسئله در مقیاسی بسیار بزرگ‌تر، شرکت‌های هواپیمایی در اکثر مناطق دنیا را درگیر کرده است.

افزایش قیمت سوخت جت، احتمال کمبود عرضه، رشد هزینه بلیت‌ها و بازطراحی شبکه پروازی نشان می‌دهد صنعت هوانوردی وارد دوره‌ای از بی‌ثباتی شده است؛ دوره‌ای که در صورت تداوم تنش‌ها، می‌تواند تابستان 2026 میلادی را به یکی از پرهزینه‌ترین و محدودترین دوره‌های سفر هوایی در سال‌های اخیر تبدیل کند.