روایت 2 انفجار در 2شرکت دارویی و تجهیزات پزشکی

آسیب‌های قابل توجهی داشت اما زنجیره تولید را قطع نکرد

کد خبر: ۸۳۳۵۳۱

تاریخ: ۲۹ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۱:۳۸

به گزارش ایران اکونومیست؛ یک انفجار حوالی ساعت یک صبح 20اسفند سال گذشته و انفجاری دیگر حوالی 6صبح 11فروردین امسال. نخستین انفجار حدود 300دستگاه ونتیلاتور و بیهوشی را زیر تلی از خاک مدفون کرد و دومین انفجار هم با اصابت 3موشک نخستین شرکت دانش‌بنیان دارویی را هدف قرار داد.

بخشی از زنجیره حیاتی تأمین دارو و تجهیزات پزشکی کشور دچار خسارت جدی شده، اما تا همین امروز در همین 2بخش کمبودی بحرانی رخ نداده است.

نوید نوبخت (مدیرعامل توفیق دارو) و علی شالچیلار (مدیرعامل شرکت تجهیزات پزشکی شالچیلار) روایت‌های دقیقی دارند از لحظه حادثه تا اقداماتی که از همان ساعات اولیه آغاز شد.

از آوار تا موج همدلی
حدود ساعت ۶صبح تماس‌ها شروع می‌شود، با یک خبر کوتاه اما سنگین: «شرکت مورد اصابت موشک قرار گرفته...»‌ نخستین تماس با نوید نوبخت، مدیرعامل توفیق دارو در صبح 11فروردین با همین جمله شروع می‌شود.

وقتی به محل می‌رسد، با صحنه‌ای روبه‌رو می‌شود که به‌ گفته خودش، «چیزی جز دود، آتش و آوار» نیست. این در حالی است که به‌ گفته او، از 2هفته قبل نیز حملاتی در اطراف مجموعه رخ داده و حتی شیشه‌ها شکسته بود، اما آن روز 3موشک مستقیم به قلب مجموعه اصابت کرد. توفیق‌دارو تنها کارخانه نبود؛ مجموعه‌ای دانش‌بنیان با حدود ۱۵۰نیروی متخصص بود که مواد اولیه داروهای حیاتی ازجمله داروهای قلبی-عروقی، ضدسرطان، بیهوشی، ضددرد و دیابت تولید می‌کرد؛ محصولاتی که یا وارداتشان به‌دلیل تحریم‌ها ممکن نبود یا ارزبری زیادی داشت. نوبخت می‌گوید: «فقط در سال گذشته، حدود ۱۲۰میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی داشتیم.»

او ادامه می‌دهد: «بخش عمده محصولات ما در بیمارستان‌ها مصرف می‌شد. دغدغه من از همان لحظه اول این بود که حتی ذره‌ای خلل در تأمین این اقلام حیاتی ایجاد نشود که بیماران را سرگردان کند.» در کنار خسارت فیزیکی، موجی از شایعات نیز شکل گرفته، از ادعای تولید محصولات با کاربرد دوگانه و نظامی. نوبخت این ادعاها را قاطعانه رد می‌کند و می‌گوید: «3دهه فعالیت ما زیر نظارت دقیق وزارت بهداشت بوده و همه مشتریانمان داروسازان شناخته‌شده‌اند. تولیدات ما در مقیاس گرم است، نه تناژهای نظامی. این حرف‌ها فقط تهمت است.»‌

او تأکید می‌کند که توفیق‌دارو به‌عنوان نخستین شرکت دانش‌بنیان دارویی کشور همواره پیشرو بوده و هدف قرار گرفتن آن را هم بی‌ارتباط با ظرفیت علمی‌اش نمی‌داند: «این مجموعه جلوی درد بیماران را می‌گرفت و وابستگی وارداتی را هم کاهش داده بود.» نکته تلخ ماجرا اینکه بازسازی کامل سایت ممکن است 2 تا 3سال زمان ببرد، اما خبر خوب به ‌گفته نوبخت این است که خط تولید متوقف نشده و با استفاده از ظرفیت خالی دیگر خطوط تولید در کشور و تولید قراردادی، محصولات این شرکت ظرف 2 تا 3هفته آینده به بازار بازمی‌گردند. او بر یک واقعیت مهم هم تأکید می‌کند؛ ۹۸ درصد داروی کشور و 50درصد مواد اولیه تولید داخل هستند و ادامه می‌دهد: «دوستان زیادی از شرکت‌های داروسازی با ما تماس می‌گیرند که تولیداتمان را حتی به شکل رایگان در خطوط تولید آنها انجام دهیم تا کمبودی رخ ندهد. با این روحیه همکاری و خودکفایی‌ای که در صنعت داریم حتی با تداوم شرایط جنگ هم اجازه نمی‌دهیم که کمبودی جدی رخ دهد.»

دستگاه‌های بیهوشی زیر تلی از خاک
علی شالچیلار، فعال حوزه تجهیزات پزشکی از اصابت موشک به ساختمان مجاور شرکتش در خیابان نجات‌اللهی می‌گوید، موج انفجاری که تخریبی گسترده در مجموعه ایجاد کرده است.
نتیجه این حادثه از بین رفتن حدود ۳۰۰دستگاه ونیتلاتور و تجهیزات بیهوشی است؛ دستگاه‌هایی که در دوران کرونا به واژه‌ای آشنا برای نجات جان بیماران تنفسی تبدیل شده بود. شالچیلار یادآوری می‌کند که کشور با وجود تحریم‌ها از همان زمان و به‌تدریج در مسیر خودکفایی تولید و تأمین این تجهیزات قدم برداشته است.

البته او در ادامه از متوقف نشدن خدمات می‌گوید: «شرکت جابه‌جا خواهد شد و خدمات و تأمین تجهیزات ادامه دارد. حتی در همین روزهای آتش‌بس هم فرصت کردیم روند بازگشت به فعالیت را تسریع کنیم.»

به ‌گفته شالچیلار، این حادثه چالش‌برانگیز بود، اما جای نگرانی در حوزه تجهیزات پزشکی وجود ندارد: «سیاست‌های یک دهه گذشته وزارت بهداشت باعث شده اقلام حیاتی در داخل تولید شود و شرکت‌های متعددی توان جبران کمبودها را دارند. البته یک نقطه قوت مهم هم داریم: نیروی انسانی متخصص. سرمایه اصلی حوزه سلامت، به‌ویژه در دارو و تجهیزات پزشکی همین نیروی انسانی و دانش فنی است که اجازه نمی‌دهد زنجیره تأمین دچار اختلال جدی شود.»