کدام بناها و آثار تاریخی در جنگ آسیب دیده‌اند؟

کد خبر: ۸۳۳۳۱۲

تاریخ: ۲۴ فروردين ۱۴۰۵ - ۰۹:۳۶

به گزارش ایران اکونومیست؛ در تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران از نهم اسفندماه ١۴٠۴ تا بامداد ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ حدود ١٣٢ بنا و اثر تاریخی در ایران دچار آسیب شد، که تهران با بیش از ۶٠ اثر بیشتر میزان تخریب و آسیب را متحمل شده است.

بر اساس آخرین پیگیری‌های خبرنگار ایسنا و مطابق با مستندات وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در طول جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل با ایران، بناها و آثار تاریخی ١٨ استان تخریب شده یا آسیب دیده‌اند.

آثار تاریخی تهران در میان استان‌های کشور بیشترین آسیب را متحمل شده است که بنابر آنچه وزارت میراث فرهنگی به ایسنا اعلام کرده است، شامل کاخ گلستان، مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد (ساختمان‌ها و ١۴ موزه مجموعه)، پادگان ۰۶ و مجموعه سلطنت آباد در پاسداران، ساختمان مجلس شورای اسلامی (سنا)، دانشگاه جنگ در میدان حر، ساختمان انستیتو پاستور ایران، موزه تاریخ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در میدان شهدا، عمارت کلاه فرنگی عشرت آباد در میدان سپاه، عمارت کلاه فرنگی زندان قصر در خیابان دکتر شریعتی، برج آزادی، کاخ مرمر در خیابان امام خمینی، فرهنگسرای نگارستان (موزه سابق قرآن) در خیابان امام خمینی، مدرسه ابومسلم در میدان منیریه، ساختمان دادسرای عمومی و انقلاب تهران در محدوده ارگ تاریخی تهران، مجلس شورای ملی میدان بهارستان، مسجد اردبیلی‌ها در محدوده حریم سنگلج، کاخ فرح‌آباد (دوشان‌تپه) در بزرگراه شهید یاسینی، عمارت قصر یاقوت، عمارت منظریه در اردوگاه شهید باهنر، آسیاب کهک مرزداران، حسینیه ارشاد در خیابان دکتر شریعتی، عمارت ارباب هرمز در خیابان تهرانپارس، عمارت کلاه پهلوی (بی‌سیم)، ساختمان وزارت میراث فرهنگی و گردشگری در خیابان آزادی، ترمینال شماره یک فرودگاه مهرآباد، خانه تیمورتاش در شمال‌ غرب پادگان باغشاه سابق، خانه بینا در خیابان کارگر جنوبی، خانه پروفسور عدل (پژوهشکده‌ فرهنگ و هنر) روبروی کاخ مرمر، کاروانسرای گمرک در میدان شوش، بقعه سرقبر آقا در میدان شوش، ساختمان رادیو تهران، مسجد ارگ تهران، بانک ملی شعبه بازار، ساختمان وزارت دارایی، ساختمان دادگستری تهران، مدرسه حکیم باشی در محدوده ارگ تاریخی، مسجد سپهسالار ـ مدرسه عالی شهید مطهری، موزه هنرهای ملی، عمارت مسعودیه در محدوده حریم میدان بهارستان، خانه مستوفی‌الممالک در محدوده حریم سنگلج، مجموعه چوگان و سوارکاری فرح‌آباد در بزرگراه شهید یاسینی، آشیانه قدیمی فرودگاه قلعه مرغی در غرب جوادیه، میدان شهدا، میدان بهارستان، میدان ارگ، مجموعه بازار تهران، محور فرهنگی خیابان ولیعصر و موزه آبگینه هستند.

همچنین ١١ اثر واجد ارزش در تهران نیز از آسیب‌های جنگ در امان نمانده‌اند که وزارت میراث فرهنگی فهرست آن را به این ترتیب به ایسنا اعلام کرد: خانه احمد مصدق، عمارت باغ وثوق‌الدوله، دانشگاه افسری امام علی، ساختمان کاخ سفید (موزه نگارستان سابق)، پردیس حکومتی، ساختمان ژاندارمری سابق، کلانتری بازار، سینما شکوفه، ورزشگاه آزادی، ساختمان مجاور کلانتری نواب، ساختمان مجاور کلانتری انقلاب و تالار حوزه هنری.

اصفهان نیز دومین استان کشور است که پس از تهران بیشترین میزان آسیب‌دیدگی را با ٢٣ اثر داشته است: کارخانه ریسندگی نوین، مسجد مریم بیگم، کاخ موزه چهل‌ستون، موزه هنرهای تزیینی (عمارت رکیب خانه)، مسجد جامع عباسی، مجموعه بناهای میدان نقش جهان (مسجد شیخ لطف‌الله، کاخ عالی قاپو، سردر قیصریه)، تالار اشرف، جبه خانه، تالار تیموری، مجموعه توحیدخانه (دانشگاه هنر)، خانه امین، کاخ هشت بهشت، خانه جبارزاده، خانه مشکی، تکیه میرزا رفیعا نایینی، بقعه بابا رکن‌الدین، تکیه مادر شاهزاده، حمام جارچی باشی، موزه خصوصی خط و کتابت (پیدنی)، مسجد جامع خوانسار، خانه تاریخی ابهر و مسجد رییسان در خوانسار.

در خوزستان نیز ١٣ اثر تاریخی در اثر حملات نظامی دچار آسیب شده‌اند. گفته شده است که مکان‌هایی که ثبت ملی دفاع مقدس هستند نیز مورد حمله قرار گرفته است، که به دلیل نظامی بودن سایت‌ها و بناها امکان بازدید و ارزیابی خسارت تا این لحظه برای وزارت میراث فرهنگی وجود نداشته است. اما طبق گزارش‌های اولیه احتمال آسیب در پادگان دژ خرمشهر، پایگاه چهارم شکاری دزفول، هوانیروز مسجد سلیمان، پادگان میشداغ هویزه، تپه‌های الله‌اکبر در محدوده تپه‌های باستانی، ساختمان گلف اهواز، پادگان حمیدیه، یادمان شهید تندگویان، ساختمان ستاد فرماندهی لشکر ۹۲ زرهی، محوطه یادمان شلمچه، حمام تاریخی کرناسیون دزفول (موزه مردم‌شناسی)، موزه راه‌آهن (اندیمشک)، موزه بیمارستان صحرایی شهید مخبری ارتش (شوش) داده شده است.

همچنین در استان کردستان ١٣ اثر تاریخی در اثر حملات نظامی آسیب دیده‌اند، از جمله خانه حبیبی، عمارت سالار سعید (موزه باستان‌شناسی)، عمارت آصف وزیری (خانه کرد ـ موزه مردم‌شناسی)، عمارت خسروآباد، منزل آیت‌الله مجتهدی، مسجد و امامزاده پیرعمر، مسجد جامع، عمارت ملک‌التجار، منزل صحرایی، منزل امین‌الاسلام، منزل نصرت نوری، منزل متوسل، حمام دو خزینه.

در کرمانشاه نیز مسجد ابوتراب، تکیه بیگلربیگی (موزه خط و کتابت و موزه پارینه سنگی)، دبیرستان کزازی (موزه آموزش و پرورش) و خانه سوری دچار آسیب‌دیدگی شده‌اند.

همچنین مجموعه فلک‌الافلاک و موزه مردم‌شناسی و باستان‌شناسی آن، مسجد توسلی، خانه آخوند ابو (موزه زبان و فرهنگ لرستان)، قلعه مظفری در استان لرستان در اثر موج‌های انفجارها آسیب دیده‌اند.

افزون بر این‌ها، کانون فرهنگی فاطمه الزهرا (س) (بلدیه قدیم) در فارس، آرامگاه باباطاهر در همدان، قلعه صمصام، کاخ سلیمانیه - موزه در البرز، حسینیه اعظم - بخش اداری در زنجان و کاخ میان‌پشته بندر انزلی (موزه نیروی دریایی) در گیلان، در استان بوشهر، عمارت سبز آباد (موزه منطقه‌ای) و خانه وایت هاوس، و در استان قم مسجد جامع و مدرسه جهانگیرخان، کاخ صفی آباد در استان مازندران، موزه سنجش در آذربایجان شرقی، موزه باستان‌شناسی دره شهر در ایلام، محوطه کوه خواجه در سیستان و بلوچستان، موزه مردم‌شناسی مهاباد در آذربایجان غربی نیز در حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی آسیب دیده‌اند.