غیبت هالیوود در کن ۲۰۲۶

سلطه کارگردانان مولف و حضور اصغر فرهادی در بخش مسابقه/ پگاه آهنگرانی در بخش نمایش ویژه

کد خبر: ۸۳۳۲۱۹

تاریخ: ۲۲ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۲:۵۲

به گزارش ایران اکونومیست؛ هفتاد و نهمین دورهٔ جشنواره فیلم کن، در حالی برگزار می‌شود که غیبت تقریباً کامل استودیوهای بزرگ آمریکایی، مهم‌ترین نقطه بحث این رویداد سینمایی تأثیرگذار است. در غیاب هالیوود، سینمای مستقل و کارگردانان شاخص جهان، تسلط خود بر فهرست مسابقه را بازپس گرفته‌اند؛ غیبتی که تیری فرمو، رئیس جشنواره کن، آن را بازتابی از وضعیت پرچالش اخیر لس‌آنجلس می‌داند، اما تأکید می‌کند که کن همچنان مهم‌ترین نقطه دیدار سینمای جهان باقی می‌ماند.

هفتاد و نهمین دوره جشنواره فیلم کن، در حالی برگزار می‌شود که یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث کارشناسان و تماشاگران حرفه‌ای، غیبت تقریباً کامل آثار بزرگ استودیوهای آمریکایی در این رویداد سینماییِ سواحل ریویرای فرانسه است. در فهرست اعلام‌شده، خبری از حضور پدیده‌ای مانند فیلم «مأموریت غیرممکن» تام کروز در سال گذشته نیست و ترکیب جشنواره به جای تمایل به هالیوود، به سمت تسلط دوباره کارگردانان شاخص سینمای جهان گرایش دارد؛ کارگردانانی مانند پدرو آلمودوار، کریستین مونجیو و اصغر فرهادی.

در غیاب استودیوهای بزرگ، سینمای آمریکا امسال با فیلم‌های مستقل و خارج از سیستم استودیویی در کن حضور دارد: «مردی که دوستش دارم» از آیرا ساکس در بخش مسابقه، «سکس نوجوانی و مرگ در کمپ میاسما» از جین شونبرون (که به عنوان یکی از جذاب‌ترین فیلم‌سازان مستقل جدید آمریکا و احتمالاً پُردرخواست‌ترین بلیت جشنواره شناخته می‌شود) و «کلاب کیدز» از جوردن فرستمن در بخش «نگاه دیگر»، «الماس» از اندی گارسیا در خارج از مسابقه، «اتوبوس یک‌طرفه ملخ» از جان تراولتا (بر اساس رمان خودش و ابراز عشقش به هوانوردی) در بخش «نخستین‌های کن»، و همچنین نمایش‌های ویژه برای «جان لنون: آخرین مصاحبه» از استیون سودربرگ و «آودون» از ران هاوارد. انتظار می‌رود فیلم «ببر کاغذی» از جیمز گری نیز به فهرست نهایی راه یابد. هیچ کارگردان بریتانیایی تاکنون برای حضور در کن اعلام نشده، هرچند می‌توان پاول پاولیکوفسکی، کارگردان لهستانی حاضر در مسابقه با فیلم «سرزمین پدری» درباره توماس مان را به‌طور شوخ‌طبعانه‌ای متعلق به بریتانیا دانست.

تیری فرمو، رئیس جشنواره، در گفت‌وگویی با ددلاین پس از اعلام فهرست اصلی، غیبت استودیوهای بزرگ را بازتاب وضعیت کنونی هالیوود دانست و گفت: «با وجود غیبت فیلم‌های استودیویی، مدیران این استودیوها به طور گسترده در جشنواره حضور خواهند داشت، زیرا کن همچنان «نقطهٔ ملاقات بزرگ سینمای جهان» است.»

او به چالش‌های پنج سال اخیر لس‌آنجلس از جمله همه‌گیری کرونا، اعتصابات نویسندگان و بازیگران و آتش‌سوزی‌های اخیر اشاره کرد و افزود: «وقتی اوضاع آرام نیست، آمدن به کن سخت می‌شود و چراغ سبز نشان دادن برای فیلم‌های بزرگ سخت است.»

فرمو با ابراز دلتنگی برای «عصر طلایی که استودیوها ماهانه فیلم‌های مولف تولید می‌کردند»، تأکید کرد که کن همچنان برای سینمای آمریکا مرتبط است و به موفقیت «آنورا»ی شان بیکر (برنده نخل طلا در ۲۰۲۴ و اسکار سال بعد) اشاره کرد.

کریسمس تلخ پدرو آلمودار

او از استودیوها خواست اهمیت شروع مسیر اسکار را از کن درک کند: «می‌توانید اولین نمایش جهانی خود را در ماه مه در کن داشته باشید و تقریباً یک سال بعد در ماه مارس در هالیوود هنوز زنده باشید.»

موفقیت فیلم‌های برگزیده کن در اسکار ادامه یافته و «ارزش احساسی» برنده جایزه بزرگ هیئت داوران سال قبل، جایزه اسکار بهترین فیلم بین‌المللی را در مارس ۲۰۲۶ از آن خود کرده است. فرمو در پاسخ به پیش‌بینی درباره شانس اسکاری فیلم‌های امسال گفت: «چه کسی می‌توانست سرنوشت "آنورا" را حدس بزند؟ من آن را در مسابقه قرار دادم اما غیرممکن بود تصور کنم چنین سرنوشتی داشته باشد.»

در بخش مسابقه، دو موضوع اصلی به چشم می‌خورد: نخست، غلبه محسوس کارگردانان مرد بر زنان (هرچند فهرست نهایی هنوز کامل نشده) و دوم، پرداختن غیرمستقیم به مسائل ژئوپلیتیک و تاریخِ پرماجرای فرانسه در زمان جنگ. «مینوتور» از آندری زویاگینتسف، کارگردان روسِ منتقد پوتین که حالا در تبعید در فرانسه زندگی می‌کند، همه نگاه‌ها را به موضوع جنگ روسیه و اوکراین دوخته است. در خاورمیانه، با وجود آتش‌بس شکننده بین ایران و آمریکا، هیچ فیلمی مستقیماً به غزه، اسرائیل یا لبنان نمی‌پردازد، اما اصغر فرهادی، کارگردان ایرانی، با فیلم «داستان‌های موازی» (با بازی ایزابل هوپر و کاترین دنو) در مسابقه حضور دارد؛ فیلمی که در فرانسه می‌گذرد و از آثار کیشلوفسکی الهام گرفته است.

تاریخِ پرماجرای فرانسه در زمان جنگ، یک تمِ تکرارشونده در بخش مسابقه است: «مولن» لاسلو نمش در فرانسه اشغالی و با بازی لارس آیدینگر در نقش کلاوس باربی، «رستگاری ما» امانوئل مار در فرانسه ویشی، «بزدل» لوکاس دونت درباره رنج یک سرباز بلژیکی در سنگرهای جنگ جهانی اول، و فیلم «دوگل: حمله با شمشیر» (بخش اول از زندگینامه پرهزینه شارل دوگل).

فرمو در دفاع از این رویکرد گفت: «روشی که سینما امروزه با جهان ما ارتباط پیدا می‌کند، از طریق فیلم‌هایی است که به دوره‌ای خاص می‌پردازد... پرسش فیلم این است: من در آن زمان چه می‌توانستم بکنم؟ رفتن به نبردهای گذشته، زیر سوال بردن نبردهای امروز است.»

تم آرامش خوش‌بنای بورژوایی و خشونت زیرپوستی نیز در فیلم «فیورد» کریستین مونجیو دوباره ظاهر شده است. در بخش‌های دیگر، فیلم «جهنم خصوصی او» نیکولاس ویندینگ رفن (خارج از مسابقه) نویدبخش ضربه شوک‌آور همیشگی اوست و ایریس کنوبلوخ، رئیس کن، در مراسم اعلام نتایج به «زمان‌های نامطمئن» جهانی اشاره کرد.

فرمو در پایان سخنان خود تأکید کرد: «هنرمندان هرگز از جهان دور نیستند... سینما آنجاست و همه با هم، در حال تماشای فیلم روی پرده بزرگ، می‌فهمیم ما چه کسی هستیم و دیگران چه کسانی هستند. و این هنوز مأموریت سینماست.»

فهرست فیلم‌های بخش مسابقه اصلی (نامزدهای نخل طلا) به این شرح است:

«داستان‌های موازی» ـ اصغر فرهادی، «کریسمس تلخ» ـ پدرو آلمودوار، «مینیاتور» ـ آندری زویاگینتسف، «محبوب» ـ رودریگو سوروگوین، «مردی که دوستش دارم» ـ آیرا ساکس، «سرزمین پدری» ـ پاول پاولیکوفسکی، «مولن» ـ لاسلو نمش، «تاریخ شب» ـ لئا میزیوس، «فیورد» ـ کریستین مونجیو، «رستگاری ما» ـ امانوئل مار، «هیولای مهربان» ـ ماری کرویتزر، «یادداشت‌های ناگی» ـ کوجی فوکادا، «امید» ـ نا هونگ-جین، «گوسفند در جعبه» ـ هیروکازو کوریدا، «روزی دیگر» ـ ژان هری، «ناشناخته» ـ آرتور هاراری، «ناگهان» ـ ریوسوکی هاماگوچی، «ماجراجویی رویایی» ـ والسکا گریزباخ، «بزدل» ـ لوکاس دونت، «توپ سیاه» ـ خاویر آمبروسی و خاویر کالو، «زندگی یک زن» ـ شارلین بورژوا-تاکه

بخش نمایش‌های ویژه:

«تمرین‌هایی برای یک انقلاب»، پگاه آهنگرانی، «جان لنون: آخرین مصاحبه» ، استیون سودربرگ، «آودون»، ران