یک جلوه اقتصادی ویژه، در جنگ ۴۰ روزه

از تاب‌آوری اقتصادی در ۴۰ روز جنگ تا ابعاد خسارت

کد خبر: ۸۳۳۱۹۱

تاریخ: ۲۲ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۱:۰۳

به گزارش ایران اکونومیست؛ یکی ازجلوه های مهم تاب آوری اقتصادی در بین جنگ تحمیلی 40روزه تامین کالاهای اساسی با توجه به رویکردهای جدیدبود.

تسنیم: در چهل روز جنگ تمام‌عیار نظامی اخیر که از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشورمان طراحی و اجرا شد، یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های «تاب‌آوری اقتصادی» کشور، تأمین به‌موقع و بدون وقفه کالاهای اساسی و اقلام مرتبط با سفره مردم بوده است. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد در هیچ مقطعی از این نبرد اقتصادی 40 روزه، کشور با کمبود کالای اساسی مواجه نشد؛ دستاوردی که در نوع خود کم‌سابقه و حاصل اجرای رویکرد جدید در مدیریت لجستیک و ترخیص کالا از گمرکات کشور بوده است.

ابعاد خسارات و فشارهای وارد شده بر کشور

بر اساس گزارش‌های بین‌المللی، جنگ 40 روزه خسارات سنگینی به زیرساخت‌های غیرنظامی کشور وارد کرده است. 125 هزار و 630 واحد غیرنظامی در طول جنگ آسیب دیده‌اند که شامل حدود 100 هزار واحد مسکونی، 23 هزار و 500 واحد تجاری، 339 مرکز درمانی، 32 دانشگاه و 857 مدرسه می‌شود . همچنین به 5 مرکز ذخیره سوخت خسارت وارد شده است .

با وجود این حجم تخریب‌ها، آنچه کشور را در برابر چالش جدی اقتصادی مصون داشت، مدیریت هوشمندانه در حوزه تأمین و توزیع کالاهای اساسی بود. کارشناسان معتقدند در شرایط جنگی که معمولاً اولین و مؤثرترین راهبرد دشمن، هدف قرار دادن سفره مردم و ایجاد التهاب در بازار است، حفظ آرامش نسبی در حوزه کالاهای اساسی را باید یک پیروزی راهبردی تلقی کرد.

سرعت بی‌سابقه ترخیص کالا؛ رکورد 100 هزار تن در روز

بر اساس گزارش وزارت اقتصاد، با فعال‌سازی فرآیندهای فوری ترخیص کالا در شرایط بحرانی، سرعت تخلیه و ترخیص محموله‌های اساسی به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش یافت. به طوری که در اوج فشارهای تحریمی و روانی دشمن، روزانه تا 100 هزار تن کالای اساسی و مورد نیاز مردم از گمرکات سراسر کشور ترخیص و روانه بازار شد.

این موضوع مرهون اتخاذ رویکردهای نوآورانه در مدیریت گمرکی از سوی وزارت اقتصاد بود. گمرک یکی از سازمان‌هایی است که خدمات ویژه ارائه می‌دهد و بر اساس آمار، گمرک هرگز تعطیل نمی‌شود و به‌طور 24 ساعته به ارائه خدمات مشغول است. برای تسریع در ترخیص کالا، جلسات فوری با مدیران این بخش برگزار شده و ترخیص بی‌وقفه کالاهای اساسی و داروها را دنبال کرده‌ایم» .

عملیات 24 ساعته در بنادر استراتژیک

سه بندر شهید رجایی، امام خمینی (ره) و امیرآباد که مسئولیت ورود کالاهای اساسی را بر عهده دارند، به‌طور 24 ساعته فعال شدند . در بندر امام خمینی، روزانه 3 هزار کامیون نسبت به بارگیری و تخلیه کالاهای اساسی اقدام می‌کردند و 60 هزار تن کالا تنها از این گمرک ترخیص می‌شد . همچنین دستورالعمل ویژه‌ای برای ترخیص اضطراری ماشین‌آلات راهسازی و آمبولانس‌ها صادر شد تا این اقلام حیاتی هرچه سریع‌تر به دست مردم و خدمت‌رسانان برسد .

کارشناسان اقتصادی معتقدند موفقیت در تأمین کالاهای اساسی در شرایط جنگی، حاصل سه عامل کلیدی بوده است:

اول: پیش‌بینی و ذخیره‌سازی راهبردی کالاهای اساسی پیش از شروع جنگ که امکان تأمین حداقل نیاز سه‌ماهه کشور را فراهم کرد.

دوم: فعال‌سازی ستادهای بحران در وزارت اقتصاد و گمرکات و اتخاذ رویکرد «دولت جنگ‌زده» که در آن تمامی تشریفات زائد اداری کنار گذاشته شد و اولویت با سرعت در ترخیص قرار گرفت.

هماهنگی بین‌بخشی میان وزارت اقتصاد، بانک مرکزی، ستاد تنظیم بازار و دستگاه‌های امنیتی که اجازه نداد حلقه‌های واسط و دلالان بتوانند از شرایط سوءاستفاده کنند.

آنچه این گزارش را از حیث راهبردی حائز اهمیت می‌کند، قابل تعمیم بودن این تجربه به دوران پساجنگ است. رویکرد جدید وزارت اقتصاد در مدیریت گمرکی که منجر به ترخیص روزانه 100 هزار تن کالا شد، نشان داد که ظرفیت‌های لجستیکی کشور بسیار فراتر از تصورات پیشین است. کارشناسان معتقدند اگر این رویکرد در شرایط عادی نیز تداوم یابد، می‌تواند تحولی در حوزه واردات و صادرات کشور ایجاد کرده و هزینه‌های تأمین کالا را به شکل محسوسی کاهش دهد.