خوابیدن سینمای ایران در رویای فروش سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳/ فرود با ۱۰ میلیون مخاطب کمتر از سال قبل

کد خبر: ۸۳۲۸۴۸

تاریخ: ۱۰ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۴:۵۰

به گزارش ایران اکونومیست؛ سینمای ایران سال ۱۴۰۴ را زیر سایه کاهش ۱۰ میلیونی مخاطب به نسبت سال ۱۴۰۳، با ثبت عدد ۲۲ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر به عنوان تماشاگر، به پایان برد. این در حالی بود که فروش میلیونی کمدی‌ها در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ این تصور را برای برخی ایجاد کرده بود که با توجه به آن‌چه «افزایش ظرفیت ناوگان سینمایی کشور و برنامه‌ریزی خوب در زمینه مهندسی اکران» می‌نامیدند، تعداد مخاطب در سال ۱۴۰۴ با شکاندن رکورد سال ۱۳۷۶ به ۴۰ میلیون نفر می‌رسد.

به گزارش خبرآنلاین، سینمای ایران در حالی که چالش سلطهٔ ژانر کمدی‌ و تبعات تورم را از ۱۴۰۳ به دوش می‌کشید، در ۱۴۰۴ با چالش‌هایی ناگهانی‌؛ جنگ ۱۲ روزه، دی‌ماه ‌۱۴۰۴ و جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، رودرو شد. چالش‌هایی که حرکت سینما در دست‌انداز تند کاهش مخاطب را، که پیش از این بارها در موردش هشدار داده شده بود، سرعت بخشید. برای دست‌اندرکاران پخش و کارشناسان سینمای ایران، قابل پیش‌بینی بود که مخاطب تا جایی، با فیلم‌های کمدی همراهی کند و سطح کیفی آثار این ژانر، به مرور او را پس بزند. آن‌ها می‌دانستند ژانر کمدی اگرچه مخاطب دارد اما مخاطبش برای حمایت همیشگی، چک سفید امضاء نداده است.

در سال ۱۴۰۲  از کمدی «فسیل» (به کارگردانی کریم امینی و تهیه‌کنندگی ابراهیم عامریان) با ۷ میلیون و ۴۸۷ هزار مخاطب، به عنوان «گل سرسبد اکران» نام می‌بردند

خوابیدن در رویای فروش سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳

سال ۱۴۰۲ برای سینمای ایران؛ سال رهایی از رکود دو سال‌ونیمهٔ دوران کرونا و اعتراضات پاییز ۱۴۰۱، بود. سینمای ایران در ۱۴۰۲، براساس آمار سمفا ۲۶ میلیون و ۹۰۵ هزار نفر را به سینما آورد. این عدد چه براساس آمار سامانه مدیریت فروش و اکران سینما؛ ۲۶ میلیون و ۹۰۵ هزار نفر و چه براساس اطلاعات سایت مرکز آمار ایران؛ ۲۷ میلیون و ۸۳۷ هزار نفر، در نظر گرفته شود به نسبت تعداد مخاطب در سال‌های ۱۴۰۱، ۱۴۰۰ و ۱۳۹۹ قابل توجه بود. سینمای ایران، سال‌های کرونایی ۱۳۹۹ (با مخاطب ۶۲۳ هزار و ۷۵۸ نفری) و ۱۴۰۰ را (با مخاطب ۶ میلیون و ۹۸۵ هزار و ۵۹۸ نفری) به سختی پشت سر گذاشته بود که با پاییز ۱۴۰۱ مواجه شد تا رویای تکرار حضور مخاطبانی که سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۷ در آستانه ۳۰ میلیونی‌شدن بودند هم‌چنان دور از دسترس و خاطره‌ای مربوط به پیش از شیوع کرونا باقی بماند.

براساس اطلاعات سایت مرکز آمار ایران، سینمای ایران در سال ۱۳۹۷، ۲۸ میلیون و ۵۴۷ هزار نفر مخاطب داشت و سال بعد با وجود ریزش مخاطب، باز هم شاهد ریزش ۲۶ میلیون و ۳۱۱ هزار نفر در سالن‌ها بود. پس ۱۴۰۲ و مخاطب ۲۷ میلیونی و ۸۳۷ هزار نفری‌اش (مرکز آمار ایران) که در رسانه‌های نزدیک به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وقت، ۲۸ میلیون و ۱۵۷ هزار نفر عنوان می‌شد، نه فقط تکرار موفقیت‌آمیز دوران پیش از شیوع کرونا که «پیشی‌گرفتن از ۲۳ سال گذشته و جابه‌جایی چندین رکورد!» عنوان می‌شد. این رسانه‌ها از کمدی «فسیل» (به کارگردانی کریم امینی و تهیه‌کنندگی ابراهیم عامریان) با ۷ میلیون و ۴۸۷ هزار مخاطب، به عنوان «گل سرسبد اکران» نام می‌بردند و رسیدن کمدی «هتل» (به کارگردانی مسعود اطیابی و تهیه‌کنندگی محمد شایسته) را به مخاطب ۶ میلیون و ۲۴۶ هزار نفری غافلگیرکننده می‌دانستند. هرچند سال ۱۴۰۲، به لحاظ تک‌ژانر شدن، عقبگردی محسوس در سیستم اکران نسبت به تمام سال‌های تاریخ سینمای پس از انقلاب بود.

«سینمای ایران در سال ۱۴۰۳ موفق شد تا با عبور از ۳۳ میلیون مخاطب، بیشترین میزان تماشاگر را از سال ۱۳۷۹ تاکنون تجربه کند.» این بخشی از توصیف رسانه‌های نزدیک به وزارت ارشادِ وقت، از وضعیت سینمای ایران در سال ۱۴۰۳ بود. آن‌ها پاسخی هم برای انتقادات سال قبل در خصوص «تمرکز گیشهٔ ۱۴۰۲ بر دو اثر کمدی» داشتند و از تنوع گیشهٔ ۱۴۰۳ با حضور کمدی «۷۰سی»، «تگزاس ۳»، «زودپز»، «تمساح خونی» و «مست عشق» می‌گفتند. آن‌ها امیدوار بودند با توجه به آن‌چه «افزایش ظرفیت ناوگان سینمایی کشور و برنامه‌ریزی خوب در زمینه مهندسی اکران» می‌نامیدند، تعداد مخاطب در سال ۱۴۰۴ با شکاندن رکورد سال ۱۳۷۶ به ۴۰ میلیون نفر برسد و  گیشه از ۳ هزار میلیارد تومان فراتر رود.

کمدی «هفتاد سی» به کارگردانی بهرام افشاری با فروش بیش از ۳۳۷ میلیارد تومان

پیش‌بینی کارشناسان سینما برای سال ۱۴۰۴؛ ریزش حداقل ۱۰ میلیون مخاطب

ازجمله کارشناسان سینما که اوایل سال ۱۴۰۴، پیش از جنگ ۱۲ روزه، در مورد عدم امکان ادامه روند جذب مخاطب از طریق ژانر کمدی هشدار دادند، امیرحسین علم‌الهدی بود که به ایسنا گفت سینمای ایران اگر «به تنوع مضامین متعهد نباشد، بازیگر جدید اضافه نکند و به سمت تولیدات جسورانه‌تر نرود»، «رشد پایدار» را تجربه نخواهد کرد. علم‌الهدی در این گفت‌وگو سال ۱۴۰۳ را «سالی خیلی‌خوب» برای سینمای ایران؛ به لحاظ جهش تعداد مخاطب تا ۳۴ میلیون نفر، دانست اما ادامه پیداکردن روند افزایش مخاطب را در سال ۱۴۰۴ مشروط به رعایتِ «اگر»هایی دانست که برشمرد. او همچنین با اشاره به تولیدات شبکه نمایش خانگی، هشدار داد سینمای ایران اگر نتواند سیاست‌های خود را نسبت به بازار این شبکه بازتعریف کند، چشم‌انداز خوبی در انتظار نخواهد داشت.

پیش‌بینی امیرحسین علم‌الهدی با توجه به سیر نزولی میزان مخاطب سینمای ایران، کاهشی ۱۰ میلیونی و رسیدن تعداد تماشاگران در سال ۱۴۰۴ به حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیون نفر بود. او این پیش‌بینی را با این هشدار توامان کرد که در این صورت سینمای ایران به نسبت سال ۱۴۰۳ با  ۳۴ میلیون مخاطب، با کاهشی ۱۰ تا ۱۴ میلیون نفری مواجه خواهد شد. پیش‌بینی او درست از آب درآمد: سینمای ایران در سال ۱۴۰۴ شاهد حضور  ۲۲ میلیون و ۵۲۲ هزار و ۷۶۴ نفر در سالن‌های خود بود، در حالی که در سال ۱۴۰۳، ۳۳ میلیون و ۷۱۲ هزار و ۲۳ نفر تماشاگر داشت. با این حال، حائز اهمیت‌ترین نکته، نه گذشته که آینده سینما در سال ۱۴۰۵ است که به نظر می‌رسد اگر وضعیت پیچیده‌تر و بغرنج‌تری از ۱۴۰۴ نداشته باشد، احتمالاً تفاوت چندان زیادی با آن نخواهد داشت.