پایان حکومت دلار

جنگ در ایران می‌تواند نقطه عطفی در تضعیف سلطه دلار در بازار نفت باشد.

کد خبر: ۸۳۲۷۴۸

تاریخ: ۰۶ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۷:۰۵

به گزارش ایران اکونومیست؛ تحلیلگران آلمانی به این نتیجه رسیدند که مسیر ایران در مدیریت تنگه هرمز می‌تواند منجر به فرسایش پترودلار شود.

تسنیم: تحلیلگران دویچه بانک در یادداشتی به‌مناسبت تحولات اخیر منطقه، هشدار داده‌اند که جنگ در ایران می‌تواند نقطه عطفی در تضعیف سلطه دلار در بازار نفت باشد. بر اساس این گزارش، شواهدی وجود دارد که ایران اجازه عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز را به‌ازای دریافت هزینه‌های نفتی به یوان چین صادر کرده است، چنین اقدامی، اگر تداوم یابد، می‌تواند به‌تدریج ساختار پترودلار را که از دهه 1970 میلادی حاکم بوده است، دچار فرسایش کند.

چین که بزرگترین خریدار نفت ایران و یکی از اصلی‌ترین شرکای سیاسی و اقتصادی آن محسوب می‌شود، محور اصلی این تحول است. کارشناسان دویچه بانک تأکید دارند که این درگیری، به‌خلاف منافع کوتاه‌مدت نظامی، می‌تواند در بلندمدت به‌عنوان «کاتالیزور» ظهور پترویوان عمل کند؛ پدیده‌ای که توازن قدرت در نظام مالی بین‌المللی و وابستگی جهانی به دلار را به چالش خواهد کشید.

سازوکار پترودلار؛ امتیاز نابرابر آمریکا در جذب سرمایه و انتقال تورم

اهمیت مکانیزم پترودلار از این جهت است که این مکانیزم با وابسته‌کردن تجارت جهانی انرژی به دلار، یک مزیت مالی بی‌رقیب برای ایالات متحده ایجاد کرده است. در این نظام، کشورها برای خرید نفت ناچار به نگه‌داری ذخایر دلاری‌اند و همین الزام، تقاضای پایدار و مصنوعی برای دلار ایجاد می‌کند.

بر اساس این تحلیل، درآمدهای دلاری کشورهای نفت‌خیز در نهایت دوباره به اقتصاد آمریکا بازمی‌گردد؛ عمدتاً از مسیر سپرده‌گذاری در بانک‌های آمریکایی و خرید اوراق خزانه‌داری، این چرخه که با عنوان «بازیافت پترودلار» شناخته می‌شود، امکان تأمین مالی ارزان و کم‌ریسک را برای دولت آمریکا فراهم کرده است.

اقتصاددانان می‌گویند نتیجه این فرآیند، توانایی خلق پول با هزینه پایین و انتقال بخش قابل‌توجهی از آثار تورمی به اقتصادهای وابسته به دلار است، در این شرایط، افزایش نقدینگی در آمریکا لزوماً به تورم داخلی تبدیل نمی‌شود؛ زیرا دلارهای تازه‌خلق‌شده در جریان تجارت انرژی به سرعت از مرزهای آمریکا خارج می‌شود و فشار تورمی آن به سایر کشورها منتقل می‌شود.

به‌گفته تحلیلگران، این سازوکار عملاً ارزش واقعی بدهی‌های آمریکا را کاهش می‌دهد و هزینه آن را به دارندگان خارجی اوراق خزانه و اقتصادهای نیازمند دلار منتقل می‌کند، به این ترتیب، پترودلار تبدیل به نوعی حق‌ضرب جهانی شده است که مزایای آن منحصراً در اختیار اقتصاد آمریکا قرار دارد، در حالی که بار تورمی آن میان سایر کشورها توزیع می‌شود.

بیشتر بخوانید

کاهش 95درصدی تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز

تردد مجاز در تنگه هرمز، فقط با کد عبور ایران از کریدور لارک

اقدام ایران به‌منظور کنترل بر تنگه هرمز مطابق با حقوق بین‌الملل است

امکان استفاده از ارز مشترک بریکس با ابتکار ایران

لازم به ذکر است این مسئله می‌تواند با ابتکار ایران تنها محدود به یووان چین نباشد. با توجه به عضویت ایران و 5 اقتصاد بزرگ نوظهور مانند چین، روسیه، برزیل، آفریقای جنوبی و هند در بریکس می‌تواند از ظرفیت این نهاد نیز در شکستن سلطه پترودلار استفاده کرد.

چندی پیش بود که بریکس اعلام کرد ارز مشترک این نهاد را ایجاد کرده است، این اقدام دقیقاً به‌دلیل تحت‌تأثیر قراردادن سلطه دلار با واکنش شدید رئیس جمهور پدوفیل آمریکا مواجه شد، پس از این واکنش بود که بریکس از موضع خود عقب‌نشینی کرد، با این حال و با وجود نتایج جنگ تحمیلی به ایران و شکست آمریکا، استفاده از این ارز مشترک نیز می‌تواند در دستور کار قرار بگیرد.