کیفیت خودرو زیر سوال/ چه کسی پاسخگوی نارضایتی‌هاست؟

کد خبر: ۸۳۱۳۴۵

تاریخ: ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۸:۳۲

کیفیت خودرو به عنوان نتیجه نهایی فرآیند پیچیده‌ای از مجموعه‌ای از قطعات، فناوری‌های تولید و سیستم‌های محرکه، همواره یکی از معیارهای کلیدی در ارزیابی کیفیت محصولات صنعتی به شمار می‌آید. در صنعت خودروسازی ایران، این معیارها در سال‌های اخیر به موضوعی چالشی بین دولت، تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان تبدیل شده و کاهش آشکار کیفیت در برخی از خودروها باعث نارضایتی مشتریان و افزایش هزینه‌های نگهداری و ایمنی شده است. با این وجود، به رغم تصور عموم، کیفیت خودرو تنها تحت تأثیر عملکرد یک بخش خاص نیست و نتیجه همکاری و تعامل بین خودروسازان، تولیدکنندگان قطعات، زیرساخت‌های تولید، سطح دانش فنی، سیاست‌های تأمین و محیط اقتصادی حاکم بر صنعت است. علاوه بر این، نبود سیستم ارزیابی مؤثر بر اساس کیفیت و محدودیت در به‌روزرسانی خطوط تولید، به همراه ضعف در انتقال فناوری و چالش‌های ناشی از تحریم‌ها، همگی بر وضعیت کنونی تأثیر گذاشته‌اند. در این شرایط، برای بررسی عمیق کیفیت محصول نهایی یعنی خودرو، نیاز است که فراتر از مقصریابی‌های سطحی به ساختارهای تصمیم‌گیری و اجرایی صنعت خودرو توجه کنیم. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که بهبود کیفیت خودرو نیازمند اصلاح سیاست‌های خرید خودروسازان، ایجاد مشوق‌های واقعی برای تولیدکنندگان با کیفیت، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین و تسهیل واردات ماشین‌آلات جدید است، در غیر اینصورت بهبود کیفیت ممکن نخواهد بود. ابراهیم دوست‌زاده، یکی از اعضای هیأت مدیره انجمن صنایع نیرو محرکه و تولیدکنندگان قطعات خودرو، در گفت‌وگو با خبرنگار ما، اظهار کرد: اگر بخواهیم تمام بار کیفیت را به دوش خودروساز بیندازیم، اشتباه بزرگی است. همچنین انتظار اینکه قطعه‌سازان تنها مقصر باشند نیز درست نیست. در واقع، مسئولیت نهایی کیفیت خودرو به خودروساز بازمی‌گردد، زیرا عملکرد قطعات و فرآیندهایی که در خط تولید انجام می‌شود، تأثیر مستقیم بر کیفیت دارد. وی ادامه داد: اگرچه کیفیت پایین خودرو ممکن است به علت قطعات بی‌کیفیت باشد، در نهایت خودروساز باید پاسخگو باشد. بنابراین هر خودروساز باید به دنبال تهیه قطعات با کیفیت و مناسب باشد، حتی اگر هزینه بالاتری برای آن بپردازد. دوست‌زاده تأکید کرد که در کارخانه‌های خودروسازی ایران، تمایزی بین قطعات با کیفیت بالا و پایین وجود ندارد. در بسیاری از موارد، قیمت‌ها مشابه است و کیفیت قطعات به عنوان عاملی در تعاملات مالی لحاظ نمی‌شود. لطمه‌ای که این عدم تمایز وارد می‌کند، ریشه در رقابت نابرابر دارد که منجر به خروج تولیدکنندگان با کیفیت بالا از بازار می‌شود. وی افزود: مشکل دیگری که وجود دارد این است که قطعات در تعامل با یکدیگر عملکرد مناسب ندارند، علت آن کمبود دانش فنی و فناوری‌های لازم در کارخانجات است. در حالی که تولیدکنندگان خارجی در طراحی خودروهای جدید نقش دارند، بسیاری از قطعات تولیدی ما همچنان به تکنولوژی‌های قدیمی وابسته هستند و باید با تغییر نیازهای روز بازطراحی شوند. دوست‌زاده همچنین به مساله به‌روزرسانی خطوط تولید اشاره کرد و گفت: برای انجام این کار به سرمایه‌گذاری و تخصیص ارز نیاز داریم، اما به دلیل فشارهای تحریمی و دیگر مشکلات، این امکان فراهم نشده است. در شرایط فعلی، اولویت تخصیص ارز غالباً مربوط به مسائل بهداشتی و مواد اولیه است که به ضرر بهبود کیفیت در صنایع خودروسازی و قطعه‌سازی تمام می‌شود. در نهایت، دوست‌زاده گفت: با توجه به تنوع تولیدکنندگان و منابع در بازار، باید توجه داشت که هر قطعه ممکن است توسط چندین تولیدکننده مختلف ساخته شود. بنابراین، تقلب در بازار و وجود نمونه‌های بی‌کیفیت نیز مساله‌ای مهم است که نیاز به نظارت و مدیریت بهتری دارد تا مصرف‌کنندگان نهایی از محصولات با کیفیت بهره‌مند شوند.