هوش مصنوعی در تبلیغات ایران، فرصت بزرگ است یا چالش نو

کد خبر: ۸۳۱۲۵۵

تاریخ: ۲۳ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۳:۰۶

در پژوهشی تازه، محققان به سراغ بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در تبلیغات ایران رفته‌اند؛ موضوعی که همزمان با رشد ابزارهای هوشمند، به یکی از دغدغه‌های فعالان این صنعت تبدیل شده است.

به گزارش ایران اکونومیست، طی چند سال گذشته، هوش مصنوعی به یکی از مهم‌ترین فناوری‌های اثرگذار بر زندگی روزمره و فعالیت‌های اقتصادی تبدیل شده است. از پزشکی و کشاورزی گرفته تا حمل‌ونقل، آموزش و رسانه، ردپای این فناوری در حال گسترش است. صنعت تبلیغات نیز از این روند جهانی مستثنا نبوده و به‌تدریج با ابزارها و راهکارهایی مواجه شده که می‌توانند فرآیندهای سنتی را سریع‌تر، دقیق‌تر و هدفمندتر کنند. تبلیغات که همواره وابسته به شناخت مخاطب و انتقال پیام بوده، اکنون با فناوری‌ای روبه‌روست که می‌تواند الگوهای رفتاری مخاطبان را تحلیل کرده و تولید محتوا را متحول کند.

ضرورت پرداختن به این موضوع از آنجا ناشی می‌شود که تبلیغات نقش مهمی در اقتصاد، فرهنگ مصرف و ارتباط میان برندها و مردم دارد. در سطح جهانی، استفاده از هوش مصنوعی در تبلیغات گسترده‌تر شده و بخش‌هایی مانند کشف نیاز و سلیقه مخاطب، طراحی پیام‌های تبلیغاتی، برنامه‌ریزی رسانه‌ای و ارزیابی اثرگذاری تبلیغات را تحت تأثیر قرار داده است. در ایران نیز تلاش‌هایی برای بهره‌گیری از این فناوری صورت گرفته، اما همچنان پرسش‌های مهمی درباره میزان استفاده، نوع کاربردها و آمادگی صنعت تبلیغات برای پذیرش هوش مصنوعی وجود دارد. بررسی علمی این وضعیت می‌تواند به روشن شدن مسیر آینده این صنعت کمک کند.

در رابطه با این موضوع، مهدیه ساده‌دشت، محقق گروه مدیریت رسانه دانشگاه علامه طباطبائی، به همراه یکی از همکاران دانشگاهی خود، پژوهشی را درباره کاربردهای هوش مصنوعی در صنعت تبلیغات ایران انجام داده‌اند. این پژوهش با تمرکز بر بررسی تجربه‌های موجود و مقایسه آن با روندهای جهانی، تلاش کرده تصویری از وضعیت کنونی تبلیغات هوش مصنوعی‌محور در کشور ارائه دهد. پژوهشگران با تکیه بر دیدگاه متخصصان این حوزه، هم به فرصت‌های بالقوه این فناوری پرداخته‌اند و هم به محدودیت‌ها و چالش‌هایی که صنعت تبلیغات ایران با آن روبه‌روست.

روش انجام این پژوهش کیفی بوده و محققان برای گردآوری داده‌ها از مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته استفاده کرده‌اند. در این مسیر، با شش نفر از متخصصان حوزه تبلیغات و هوش مصنوعی گفت‌وگو شده است. پس از انجام مصاحبه‌ها، مفاهیم استخراج‌شده در قالب چند مقوله اصلی دسته‌بندی شده‌اند که محور بحث آن‌ها چالش‌ها، وضعیت موجود و اقدامات ضروری برای استفاده از هوش مصنوعی در تبلیغات بوده است.

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهند که استفاده از هوش مصنوعی در صنعت تبلیغات ایران هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد. به همین دلیل، کاربردهای این فناوری گسترده و نظام‌مند نیست. بیشترین استفاده فعلی از هوش مصنوعی به حوزه طراحی و تولید محتوای تبلیغاتی مربوط می‌شود؛ جایی که ابزارهای هوشمند برای تولید متن، تصویر یا ایده‌های اولیه به کار گرفته می‌شوند. همچنین علاقه شرکت‌های تبلیغاتی به رشد و پیشرفت، به‌عنوان یکی از عوامل مهم ورود آن‌ها به این مسیر جدید مطرح شده است.

بر اساس نتایج به‌دست‌آمده که در «فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین» وابسته به دانشگاه علامه طباطبائی و انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات منتشر شده‌اند، شناخت هوش مصنوعی و درک ظرفیت‌های آن، ضرورتی انکارناپذیر برای فعالان صنعت تبلیغات محسوب می‌شود. این پژوهش تأکید می‌کند که نگاه صرفاً ابزاری به هوش مصنوعی، استفاده از آن را محدود می‌کند و مانع بهره‌گیری کامل از توانمندی‌هایش می‌شود. در حالی که این فناوری می‌تواند فراتر از تولید محتوای ساده عمل کرده و به عنوان یک راه‌حل سازمانی در کل فرآیند تبلیغات مورد استفاده قرار گیرد.

بر این اساس، استفاده از هوش مصنوعی در تبلیغات ایران به دو شکل اصلی دیده می‌شود. نخست، استفاده فردی که در آن هر فرد شاغل در حوزه تبلیغات، متناسب با نیاز شغلی خود از چند ابزار محدود استفاده می‌کند. این نوع استفاده با چالش‌هایی مانند هزینه بالای اشتراک ابزارها، مشکلات زبان فارسی و دسترسی به داده‌های گسترده همراه است. شکل دوم، صنعتی‌سازی هوش مصنوعی در فرآیند تبلیغات است که نیازمند سرمایه‌گذاری سازمانی و استفاده از نسخه‌های حرفه‌ای این فناوری است.

به باور پژوهشگران، صنعتی‌سازی هوش مصنوعی می‌تواند بسیاری از محدودیت‌های موجود را کاهش دهد و حتی به شکل‌گیری مدل‌های کسب‌وکار جدید منجر شود. شرکت‌های بزرگ تبلیغاتی به دلیل برخورداری از منابع مالی و انسانی، توان بیشتری برای آموزش و به‌کارگیری هوش مصنوعی دارند.

در انتها بایستی اشاره کرد در حال حاضر، تمرکز اصلی تبلیغات ایران بر مرحله تولید محتواست و در بخش‌هایی مانند برنامه‌ریزی رسانه‌ای و ارزیابی اثر تبلیغات، استفاده از هوش مصنوعی بسیار محدود یا در حد مقدماتی است و نبود کلان‌داده و دسترسی دشوار به آن، از دلایل اصلی این وضعیت عنوان شده است.