چین در صحرا لاستیک می‌کارد!

کشت نوع جدیدی از یک محصول استراتژیک

کد خبر: ۸۳۰۸۳۹

تاریخ: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۵:۱۰

محققان در صحرای گوبی مشغول آزمایش زمین برای کشت نوع جدیدی از یک محصول استراتژیک هستند که درخت های تولید کننده لاستیک است.

به گزارش ایران اکونومیست، اقدام مذکور نشان دهنده تلاش دولت این کشور برای کاهش اتکا به زنجیره ذخایر شکننده خارجی است زیرا چین بزرگترین مصرف کننده و واردکننده لاستیک طبیعی به حساب می آید که دلیل این امر نیز استفاده گسترده در بخش های خودروسازی و صنعتی است.

سال گذشته تخمین زده شد تقاضای ملی چین برای این ماده به 7 میلیون تن رسیده که حدود ۸۵ درصد آن از خارج کشور تامین شد. محققان به دلیل چنین ضعفی روی درخت دوژونگ یا یوکومیا اولموئیدس(Eucommia ulmoides) تمرکز کردند. این ماده که از مدت ها قبل در طب سنتی چینی به کار می رفته تنها منبع بومی لاستیک طبیعی چین و دومین منبع بزرگ لاستیک در جهان نیز محسوب می‌شود.

لاستیکی که از درخت دوژونگ به دست می آید برای مصارف دفاعی کاربرد دارد. با افزودن سه تا پنج درصد از آن به ترکیب لاستیک می توان ویژگی های ماندگاری و مقاومت در برابر فرسایش در تایرهایی ضد سوراخ با عملکرد بالا را به مقدار زیادی ارتقا داد.

دوژونگ تا همین اواخر در بخش های مرکزی و جنوبی چین به خصوص در منطقه یانگتز کشت می شد. تولید در این مناطق با چالش هایی از جمله بازده اندک، فرایند استخراج سخت و پر کار روبرو است و به همین دلیل نقش آن در زنجیره ذخایر صنعتی و نظامی محدود می شود.

در همین راستا گروهی از محققان به رهبری سو یین کوآن رئیس جنگلداری دانشگاه Northwest A&F در سال ۲۰۱۶میلادی ۱۴ هکتار از زمین‌های بایر صحرای گوبی در سین‌کیانگ را اجاره کردند تا مشخص شود آیا دوژونگ می‌تواند در آنجا زنده بماند و رشد کند یا خیر.

این نخستین باری بود که درخت لاستیک دارویی در این منطقه کاشته می‌شد. سال گذشته، این زمین بایربه یک جنگل متراکم و پربار دوژونگ تبدیل شد. نتایج این فرایند فراتر از انتظارات بوده است. ژو مینگ‌کیانگ، استاد دانشگاه Northwest A&F که از ابتدا روی این پروژه کار می‌کرد، اوایل این ماه اعلام کرد صنعت دوژونگ در حال شکوفایی است. چین اکنون دوژونگ را در حدود ۳۰۰هزار هکتار کشت می‌کند و قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ میلادی این مساحت را به ۳.۳ میلیون هکتار برساند که البته ضمن این پروژه کشت دوژونگ ۳۰۰ هزار هکتار دیگر فقط در سین‌کیانگ گسترش می یابد.

البته باید توجه داشت تبدیل یک درخت دارویی به یک محصول بیابانی قابل اعتماد، به چیزی بیش از کاشت آن در شن و ماسه نیاز داشت. اولین مانع بزرگ، ژنتیک بود و برای حل آن، تیم تحقیقاتی یک پایگاه پرورش اختصاصی در شهرستان لویانگ در شانشی، جایی که دانشگاه Northwest A&F مستقر است، ساخت.

چالش دوم، افزایش تولید لاستیک بود. طبق برنامه توسعه ملی صنعت دوژونگ چین برای سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۳۰، پوست، میوه و برگ‌های آن به ترتیب حاوی ۱۵ تا ۱۸ درصد، ۸ تا ۱۰ درصد و ۲ تا ۳ درصد لاستیک طبیعی هستند که استخراج کامل گیاه را در اقتصاد این پروژه محوریت می‌دهد.

ژو در نوامبر ۲۰۲۵ میلادی از پیشرفتی غیرمنتظره خبر داد که تحقیق آن به نام یک فرآیند استخراج «اولویت لاستیک» درنشریه ACS Sustainable Chemistry & Engineering منتشر شد. این روش، حلال‌های با نقطه ذوب پایین و سازگار با محیط زیست را با تصفیه بیولوژیکی برای جداسازی اولیه صمغ ترکیب می‌کند و سپس مراحل هدفمندی برای جداسازی لاستیک انجام می‌شود.