رادیوگرافی دیجیتال گام بزرگ دانش‌بنیان‌ها برای کنترل ایمنی خطوط نفتی

کد خبر: ۸۲۹۳۳۵

تاریخ: ۰۱ دی ۱۴۰۴ - ۱۱:۲۰

به گزارش ایران اکونومیست؛ رادیوگرافی دیجیتال، محصول یک شرکت دانش‌بنیان، اکنون به‌عنوان ابزاری پیشرفته برای پایش و کنترل ایمنی خطوط انتقال نفت و گاز به‌کار گرفته می‌شود. این سامانه با اسکن، دیجیتال‌سازی و تحلیل خودکار فیلم‌های رادیوگرافی صنعتی، امکان تشخیص دقیق عیوب جوش‌ها و درزهای خطوط لوله را فراهم می‌کند و علاوه بر کاهش ریسک‌های انسانی، فرآیند نگهداری و آرشیو داده‌ها را برای شرکت‌های نفتی و پیمانکاران ساده و امن می‌کند.

در صنایع نفت و گاز، اطمینان از سلامت تجهیزات و خطوط انتقال به‌ویژه لوله‌ها و اتصالات جوشکاری‌شده، از اهمیت حیاتی برخوردار است. کوچکترین نقص در این بخش‌ها می‌تواند منجر به نشت مواد، حوادث زیست‌محیطی یا حتی فجایع انسانی شود.

در این راستا، فناوری دیجیتال اسکن و تفسیر فیلم‌های رادیوگرافی صنعتی به‌عنوان یک ابزار پیشرفته، نقش کلیدی در پایش، نگهداری و تضمین ایمنی تجهیزات دارد. این سامانه با اسکن و دیجیتال‌سازی فیلم‌های رادیوگرافی و تحلیل خودکار آنها، امکان تشخیص دقیق عیوب و مدیریت داده‌ها را فراهم می‌کند و علاوه بر افزایش دقت بازرسی‌ها، هزینه‌ها و ریسک‌های انسانی را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد. بهره‌گیری از چنین فناوری‌ای، شرکت‌های نفتی و پیمانکاران را قادر می‌سازد تا فرآیندهای بازرسی و کنترل کیفیت را با سرعت و اطمینان بیشتری انجام دهند و گام مهمی در مسیر دیجیتال‌سازی و هوشمندسازی صنعت بردارند.

یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان حالا سامانه‌ای را برای نگهداری فیلم‌های رادیوگرافی صنعتی توسعه داده است که امکان نگهداری و آرشیو این فیلم‌ها در زمان‌های طولانی را برای کارفرمایان ایجاد می‌کند.

محمد محمدی‌فر، کارشناس بازرگانی یک شرکت دانش‌بنیان در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: ما از سال ۱۳۹۳ به‌عنوان یک شرکت دانش‌بنیان در زمینه تولید دستگاه اسکنر فیلم رادیوگرافی و سامانه دیجیتایزر فیلم‌های رادیوگرافی فعالیت می‌کنیم.

وی افزود: در حال حاضر در حال توسعه محصولی در حوزه تشخیص عیوب فیلم‌های رادیوگرافی و تست‌های غیرمخرب مانند RT و سایر تست‌ها هستیم و به سه لایه کارفرمایی، پیمانکاری و نظارت در صنعت نفت، پتروشیمی و پالایشگاه‌های کشور خدمات ارائه می‌کنیم.

محمدی‌فر توضیح داد: دستگاه اسکنر فیلم رادیوگرافی صنعتی برای حل چالش انباشت و نگهداری طولانی‌مدت فیلم‌ها بیشتر در لایه کارفرمایی استفاده می‌شود. پس از فرآیند رادیوگرافی صنعتی، فیلم‌ها ظهور و ثبوت می‌شوند و مفسر با بررسی آنها، عیوب مختلف را تشخیص می‌دهد. این فیلم‌ها باید در آرشیو یا انباری برای ۵ تا ۱۵ سال نگهداری شوند و پس از آن، فیلم‌ها بازیافت می‌شوند. اگر در این مدت به فیلم‌ها آسیبی وارد شود، اطلاعات آن‌ها قابل بازیابی نخواهد بود.

وی افزود: سامانه‌ای که شرکت ما راه‌اندازی کرده است، پس از ثبت و ظهور فیلم‌ها، آنها را داخل اسکنر تصویربرداری و اسکن می‌کند و با نرم‌افزاری که توسعه داده‌ایم، فیلم‌ها آرشیو و سازماندهی می‌شوند؛ به‌گونه‌ای که بر اساس پروژه یا هر گزارش مرتبط با رادیوگرافی، قابل دسترسی و بازیابی باشند.

کارشناس بازرگانی این شرکت دانش بنیان با تاکید بر اینکه این سامانه چالش کارفرمایان را در زمینه نگهداری فیلم‌های صنعتی حل می‌کند،‌ توضیح داد: اگر بهره‌برداری از فیلم‌ها به هر دلیلی دچار مشکل شود، با مراجعه به سامانه و وارد کردن اطلاعات دقیق، می‌توان به همان فیلم‌ها دسترسی نامحدود پیدا کرد. همچنین خروجی فیلم‌ها قابل دریافت و ارسال به سایر دست‌اندرکاران برای بررسی است.

وی در خصوص کاربردی شدن سامانه، گفت: پیاده‌سازی این محصول از سال ۱۳۹۳ تاکنون در چهار نسخه مختلف انجام شده و به مجموعه‌هایی مانند پتروشیمی‌ها، پالایشگاه‌ها و پیمانکاران حوزه نفت و گاز خدمات ارائه شده است.

کارشناس بازرگانی این شرکت دانش‌بنیان با اشاره به کاربردهای سامانه اسکنر فیلم رادیوگرافی در صنعت نفت و گاز گفت: در داخل صنعت نفت و گاز، برخی تجهیزات یا خطوط لوله انتقال به دلیل حساسیت موادی که از آن‌ها عبور می‌کند، مانند انواع گازها، نیازمند تأیید صلاحیت یا تأیید فنی هستند. بهره‌بردار باید اطمینان حاصل کند که هیچ نشتی در مسیر عبور مواد وجود ندارد، زیرا کوچک‌ترین کرک یا ترک در لوله‌های انتقال گاز می‌تواند منجر به نشت و ترکیب گاز با هوا شود و فجایع زیست‌محیطی یا حتی خطر جانی ایجاد کند.

وی افزود: برای بخش بازرسی فنی شرکت ملی نفت ایران و شرکت‌های تابع، این تست‌ها انجام می‌شود تا از نشت مواد و مشتقات آن جلوگیری شود و بهره‌بردار اطمینان پیدا کند که هیچ درز یا نشتی وجود ندارد. دقیق‌ترین روش برای حصول این اطمینان، تست رادیوگرافی صنعتی است که پرتونگاری بر روی جوش بین دو لوله انجام می‌شود و نتایج آن روی فیلم‌های رادیوگرافی ثبت می‌شود.

محمدی‌فر ادامه داد: این اطلاعات مفصل سپس روی ویوورها یا دستگاه‌های نورگیر نمایش داده می‌شود و مانند رادیولوژی پزشکی، جزئیات مربوط به جوشکاری و درزهای خطوط انتقال را نشان می‌دهد. در صورتی که عیبی در خطوط انتقال وجود داشته باشد، مفسر اجازه ادامه پروژه یا عبور مواد از آن لوله را نمی‌دهد.

وی تصریح کرد: شرکت‌های رادیوگرافی پس از انجام تست، نتایج را به بهره‌بردار تحویل می‌دهند و این اطلاعات باید آرشیو و نگهداری شوند. ما در اینجا برای تسهیل بحث داکیومنتیشن و آرشیو به کمک بخش‌های صنعتی آمده‌ایم تا اطمینان حاصل شود که اطلاعات به‌صورت دقیق و مطمئن در دسترس است.

محمدی‌فر درباره آخرین وضعیت محصول داخلی این شرکت، اظهار کرد: در حال حاضر صنعت نفت این محصول داخلی را پذیرفته است و در آینده، یکی از شرکت‌های مهم ستاد نفت منطقه مرکزی نیز برای فروش دستگاه با ما همکاری خواهد کرد. اکیپ‌های بازرسی فنی این شرکت می‌توانند با استفاده از این دستگاه، ۱۰۰ درصد مواد را تشخیص دهند و در صورت نیاز به گزارش ارجاعی، اطلاعات دقیق مرتبط با هر نقطه را ثبت کنند.

وی افزود: تا پیش از این، هیچ فناوری مشابه داخلی با تأییدیه‌ها و کارشناسی‌های رسمی وجود نداشت. پیش‌تر تنها از برخی اتاق‌ها برای این کار استفاده می‌شد، اما اکنون محصولی توسعه یافته که تمام این مراحل را رسمی و قابل اتکا انجام می‌دهد.

محمدی‌فر ادامه داد: این سامانه در حال لانچ و رونمایی رسمی است که احتمالاً طی یک سال آینده انجام خواهد شد. عملکرد آن به این صورت است که فیلم‌های رادیوگرافی اسکن شده و به نرم‌افزار ما وارد می‌شوند؛ سپس نرم‌افزار به‌طور خودکار تفسیر را انجام می‌دهد و نقش مفسر انسانی به حداقل می‌رسد.

کارشناس بازرگانی این شرکت دانش‌بنیان با اشاره به مزیت‌های این محصول، گفت: این دستگاه علاوه بر افزایش دقت و اطمینان می‌تواند به کارفرمایان در کنترل هزینه‌ها نیز کمک کند و یکی دیگر از محصولات اصلی شرکت نیز آماده ارائه شده است.