رابطه تضعیف هژمونی واشنگتن و کاهش فلز زرد افشا شد

از نیمه دوم سال ۲۰۲۴ و نیمه اول سال ۲۰۲۵ از بانک مرکزی چند تن طلا خریداری شده است و نشانه چیست؟

کد خبر: ۸۲۹۲۲۳

تاریخ: ۲۶ آذر ۱۴۰۴ - ۱۲:۲۹

به گزارش ایران اکونومیست؛ براساس گزارش اخیر شورای جهانی طلا؛ بانک‌های مرکزی بین نیمه دوم سال ۲۰۲۴ و نیمه اول سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۱۰۰۰ تن طلا خریداری کرده‌اند که نشانه‌ای از تضعیف هژمونی ایالات متحده است.

قیمت اونس جهانی طلا در معاملات روز سه‌شنبه، ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵، بیش از ۱۸ دلار کاهش یافت و سودهای به‌دست‌آمده در جلسه قبل را از دست داد. به باور کارشناسان، دلیل اصلی این روند انتظار بازار برای انتشار داده‌های ایالات متحده است، زیرا سرمایه‌گذاران در آستانه انتشار داده‌های کلیدی مربوط به اشتغال و تورم ایالات متحده رفتار محتاطانه دارد. این امر می‌تواند چشم‌انداز جدیدی از سیاست فدرال رزرو در آغاز سال جدید ارائه دهد. قیمت طلا از ابتدای امسال ۶۴ درصد افزایش یافته است، این روند به دلیل افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی و اقتصادی و کاهش نرخ بهره در بسیاری از کشورهای جهان به ویژه آمریکا، بوده است.

اما معاملات آتی امروز طلا برای تحویل در فوریه ۲۰۲۶ با ۰.۴۲ درصد یا ۱۸.۳ دلار کاهش به ۴۳۱۶.۹ دلار در هر اونس رسید. قیمت طلا نیز با ۰.۳۹ درصد کاهش به ۴۲۸۸.۱۵ دلار در هر اونس رسید. همچنین، قیمت نقدی نقره با ۱.۶۰ درصد کاهش به ۶۳.۰۱۶ دلار در هر اونس، قیمت نقدی پلاتین با ۰.۹۱ درصد افزایش به ۱۸۰۸.۵۴ دلار در هر اونس و قیمت نقدی پالادیوم با ۰.۹۵ درصد افزایش به ۱۵۸۷.۷۹ دلار در هر اونس رسید. از سوی دیگر، شاخص دلار که عملکرد ارز آمریکا را در برابر شش ارز اصلی دنبال می‌کند، با ۰.۰۳ درصد کاهش به ۹۸.۲۸ واحد رسید.

دلیل افت اخیر

طبق برآورد بورس کالای شیکاگو، معامله‌گران احتمال کاهش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره آمریکا در ژانویه را ۷۶ درصد تخمین می‌زنند و برخی حتی پیش‌بینی می‌کنند که سال آینده دو بار نرخ بهره کاهش یابد. همچنین، انتظار می‌رود داده‌های اقتصادی این هفته نشانه‌های جدیدی از سرعت تسهیل سیاست‌های پولی فدرال رزرو در سال ۲۰۲۶ ارائه دهند. البته، گزارش‌های ترکیبی اشتغال ایالات متحده برای ماه‌های اکتبر و نوامبر، پس از تعطیلی ۴۳ روزه دولت که جمع‌آوری داده‌ها از جمله نرخ بیکاری ماه اکتبر را محدود کرد، فاقد جزئیات زیادی خواهد بود.

بازارها همچنین منتظر انتشار داده‌های هفتگی مربوط به بیکاری و شاخص هزینه‌های مصرف شخصی به عنوان معیار تورم مورد نظر فدرال رزرو، در اواخر این هفته هستند.

استفان میران، رئیس فدرال رزرو، گفت که تورم کنونی که از هدف تعیین‌شده فراتر رفته، منعکس‌کننده پویایی عرضه و تقاضای اساسی نیست که این امر باعث افزایش قیمت‌ها بسیار نزدیک‌تر به هدف ۲ درصدی بانک مرکزی می‌شود. بازارها همچنین منتظر انتشار داده‌های هفتگی مربوط به بیکاری و شاخص هزینه‌های مصرف شخصی به عنوان معیار تورم مورد نظر فدرال رزرو، در اواخر این هفته هستند. از سوی دیگر، تیم واتر، تحلیلگر ارشد بازار در KCM Trade، اعلام کرد که نقره همچنان روند صعودی خود را حفظ می‌کند، زیرا هیچ نشانه‌ای از کاهش تقاضای صنعتی در آن دیده نمی‌شود. باید توجه داشت که نقره افزایش ۱۲۱ درصدی قیمتی در سال جاری را ثبت کرده که ناشی از تقاضای قوی صنعتی و سرمایه‌گذاری و کاهش موجودی انبارهاست.

قیمت طلا در بازارهای جهانی به افزایش قابل توجه هفتگی خود ادامه داد که ناشی از افزایش‌عدم قطعیت اقتصادی بین‌المللی و تنش‌های ژئوپلیتیکی مداوم بود. نوسانات قیمت طلا در هفته گذشته نشان‌دهنده تغییر آشکار در رفتار سرمایه‌گذاران بود، به طوری که تعداد فزاینده‌ای از سرمایه‌گذاران در بحبوحه چشم‌انداز مبهم اقتصاد جهانی، انتظارات متغیر در مورد روند سیاست پولی ایالات متحده و کاهش ریسک‌پذیری در بازارهای مالی، به ویژه با توجه به فشارهای تورمی مداوم و کندی شاخص‌های رشد، به دارایی‌های امن روی آوردند. در مجموع، عوامل مؤثر بر قیمت طلا تاثیرگذار هستند که مهمترین آن‌ها تنش‌ها/بی‌ثباتی‌های اقتصاد کلان و ژئوپلیتیک و نیز سیاست پولی ایالات متحده است. طلا یک دارایی امن محسوب می‌شود و هنگامی که درگیری‌های تجاری یا نظامی، تشدید می‌شوند، در نهایت تقاضا برای این فلز گرانبها افزایش می‌یابد و تقریباً به صورت مکانیکی قیمت‌ها را بالا می‌برد.

عوامل رکوردزدن

افزایش قیمت طلا در ماه‌های اخیر در نتیجه همگرایی چندین عامل کلیدی، به ویژه تشدید خطرات ژئوپلیتیکی، ادامه فشارهای اقتصادی جهانی و افزایش شرط‌بندی‌ها روی تداوم کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو، حاصل شده است که هزینه فرصت نگهداری طلا به عنوان دارایی را کاهش و جذابیت سرمایه‌گذاری آن را افزایش می‌دهد. روند قیمتی طلا از ابتدای سال تاکنون، جزو قوی‌ترین عملکردها در تاریخ بوده است، زیرا این فلز گرانبها یکی از بهترین عملکردهای سالانه خود را در دهه‌های اخیر ثبت کرده و به رکوردهای جدیدی دست یافته است که نشانه‌ای آشکار از افزایش تقاضای سرمایه‌گذاری برای آن در سطح جهان از سوی سرمایه‌گذاران حقیقی، موسسات مالی بزرگ و بانک‌های مرکزی است.

قیمت طلا همچنان به دلیل‌عدم قطعیت پیرامون روند سیاست پولی ایالات متحده و ضعف برخی از داده‌های اقتصادی، حمایت می‌شود، زیرا برخی از کارشناسان نگرانی خود را در مورد تورم بالا به ویژه با توجه به داده‌های محدود و شاخص‌های قیمت مصرف‌کننده، ابراز کرده‌اند.

با وجود این عملکرد قوی، طلا از نظر نرخ افزایش سالانه هنوز عملکرد نسبتاً کمتری نسبت به نقره دارد، زیرا نقره در طول سال جاری به دستاوردهای استثنایی دست یافته که ناشی از افزایش تقاضای صنعتی و سرمایه‌گذاری است. با وجود کاهش قیمت از اوج اخیر خود، هنوز در سطوح تاریخی بی‌سابقه‌ای معامله می‌شود که نشان دهنده قدرت حرکت در بازار فلزات گرانبها است.

اما قیمت طلا همچنان به دلیل‌عدم قطعیت پیرامون روند سیاست پولی ایالات متحده و ضعف برخی از داده‌های اقتصادی، حمایت می‌شود، زیرا برخی از کارشناسان نگرانی خود را در مورد تورم بالا به ویژه با توجه به داده‌های محدود و شاخص‌های قیمت مصرف‌کننده، ابراز کرده‌اند. داده‌های ضعیف‌تر بازار کار ایالات متحده، پس از افزایش تعداد مدعیان بیکاری، این روند را تقویت کرد. البته، جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، اظهار داشت که برخی از داده‌ها احتمالا در نتیجه تعطیلی دولت ایالات متحده «گمراه‌کننده» باشند و این امر به‌عدم قطعیت در بازارهای جهانی افزوده است.

تنش‌های ژئوپلیتیکی جهانی

در بخش ژئوپلیتیکی، مذاکرات صلح بین روسیه و اوکراین همچنان متوقف مانده و روند کُند مذاکرات وعدم پیشرفت ملموس در مسیر سیاسی، موجب تقاضای مداوم برای طلا به عنوان یک پناهگاه امن در میان تنش و بی‌ثباتی می‌شود. در این زمینه، گلدمن ساکس تأیید کرد که چشم‌انداز طلا در میان‌مدت و بلندمدت مثبت باقی می‌ماند که ناشی از افزایش تمایل سرمایه‌گذاران به افزایش سرمایه‌گذاری خود در این فلز گرانبها و روند رو به گسترش تنوع سرمایه‌گذاری در سطح جهان است. بازار جهانی طلا در مقایسه با سایر بازارهای دارایی هنوز نسبتاً کوچک است و این امر آن را نسبت به هرگونه تغییر در جریان سرمایه‌گذاری حساس‌تر می‌کند. سرمایه‌گذاران طلا را یکی از بهترین گزینه‌های سرمایه‌گذاری بلندمدت در بخش کالاها می‌دانند که افزایش ریسک‌ها و کاهش قطعیت اقتصادی این روند را تشدید می‌کند.

تاثیر سیاست ترامپ

در این میان، یک پرسش اساسی وجود دارد و اینکه چرا قیمت طلا به طرز چشمگیری افزایش یافته است؟ باید توجه داشت که افزایش بدهی جهانی که جزو عوامل «بی‌ثباتی» قرار می‌گیرد و توسط موسسه مالی بین‌المللی در پایان نیمه اول سال ۲۰۲۵، تقریبا ۳۳۷.۷ تریلیون دلار تخمین زده شد، نگران کننده است. این امر در مورد بدهی عمومی جهانی نیز صادق است که براساس اعلام صندوق بین‌المللی پول، می‌تواند تا سال ۲۰۲۹ از ۱۰۰ درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رود که بالاترین سطح آن از سال ۱۹۴۸ است.

تنش‌های ژئوپلیتیکی، تعرفه‌ها، خطرات تورمی، عدم قطعیت بدهی جهانی، خرید توسط ETFها و بانک‌های مرکزی، قیمت طلا را به سمت رکوردهای جدید سوق داده‌اند. این امر نشان می‌دهد که صحنه بین‌المللی در حال دگرگونی عمیقی بوده و هژمونی اقتصادی ایالات متحده شدیدا به چالش کشیده می‌شود.

سیاست‌های دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، نیز پرسش‌های کلیدی را هم در مورد اثرات منفی حمایت‌گرایی جدید آمریکا بر رشد جهانی و هم نگرانی‌هایی در مورد استقلال فدرال رزرو مطرح می‌کند. استقلال بانک مرکزی از قدرت سیاسی، برای دهه‌ها، شرط اساسی برای انجام مأموریت اصلی آن یعنی تضمین ثبات قیمت در نظر گرفته شده است. از فشار کاخ سفید برای کاهش نرخ‌ها گرفته تا انتصاب استفان میران، تلاش برای برکناری لیزا کوک رئیس بانک مرکزی، و تمایل به اخراج جروم پاول، شواهدی از تشدید چالش‌ها برای این اصل است. با افزایش ریسک تورمی و تضعیف دلار، این راهبرد آشکارا تقاضا برای طلا را افزایش داده است.

همچنین، مسئله ارزش دلار نیز تاثیرگذار است. بانک‌های مرکزی در راستای دلارزدایی از ذخایر رسمی، به طور پیوسته دارایی‌های طلای خود را افزایش داده‌اند. مطالعه اخیر شورای جهانی طلا نشان می‌دهد که بانک‌های مرکزی بین نیمه دوم سال ۲۰۲۴ و نیمه اول سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۱۰۰۰ تن طلا خریداری کرده‌اند. تنش‌های ژئوپلیتیکی، تعرفه‌ها، خطرات تورمی، عدم قطعیت بدهی جهانی، خرید توسط ETFها و بانک‌های مرکزی، قیمت طلا را به سمت رکوردهای جدید سوق داده‌اند. این امر نشان می‌دهد که صحنه بین‌المللی در حال دگرگونی عمیقی بوده و هژمونی اقتصادی ایالات متحده شدیدا به چالش کشیده می‌شود.

منبع: بازار