آیا سقوط ریال به مرز عادی شدن رسیده است؟

رسیدن دلار به آستانه ۱۳۰‌هزار تومان فقط شوک اقتصادی نبود، بلکه نشانه‌ای از بحرانی است که حتی رسانه‌های نزدیک به حاکمیت را به انتقاد از سکوت دولت واداشته است.

کد خبر: ۸۲۹۱۵۱

تاریخ: ۲۴ آذر ۱۴۰۴ - ۱۴:۰۱

به گزارش ایران اکونومیست؛ بازار ارز ایران روز گذشته شاهد جهشی تازه بود؛ قیمت دلار آمریکا به نزدیکی ۱۳۰‌هزار تومان رسید، سطحی که تا چند ماه پیش حتی در گمان تحلیلگران خوش‌بین نیز جایگاهی نداشت.

این رشد تند نرخ ارز در حالی رخ داده که سیاست‌های کنترلی دولت بار دیگر در آزمون شکست قرار گرفته و نشانه‌های فرسایش اعتماد عمومی نسبت به مدیریت اقتصادی آشکارتر از همیشه دیده می‌شود.آنچه این بار ماجرا را غیرمعمول می‌کند، واکنش رسانه‌های وابسته به حاکمیت است.

در این خصوص خبرگزاری تسنیم در گزارشی کم‌سابقه نوشت: «دلار به مرز ۱۳۰‌هزار تومان رسیده و اثرش پیش از تابلو، وارد زندگی مردم شده، در حالی که دولت همچنان تماشاگر بازاری است که هر روز سفره‌ها را کوچک‌تر می‌کند.»

انتشار چنین نقدی از رسانه‌ای که معمولاً حامی سیاست‌های دولت است، نشانه‌ای از شدت بحران تلقی می‌شود.تسنیم در ادامه یادآور می‌شود که «چند ماه قبل رقم ۱۲۹‌هزار تومان برای دلار غیرقابل‌باور و غیرقابل‌تحمل» به نظر می‌رسید، اما اکنون همان نرخ در حال نهادینه شدن و عادی شدن در ذهن جامعه است.

این جمله بازتابی از پدیده‌ای خطرناک در علم اقتصاد رفتاری است: تطبیق روانی جامعه با تورم بالا و کاهش مداوم ارزش پول ملی. زمانی که چنین تطبیقی رخ دهد، ترمیم اقتصادی سخت‌تر و زمان‌برتر می‌شود.

به باور تحلیلگران بازار، رشد شدید نرخ ارز عمدتاً به افزایش نااطمینانی سیاسی، کاهش ورودی ارز صادراتی، و افت اعتماد به سیاست‌های پولی و ارزی دولت بازمی‌گردد. در عین حال، رشد قیمت طلا و سایر دارایی‌های ریالی نیز نشان می‌دهد سرمایه‌ها به سرعت در حال کوچ از ریال به بازارهای امن‌تر هستند.

با این حال، آنچه امروز بیش از نرخ دلار اهمیت دارد، تغییر لحن رسانه‌های رسمی است؛ تغییری که شاید نشان می‌دهد حتی حامیان سنتی دولت، ادامه این روند را برای اقتصاد کشور و معیشت مردم غیرقابل‌دفاع می‌دانند.