نقاشی‌های نادر هندی و ایرانی از قرن ۱۶ تا ۱۹ در حراج

نقاشی هندی و ایرانی شاهزاده صدرالدین آقاخان و شاهزاده

کد خبر: ۸۲۶۴۳۶

تاریخ: ۲۴ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۲:۰۵

به گزارش ایران اکونومیست؛ در ماه آینده، حراجی کریستیز لندن میزبان فروش ۹۵ اثر نقاشی هندی و ایرانی از مجموعه شخصی شاهزاده صدرالدین و شاهزاده خانم کاترین آقاخان خواهد بود. برآورد قیمت این آثار بین ۲ هزار تا ۱ میلیون پوند است و پیش‌بینی می‌شود مجموع فروش آن‌ها بیش از ۸ میلیون پوند باشد. این مجموعه گسترده که بین دهه‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰ شکل گرفته، شامل آثار عثمانی، مغول، دکنی و راجپوت و همچنین نقاشی‌هایی از هنرمندان اصفهانی سده هفدهم مانند رضا عباسی و آثار سبک کمپانی از غلام‌علی خان و شیخ محمد امیر از کرایه است و تمامی آن‌ها بین قرن‌های ۱۶ تا ۱۹ خلق شده‌اند.

شاهزاده صدرالدین آقاخان، فرزند سوم آقاخان، در سال ۱۹۳۳ در فرانسه متولد شد و در سال ۲۰۰۳ درگذشت. او از سال ۱۹۶۶ تا ۱۹۷۷ کمیسر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان بود. جمع‌آوری این آثار هنری با همکاری همسرش، شاهزاده خانم کاترین، انجام شد و آن‌ها در خانه‌شان در قلعه بلریو کنار دریاچه ژنو، در محاصره این نقاشی‌ها زندگی می‌کردند.

به گفته سارا پلامبلی، رئیس بخش هنر اسلامی و هندی کریستیز «بسیاری از آثار برچسب‌های شخصی دارند که نشان می‌دهد برخی از آن‌ها به عنوان هدیه بین زوج تبادل شده است.»

پلامبلی اشاره می‌کند که استوارت کری ولچ، پژوهشگر و کلکسیونر، در مقدمه نمایشگاه ۱۹۹۸ موزه بریتانیا با عنوان «شاهزادگان، شاعران و شوالیه‌ها» نوشته است که بازدیدکنندگان از خانه شاهزاده صدرالدین «تحت تأثیر گرایش او به آثار شاد و شاعرانه» قرار می‌گرفتند، ویژگی‌هایی که در این مجموعه به وضوح دیده می‌شود. بسیاری از نقاشی‌ها به باغ‌ها و گل‌ها، برخی به حیوانات، جهان طبیعی و انسان‌ها مربوط هستند.

نقاشی جوان ایستاده با فنجانی در دست اثر رضا عباسی

شاهزاده صدرالدین و شاهزاده خانم کاترین آثار را مستقیماً از حراجی‌ها و فروشندگان خریداری کرده‌اند و برخی از خریدها در سفرهایشان به نیویورک و دوران تحصیل شاهزاده صدرالدین در دانشگاه هاروارد انجام شده است.

پلامبلی می‌گوید: «این دوره‌ای بود که مجموعه‌های مهمی از اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم در بازار موجود بودند»، از جمله مجموعه بارون موریس دو روتشیلد و دیگران.

پلامبلی این حراجی را فرصتی «یک‌بار در نسل» توصیف می‌کند و آن را با حراجی سال ۲۰۲۳ مجموعه توبی فالک مقایسه می‌کند که بیش از ۱۵۰ نقاشی شامل آثار کمتر شناخته‌شده بود و مجموعاً ۲.۸ میلیون پوند فروخته شد، در حالی که آثار این مجموعه، هم شناخته‌شده‌تر و هم پیش‌تر منتشر و نمایش داده شده‌اند.

چند اثر بسیار مهم ایرانی از مکتب صفوی در اواخر قرن شانزدهم و قرن هفدهم شامل مطالعات تک‌چهره‌ای برجسته است که با امضا یا نسبت به هنرمندانی همچون میرزا علی، شیخ محمد، صادقی بیک، رضا عباسی، محمد قاسم مصور و معین مصور نسبت داده شده‌اند و برآورد قیمت آن‌ها بین ۴,۰۰۰ تا ۲۵۰,۰۰۰ پوند است.

وی سه اثر شاخص این مجموعه را برجسته می‌کند: نخست، «هشت تاجر اسب» از مجموعه فراسر که صحنه‌های زندگی دهلی اوایل قرن نوزدهم را به تصویر می‌کشد و به گفته پلامبلی «بهترین نمونه از این آلبوم است که با جزئیات، شخصیت و جو غنی، جوهره آلبوم فراسر را منتقل می‌کند». دوم، نقاشی مغول اولیه «خانواده یوزپلنگ‌ها» (برآورد ۷۰۰ هزار تا ۱ میلیون تا پوند) که یکی از نخستین مطالعات تاریخ طبیعی است و به باسوان، هنرمند محبوب اکبر منسوب شده است و پیش‌تر در موزه‌های مهمی از جمله متروپولیتن نیویورک، موزه بریتانیا و موزه هنر ژنو به نمایش درآمده و به مدت چند دهه مورد تقدیر تاریخ‌نگاران هنر بوده است. سوم، نقاشی «شاهزاده‌ای در شکار با باز» (برآورد ۷۰۰ هزار تا ۱ میلیون تا پوند) که تصویر پوستر نمایشگاه «شاهزادگان، شاعران و شوالیه‌ها» در موزه بریتانیا بود و پیش‌تر در مجموعه بارون موریس دو روتشیلد قرار داشت و از آثار نادر محمد علی به شمار می‌رود.

پلامبلی می‌گوید بازار نقاشی‌های هندی و ایرانی در حال حاضر قوی است و به ویژه نقاشی‌های هندی تقاضای بالایی دارند. او همچنین یادآور می‌شود که این آثار به دلیل سابقه طولانی و شفافیت پیشینه، می‌توانند به راحتی توسط موزه‌ها خریداری شوند.