توسعه یک هوش مصنوعی برای خواندن کتیبه‌های باستانی

کد خبر: ۸۲۴۷۸۷

تاریخ: ۰۴ مرداد ۱۴۰۴ - ۱۰:۳۳

به گزارش ایران اکونومیست؛ هوش مصنوعی در بهترین حالت، یک ابزار است، نه یک هدف و نتیجه نهایی. این ابزار به افراد اجازه می‌دهد تا کار خود را بهتر انجام دهند، نه اینکه جای انسان‌ها را بگیرد. اکنون در نمونه‌ای کاربردی و جالب، تیم «گوگل دیپ‌مایند» یک مدل هوش مصنوعی توسعه داده است که کتیبه‌های باستانی را بازیابی و زمینه‌سازی می‌کند.

این مدل موسوم به «آئنیاس»(Aeneas) به نام یک قهرمان اساطیر رومی نام‌گذاری شده است.

گفتنی است که این ابزار، متن‌باز و برای استفاده همگان، رایگان است.

رومیان باستان کتیبه‌های فراوانی از خود به جا گذاشته‌اند، اما این متون اغلب تکه‌تکه، فرسوده یا مخدوش شده‌اند و بازخوانی و احیای قطعات گمشده یک کار طاقت‌فرساست که نیاز به نشانه‌های زمینه‌ای دارد. بنابراین الگوریتمی که بتواند مجموعه داده‌هایی از این نشانه‌ها را به دقت بررسی کند، می‌تواند مفید باشد.

«آئنیاس» یکی از دشوارترین وظایف مورخان را که شناسایی موضوعات موازی و شباهت‌ها است، سرعت می‌بخشد. در این شرایط، این به معنای یافتن متون مشابه مرتب شده بر اساس کلمات، نحو یا منطقه است.

تیم گوگل دیپ‌مایند می‌گوید این مدل هزاران کتیبه لاتین را بررسی می‌کند و می‌تواند در عرض چند ثانیه مشابه‌ها را پیدا کند.

این تیم می‌گوید «آئنیاس» هر متن را به نوعی به یک اثر انگشت تاریخی تبدیل می‌کند و ارتباطات عمیقی را شناسایی می‌کند که می‌تواند به مورخان کمک کند کتیبه‌ها را در بافت تاریخی گسترده‌تر قرار دهند.

یکی از چشمگیرترین ترفندهای «آئنیاس»، بازیابی شکاف‌های متنی با طول ناشناخته است. آن را مانند پر کردن یک جدول کلمات متقاطع در نظر بگیرید که نمی‌دانید در هر ردیف چند حرف وجود دارد.

این ابزار همچنین چندوجهی است، به این معنی که می‌تواند ورودی متنی و بصری را تجزیه و تحلیل کند. دیپ‌مایند می‌گوید این اولین مدلی است که می‌تواند از این روش چندوجهی برای فهمیدن منشأ یک متن استفاده کند.

دیپ‌مایند همچنین می‌گوید «آئنیاس» به گونه‌ای طراحی شده است که یک متحد مشترک در گردش‌های کاری موجود مورخان باشد. بهترین استفاده از آن برای ارائه پیشنهادهای قابل تفسیر است که به عنوان نقطه شروع برای محققان عمل می‌کند.

یک مورخ ناشناس که این مدل را آزمایش کرده است، نوشت: شباهت‌یابی «آئنیاس» درک من از کتیبه را کاملاً تغییر داد. این مدل جزئیاتی را مشاهده کرد که در بازیابی و انتساب زمانی متن، تفاوت ایجاد کردند.

تیم گوگل دیپ‌مایند در کنار انتشار «آئنیاس» برای متون لاتین، ایتاکا(Ithaca) را نیز ارتقا داده است. این مدل برای رمزگشایی از متون یونان باستان است. «ایتاکا» اکنون توسط «آئنیاس» پشتیبانی می‌شود و ابرقدرت‌های زمینه‌ای و ترمیمی آن را دریافت می‌کند.

محققان می‌توانند «آئنیاس» را در وب‌سایت «پیش‌بینی گذشته»(Predicting the Past) دیپ‌مایند بررسی کنند. همچنین کد و مجموعه داده‌های مدل به صورت متن‌باز منتشر شده است.