بهره‌گیری از نانوذرات کربنات کلسیم ایرانی در صنایع رنگ، لاستیک و پلیمر کشور

با توسعه خط تولید صنعتی نانوذرات کربنات کلسیم از سوی یکی از شرکت‌های دانش بنیان، صنعت کشور به افزودنی ارزشمند و بومی‌ شده‌ای دست یافته‌ که به بهبود خواص محصولات در صنایع مختلف کمک می‌کند. این نانوذرات هم‌اکنون در صنایعی همچون پلیمر، رنگ و لاستیک مورد استفاده قرار می‌گیرند.

کد خبر: ۸۲۳۰۲۴

تاریخ: ۳۰ تير ۱۴۰۴ - ۰۹:۲۲

به گزارش ایران اکونومیست، یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه نانو چند سالی است که با عبور از مراحل تحقیقاتی و پایلوت، موفق به تولید صنعتی نانوذرات کربنات کلسیم شده و این فناوری را در کشور بومی‌ سازی کرده است. این شرکت که از سال ۱۳۹۶ برنامه‌ تحقیق و توسعه نانوکربنات‌کلسیم را آغاز کرد، توانست ظرف کمتر از دو سال با راه‌اندازی خط پایلوت، محصولی با کیفیت قابل قبول و مطابق با استانداردهای بین‌المللی تولید کند. در نهایت، شهریور ۱۳۹۸ نقطه عطفی در این مسیر بود و تولید انبوه این نانوذرات در مقیاس صنعتی به‌طور رسمی آغاز شد.

نانوذرات کربنات کلسیم تولیدی این شرکت دارای اندازه ذرات بین ۵۰ تا ۷۰ نانومتر و درجه خلوص ۹۸.۵ درصد هستند. این محصول با فرمولاسیونی اختصاصی و قابل تنظیم بنا به نیاز مشتری، به دو صورت ساده و پوشش‌دار (آب‌گریز) تولید می‌شود. نتایج آزمایش‌های دقیق مانند پراش پرتو ایکس (XRD)، میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) و روبشی (SEM) نیز کیفیت بالای این نانوذرات را تأیید کرده‌اند.

کاربردهای گسترده نانوکربنات‌کلسیم در صنایع مختلف، از جمله مهمترین دلایل توجه ویژه به توسعه این محصول است. استفاده از این ماده به‌عنوان پرکننده (فیلر) باعث بهبود خواصی مانند استحکام مکانیکی، انعطاف‌پذیری، مقاومت حرارتی و ضربه‌پذیری محصولات نهایی می‌شود. این نانوذرات در حوزه‌هایی چون نفت و گاز، لاستیک و پلاستیک، کاغذ سلولزی و سنگی، چرم مصنوعی، پلیمر، دارو و غذا، سیم و کابل، قطعات خودرویی و هوایی، رنگ، کاشی و سرامیک، شوینده‌ها، مواد ساختمانی، رنگ‌های ضدخراش و پوشش‌های محافظ مورد استفاده قرار می‌گیرند.

به گفته مدیران این شرکت، برندهایی که از مشتریان صنعتی این محصول هستند، در تولید محصولات تقویت‌شده با این نانوذرات از آن بهره‌ گرفته‌اند. همچنین از این نانوذرات در تولید رنگ گواش ضدخراش استفاده شده‌ است.

بر اساس ارزیابی‌های صورت‌گرفته، ظرفیت بازار داخلی برای نانوکربنات‌کلسیم، بدون احتساب تقاضای صنعت کاغذ سنگی، حدود ۵ هزار تن در سال است. در صورتی که این صنعت نیز به بازار مصرف اضافه شود، تقاضا از این میزان فراتر خواهد رفت.

ظرفیت فعلی خط تولید این شرکت ۱۵۰۰ تن در سال است که هم‌اکنون با توان تولید سالانه هزار تن فعالیت خود را آغاز کرده و در مسیر افزایش به حداکثر ظرفیت قرار دارد. این شرکت همچنین پیشنهادهایی از شرکت‌های علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری مشترک برای تولید این نانوذرات تحت لیسانس دریافت کرده‌ است. تحقق این همکاری‌ها می‌تواند تولید را تا سطح پاسخ‌گویی کامل به نیاز بازار داخلی افزایش دهد.

از جنبه راهبردی، نکته قابل‌توجه در مسیر توسعه این محصول آن است که در ابتدا برخی از اجزای موردنیاز تولید نانوذرات کربنات کلسیم وارداتی بودند، اما با تکیه بر توان داخلی و توسعه فناوری در بخش تحقیق و توسعه، اکنون بیش از ۹۷ درصد مواد اولیه این خط تولید از منابع داخلی تأمین می‌شود؛ به‌گونه‌ای که تمامی این مواد از شهرک صنعتی سمنان و بخشی نیز از تهران تهیه می‌شوند. این موفقیت به‌وضوح نشان‌دهنده بی‌نیازی کامل از واردات و تحقق هدف استقلال صنعتی در این حوزه است.

به نقل از ستاد نانو، این شرکت همچنین در گذشته محصول محلول آب‌گریزکننده شیشه را به بازار عرضه کرده بود. این محلول با ایجاد لایه‌ای نازک و شفاف بر سطوح شیشه‌ای، مانع چسبندگی قطرات آب و آلودگی می‌شود. این محلول در محیط‌های گوناگونی مانند خودرو، منازل، بیمارستان‌ها، فروشگاه‌ها و هتل‌ها کاربرد دارد و ضمن ارتقای ایمنی و دید، باعث کاهش دفعات شستشو و صرفه‌جویی در مصرف آب می‌شود.