پیشنهادهایی برای بهبود رابطه دولت و ملت

برای بهبود روابط میان دولت و ملت، اول باید به دو نکته درباره اهمیت این مسأله اشاره کرد. بهبود این رابطه وظیفه حکمرانی و نیروهای جامعه مدنی بویژه در این شرایط جنگی است. نکته دوم اینکه وقتی در٢٣ خرداد اسرائیل‌ تجاوزکار به ایران حمله کرد، حتی مردم ناراضی ایران، این تجاوز را محکوم کردند و یک جنبش خودجوش در دفاع از ایران به راه انداختند.

کد خبر: ۸۲۲۳۷۰

تاریخ: ۲۹ تير ۱۴۰۴ - ۰۸:۳۷

امروز همه می‌دانند که این رفتار جامعه ایران خیلی مهم بود. زیرا برخی رویکردهای افراطی دو دهه هست که ادعا می‌کنند اگر ما نباشیم نظم اجتماعی فرو می‌ریزد یا کسی نیست از کشور دفاع کند. اما در این ۱۲ روز که جنگ شد و آسمان ایران ناامن شد و جان مدیران کشور در معرض ترور قرار گرفت، جامعه در مجموع از حکومت در این جنگ دفاع کرد.

به نظر می‌رسد همین پدیده، نظام حکمرانی را تشویق کند که برخلاف میل آن جریان‌های افراطی، در راه بهبود رابطه دولت و ملت بیشتر قدم بردارد. ‌به بیان دیگر، در جنگ ۱۲ روزه ۲ عامل باعث شد دشمن متجاوز ناکام شود؛ یکی پاسخ بجا و قاطع موشکی نظامیان کشور به دشمن اسرائیلی و دوم همین رفتار جمعی و ملی مردم ایران علیه دشمن متجاوز.

واقعاً همه بخش‌های نظام حکمرانی وظیفه دارند به این جامعه پاسخ مثبت دهند. اما چگونه می‌توان به بهبود رابطه دولت و ملت کمک کرد؟ دولت موظف است در تعامل با ارکان نظام در امور زیر گام بردارد و نگذارد دوباره مردم مأیوس بشوند.

اول اینکه شایسته است دولت و جامعه مدنی تلاش کنند دوقطبی شدن جامعه بار دیگر احیا یا تقویت نشود. چرا که ما ممکن است بار دیگر هم روزهای سختی در پیش داشته باشیم، زیرا ناترازی‌ها وجود دارند و احتمال توطئه و تجاوز مجدد اسرائیل هم هست.

اما چگونه نقارها کاهش پیدا کند و جامعه دوقطبی نشود؟ پیشنهادهای زیادی هست همچون تضعیف نکردن فرماندهی‌ کل‌قوا، دولت و دستگاه دیپلماسی. اما درعین حال باید صداوسیما نیز به رسانه فراگیری تبدیل شود.

بدون اصلاح در سیاست‌های صداوسیما در صحبت با مردم نمی‌توان موفق بود یا شاهد بهبود رابطه دولت ملت باشیم. فراگیرتر شدن شبکه‌های خانگی و نیز حمایت از گفت‌وگوهای کارشناسی درباره معضلات جامعه که مردم را رنج می‌دهد. به طور کلی، تأکید بر اینکه هسته اصلی قدرت ۹۰ میلیون نفر هستند نه طرفداران محدود یک جریان سیاسی یکی از راه‌های مهم در این باره است.

حل مسائل باقی مانده یا تلاش برای فراهم کردن زمینه بازگشت ایرانیان خارج از کشور و اینکه ایرانیان خارج از کشور راحت بتوانند به ایران سفر کنند. همچنین دعوت از چهره‌های نمادینی که در خارج از کشور در جریان جنگ فعال بودند از دیگر ابزارهای مؤثر است.

شخصیت‌هایی که در جریان جنگ ۱۲ روزه ماشین جنگ تبلیغاتی دشمن را از کار انداختند، مانند دکتر عبدالکریم سروش و دکتر علیرضا رجایی و دیگران؛ تسهیل مجوز احزاب و تشکل‌های سیاسی و مدنی؛ اصلاح قانون انتخابات با هدف مشارکت و رقابت بیشتر شهروندان؛ رفع فیلترینگ از اینستاگرام، تلگرام و توئیتر؛ اعلام جواز صدور گواهینامه موتورسواری به زنان؛ تداوم امکان برگزاری اجرای موسیقی زنده در فضاهای عمومی؛ فعال کردن مجدد کارگاه‌های تولیدی کوچک؛ تسریع کار خسارت‌دیدگان از جنگ اخیر و اعطای وام به اقتصاد دانش‌پایه و امور دیگر، از جمله راه‌ها و اقداماتی است که اکنون می‌تواند صورت بگیرد.

*استاد گروه جامعه شناسی دانشگاه تهران

منبع: روزنامه ایران، یکشنبه ۲۹ تیر ۱۴۰۴